Yazar:
Tahsin Paşa
Tahmini Okuma Süresi:
13 sa. 38 dk.
Sayfa Sayısı:
481
Basım Tarihi:
2017
İlk Yayın Tarihi:
Ağustos 1999
Yayınevi:
Boğaziçi Yayınları
ISBN:
9789754510188
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
Yıldız Hatıraları
75 okunmaİz Yayıncılık · Haziran 2017 · 544 s.
II. Abdülhamid ve Yıldız Hatıraları
20 okunmaKapı Yayınları · 16 Mart 2021 · 388 s.
Abdülhamit Yıldız Hatıraları
18 okunmaKetebe Yayınevi · 2022 · 328 s.
Sultan Abdülhamid
9 okunmaBoğaziçi Yayınları · 2017 · 481 s.
Yıldız Hatıraları ve Abdülhamid
2 okunmaPanama Yayıncılık · Ocak 2025 · 423 s.
Abdülhamid Ve Yıldız Hatıraları
2 okunmaDorlion Yayınevi · 24 Haziran 2023 · 372 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Abdülhamit Dönemi
Dili, sarayın kitabet dili olduğu için ağır, bir paragraf yakın uzunlukta cümleler, konunun kendi içindeki ağırlığı, teferruat denilecek olayların ele alınması, kitabı okumayı güçleştirmektedir .
Daha çok kişiler, olaylar , telgraflar üzerinde dönen anlatım olduğu için, çok cazip değil, okumak sabır ve merak gerektiriyor.
Tahsin Paşa, saraya baş katip olduğu 1894 yılından itibaren düzenli olarak hatıralarını yazmış, Abdülhamid'in tahta çıkışı ve şehzadeler dönemlerine ait bilgileri de dinlediklerinden toparlayarak aktarmış. Çok önemli bilgiler içerdiği gerçek. Objektif bir anlatım diyebiliriz ama yine de kendisini zan altında bırakacak anlatımdan uzak durmuş. Gerçi kendisinin fazla bir etkisi olduğu da söylenemez.
Abdülhamid'in karakter yapısı, çalışkanlığı, milletin selametini dert etmesi, israftan ve eğlenceden uzak duruşu, kuvvetli hafızası, zekası, dünya siyasetini daha sehzadelik zamanından beri takip etmesi, önemli kişilerle kurduğu dostluklar ve bunu zamanı gelince kullanması gibi olumlu yönleri ile; vehhamlığı, baskıcı olması, jurnaliciliğe tanıdığı iltimas, kimseye güveninin olmaması, hayatını korumak konusundaki sıkı hevesi, tahtı kaybetmek korkusu gibi olumsuz yönleri de ele alınmış. Abdülhamit dönemi bu iki yön etrafında şekillenmiş görünüyor.
Tahsin Paşa, hep münferit olaylar üzerine yoğunlaşmış, memlekette yapılan pek çok yatırım ve eğitim faaliyetlerine değinmemiş. Bunu da bu kitaptan beklerdim açıkçası. Başka kaynaklardan okuduğum önemli bilgilere yer verilmemiş.
İstibdat rejimi içten içe bir çürümeye yol açmış, devletin ve milletin derdine çare olmamış, ama meşrutiyet dönemi de daha koyu bir baskı yönetimine dönüşmüş, Abdülhamit in denge siyaseti ile geciktirdiği Dünya Savaşı kısa zamanda patlak vererek ülke yangın yerine dönmüş
Sultan Abdülhamid dönemi devlet ricalinden başkatiplik görevini ifa eden Tahsin Paşa, bu hatıratında üzerinde hala tartışılan Abdulhamid dönemine objektif olarak ışık tutar. Kendisi ömr-ü hayatının büyük bir kısmını Sultanın yanında geçirdiğinden onun hem şahsiyeti hem siyasi dehası ve özel hayatına dair yaşantılarını baya ağır diyebileceğimiz bir dille kaleme almış. Belki de o devre ışık tutan en önemli eserdir. Çünkü o dönemi hatırlatan eserler ne yazık ki azdır. Kitap konu konu ayrılmış o zamanki dönemde Milliyet gazetesine (isimde hata olabilir) yapmış olduğu tefrika hâlindeki yazılarının birleşmiş halidir. Bazı yerler özellikle ağır dilinden dolayı sıkıcı hatta anlaşılmaz olup içindeki bilgiler fazlasıyla kıymete şayan, tarihimize ışık tutan bilgilerdir. Kitabın arkasında lügatçe adı altında bir de eski osmanlıdan günümüz Türkçe manasını yazan sözlük de mevcuttur. Okunması zor kitap da olsa Sultan Abdülhamid dönemini doğrusuyla öğrenebilmek için okunacak baş ucu eserdir. Keyifli okumalar.
Okumayın..Tarih
Sultan Abdülhamid çok sevdiğim bir padişah olduğu için ve Sultan Hamid'e en yakın olan Tahsin Paşa'nın yazmış olduğu bu kitabı okumak istedim ve başladım ama malesef ki hayal kırıklığına uğradım diyebilirim. Kitabın bir çok yerinde Sultan Abdülhamid'in evhamından ve korkak oluşundan bahsedilmiş ve hatta Sultan Hamid'in taht sevdalısı olduğu bile söylenmiş! Sultan Hamid'in evhamlı olduğunu kabul edebilirim ama korkak damgası fazla. Sorarım size tahta çıktığı ilk günden beri suikast üzerine suikast yapılan bir padişah, en yakınlarının bile hainliklerine şahit olmuş bir padişah, 4 bir yanı düşmanla çevrili bir padişah nasıl evhamlı olmasın? Tedbir almak ayrıca ne zamandan beri korkaklık oldu? Bunlara istinaden de Sultan Hamid'in şu sözlerini paylaşmak isterim; ''Ok atmayı öğrettiğim bir kimse dahi yok ki sonunda beni nişan almış olmasın'' bu sözü bu durumlara oldukça açıklık getiriyor. Kendimizden örnek verelim bir yakınımızdan yada herhangi birinden şahsımıza karşı yanlış bir hareket gördüğümüzde bile ona göre davranır ona göre tedbirimizi alırız değil mi şimdi bunun adı korkaklık mı oluyor! Onun dışında kitap tarihimizle alakalı birçok bilgiyi barındırıyor içinde ama bu kitabı okudukça kitabın dogruluğuyla alakalı bir şüphe duymaya başladım. Tahsin Paşa'nın bazı olaylara ve kişilere pekte objektif yaklaşmadığını ve yazdığı dönemin şartlarından etkilenmiş olarak yazdığını düşünüyorum ya da kitap Osmanlı Türkçe'sinden günümüz Türkçe'sine çevrilirken bilerek hata yapılmış olabileceğini düşünüyorum. Bir kitabı yarıda bırakmak hiç adetim değildir ama içime giren şüphelerden dolayı bu kitabı yarım bırakıp daha fazla okumaya tahammül edemiceğim kanaatini getirdim. Umarım Sultan Abdülhamid'i hiç bilmeyen biri bu kitap ile karşılaşmaz.
Tarih bilgisine güvendiğim Ahmet
Abdurrahim çok ürkekti, öyle böyle değil bak cidden...
.
Kitap sultan Abdülhamidi anlamak için ideal bir kaynak. Özelikle yaşam tarzını, kişilik yapısını anlamak için güzel. Lakin 1930larda yazıldığı için o dönemin siyasi rüzgarından da etkilenmiş. Bütün paşaları olağan şekliyle anıp İsmet İnönüyü "İsmet Paşa hazretleri" diye sunması dönemin siyasi rüzgarını belli ediyor. Tabi bu bakış açısı kitaba sirayet etmiş. Mesele konu dönüp dolaşıp Abdülhamid'in korkaklığına geliyor, garip.
Yinede Abdülhamid dönemini anlamak için okunabilir. Bilhassa sarayın çalışma sistemini, Abdülhamid çevresindeki karakterleri ve sultanın politikasını iyi şekilde anlatmış. Ama dediğim gibi Abdülhamid ile ilgili kısımları okurken dönemin siyasi bakış açısı dikkate alınmalı. Yazılanlara bir şüphe ile yaklaşılmalı.
Etimoloji İçerikli Youtube Sayfamıza Göz Atmak İçin ↓
youtube.com/channel/UCf5PEm...
Tahsin Paşa, Sultan II.Abdülhamid han döneminin son 14,5 yılında Başmâbeyncilik görevini üstlenmiştir dürüstlüğü ve yeteneği sayesinde bu göreve terfi ettirilmiştir. Tahsin Paşa Sultana en yakın isimlerden biriydi Yıldız Sarayında yaşadığı ve tanık olduğu birçok olay vardır. Paşa sarayda yaşayıp bizzat şahit olduğu olayları bu kitapta bir araya getirmiştir bunlar arasında Sultan Abdülhamid 'in özellikleri ve bazı paşalar hakkında bilgiler mevcuttur ayrıca Ermeni meselesi, dış siyasette İngiltere ve Rusya ile ilişkilerimiz, Balkanlardaki sorunlar gibi daha bir çok önemli olayı yaşayıp görmüş olan birinin hatıralarını okuyacaksınız.
İfrat ve tefritTarih ve Siyaset
Sultan Abdulhamit tarihimizde en çok ifrat ve tefrit arasında kalınmış hükümdarlarımızdandır. Kimisi ölümüne sever hatasızlık, günahsızlık, mükemmellik afteder. Kimisi beceriksizlik hatta hainlikle suçlar. Sultan Abdülhamit'i 14 yıl boyunca yanında bulunmuş başkatibi Tahsin paşanın kaleminden okuyoruz. Okuyacaklar için notlar
1- Benim okuduğum ketebe yayınları çevirisinin dili çok akıcı ve anlaşılması kolay.
2- Hatıratta Sarayın günlük rutinlerinden, tören kutlamalara, hükümetin işleyişine, Sultan Abdulhamit'in kişiliği karakterinden, hanedan ile ilişkilerine, dış ve iç politika tutumlarına neredeyse herşeye değinilmiş. Tüm yönleriyle birinci elden bilgi ve fikir sahibi oluyorsunuz.
3- Hatırat bir çok kişinin ve olayın iç yüzüne açıklama getiriyor. Bu yönüyle özellikle tarih çalışması yapanların ilk başvuru kaynağı.
4- Bu çalışma hatırat olduğu için tabii olarak yazarın kişisel bakış açısını yansıtıyor. Yine de bende oluşan kanaat yaptığı tahlillerde olsun kullandığı dilde olsun Tahsin paşa oldukça objektif olmaya çalışmış olduğudur. (Yaptığım bu değerlendirme yanlışta olabilir. Nitekim tarihçi olduğumu iddia etmiyorum)
Sonuç olarak zihninizde doğru bir Sultan Abdulhamit portresi çizmek istiyorsanız ilk okumanız gereken eser bu. İnsanları doğruları ve yanlışlarıyla, güçlü ve zayıf yanlarıyla kabül etmeliyiz. Bu kitapta tam olarak bize bunu veriyor.
Döneme dair yaşanan gelişmeleri ilk ağızdan dinlemek daha iyi olur zira Tahsin paşa uzun sayılabilecek bir süre Payitahtta görev almıştır.
Şimdilik akıcı bir şekilde ilerliyor bittikten sorna yorum güncellemesi yapacağız …
- Öncelikle kitap araştırma kitabı olarak okunabilir.
- Sultan Abdulhamid'in baş mabeyincisi Tahsin Paşanın gözlemlediklerini yazdığı bir eser.
- Kitap Objektif yazılmaya çalışılsa da Subjektif vurgular daha fazla.
- Sultan Abdülhamid'in zamanını okumak isteyenlere tavsiye ederim.
Sultan Abdülhamitin 14 yıl başmabeynciliğini yapan Tahsin paşa Sultan Abdülhamiti ,onun uyguladığı siyaseti ve yaşantısını anlatıyor ve bence büyük çoğunluğu tarafsız bir şekilde yazılmış.
Tarihe ilgi duyan herkesin okuması gereken bir kitap çünkü tarih çoğu zaman yanlış öğretiliyor. Bu kitap o dönemin siyasi ortamını , Osmanlı devletini yıkma çabalarını görme imkanı sağlıyor.
Kitapta Osmanlıca kelimeler biraz yoğun , anlama güçlüğü çekebiliyorsunuz ama yine de çok verimli bir kitap.
Kitabı genel hatları ile beğensem de Tahsin Paşa hatıralarında Sultan Abdülhamid hakkında bazı doğru olmayan ifadeler kullanmış. Kendisi de bazı şeylere aklının ermediğini, Sultanın ne düşündüğünü bilemediğini söylemiş ise de onu eleştirmekten geri de durmamış. Bu eleştirilerin yapıcı eleştiriler olduğunu da düşünmüyorum. Daha çok kötüleme babında söylenmiş sözler. Tabi bu yazıların, Cumhuriyet döneminde gazetede paylaşılabilmesi için kurulması gereken cümlelerde olabilir. O dönemi tam olarak bilemiyoruz tabii
Yazar Hakkında
Tahsin PaşaYazar · 5 kitap
Hasan Tahsin Paşa (d. 1859, İstanbul - ö. 1930, İstanbul) Osmanlı bürokratı. II. Abdülhamid devrinde 1894-1908 yılları arasında Mâbeyn-i Hümâyun Başkâtibi olarak görev yaptı.
Babası Mesud Efendi'dir. Rüştiye'deki tahsilini tamamladıktan sonra 11 Haziran 1870 tarihinde 13 yaşında Sadaret Mektubî Kalemi'ne girdi. Daha sonra Dahiliye Nezareti Mektubî Kalemi'nde görev aldı ve aynı kalemde başkâtip olarak görev yaptı. 7 Temmuz 1888 tarihinde terfi ederek Bahriye Nezareti Mektupçuluğu görevine atandı. Yeteneği liyakati ve dürüstlüğü sebebiyle Sultan II. Abdülhamid tarafından 26 Kasım 1894 tarihinde Süreyya Paşa'nın vefatıyla boşalan Mâbeyn Başkâtipliği'ne tayin edildi. Bu görevini 4 Ağustos 1908 tarihine kadar sürdürdü. II. Meşrutiyet'in ilanından sonra İttihatçılar tarafından Serasker Mehmed Rıza Paşa, Râtıb Paşa, Zeki Paşa ve Şehremini Reşid Paşa ile birlikte Sakız Adası'na sürgün edildi.
Bir süre sonra affedildi ve sürgünden döndü. Bir süre devlet görevi verilmedi. Cumhuriyet'in ilanından sonra Tekel Tütün Deposu'nda baş kâtiplik yaptı. 1930 yılında İstanbul'da vefat etti.
Bilinenin aksine Arap değildi. Dil olarak Sadece Türkçe bilmekteydi.
