Puan
8.310 üzerinden
İkinci Dünya Savaşı yılları. Sınırların ve ülkeler arasındaki anlaşmaların sürekli değiştiği; milyonların, sadece yaşamaya devam edebilmek için, evlerinden kaçarak bilmedikleri başka diyarlarda barınabilmeye çırpındıkları yıllar. Almanlar kuzey Fransa’yı işgal etmiş, İtalya ve İspanya Hitler ile kolkola çalışan faşist diktatörlerin yönetiminde. Az sayıda tarafsız kalabilen Avrupa ülkesi ve daha Nazi hücumuna uğramamış güney Fransa, bu faşist liderlerin hışmına uğramadan topraklarına akan mültecilerden bir an önce kurtulmaya bakıyor. Mülteciler için tek umut, Amerika kıtasındaki ülkelerden herhangi birine kapağı atmak. Hem varacakları ülkeden giriş vizesi, hem binecekleri geminin uğrayacağı limanlar için transit vizesi, hem de bulundukları ülkeden ayrılmak için çıkış vizesi almak zorundalar. Tüm bunları yaparken evrakları tamam, paraları hazır, sağlıkları yerinde olmalı.
Tabii şansları da olmalı, zira denizaltılarla ve mayınlarla sarılı okyanuslarda gemilerin hedefe varabilecekleri de meçhul.
Anna Seghers Yahudi asıllı bir Alman yazar. Hem Yahudi, hem de komünist parti üyesi olduğundan vatanından kaçmak zorunda kalıp önce Fransa’ya, Almanların ilerlemesi sonrası ise Marsilya üzerinden Meksika’ya kaçmak zorunda kalmış. Bu romanı da, Marsilya’da karşılaştığı mültecilik ve vize alma çilesi üzerine kurgulamış.
Otobiyografik ögeler de içeren bu romanın kahramanı, 1937 yılında bir Nazi toplama kampından kaçan Seidler. İnsan yığınları ile birlikte oradan oraya sürüklenerek sonunda Marsilya’ya ulaşmayı başaran Siedler’in amacı bu şehirde kalıp savaşın gidişatını beklemektir. Ancak şehir kendisi gibilere kapılarını, sadece gitmeyi taahhüt etmeleri şartı ile açar. Yolculuğu sırasında tesadüfen eline geçen belgelerle yazar Weidler’ın kimliğine bürünen, vize kuyruklarında
Bir vize uğruna ya Rab ne güneşler batıyor!Edebiyat
Kitap, daha önceki incelemelerde de belirtildiği üzere mülteci sorunları, Nazi zulmü, aidiyet ve köksüzleşme gibi sorunları işliyor ve konu olarak özellikle yazar Anne Seghers’in hayatından izler de taşıması yönüyle oldukça gerçekçi bir yöne sahip.
Öte yandan anlatımın zaman zaman tekdüzeleşmesi, daha az sayfada da anlatmak istediklerini aynı biçimde ve eş değer bir etkiyle anlatabilecekken gereksiz bir uzatma içinde olması bir süre sonra okuyucunun okuma heyecanını söndürebiliyor. En azından kendi adıma bunu söyleyebilirim. Konsolosluklarda geçen transit vize ve bilet gibi sorunlar gereğinden fazla biçimde tekrarlanmış. Okumak isteyenler için Nazi zulmüne dair soykırım veya kamplarla ilgili olaylar okumaya dair yüksek beklentileri olanlar ya da olay örgüsünün çeşitli olacağını düşünenlerin okumadan önce bir kere daha düşünmesini tavsiye edebileceğim bir eser.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Anna Seghers, Yahudi asıllı ve komünist bir Alman vatandaşı olarak Naziler iktidara gelince Almanya’yı terk edip Fransa’ya göçmek zorunda kalmış, ardından İkinci Dünya Savaşı başlayınca da Meksika vizesi alarak Marsilya’dan Latin Amerika’ya kaçmayı başarabilmiş. Transit romanı yazarın bu tecrübesinden ilhamla kaleme alınmış; ancak salt bir dönem ya da savaş romanı kesinlikle değil. Seghers’in büyük bir ustalıkla acayip bir atmosfer yarattığı, politik meselelerle varoluşsal sorunları yine aynı ustalıkla harmanladığı, biraz Kafkaesk biraz absürt, kısacası oldukça sıra dışı bir modern klasik.
Genç bir Alman olan isimsiz bir erkek anlatıcıdan dinliyoruz hikâyeyi. Anlatıcının Nazi toplama kampından kaçıp Paris’e gelmesiyle başlıyor roman. Paris’in de işgal edilmesiyle, başka ülkelere deniz yoluyla bir kaçış noktası olan Marsilya’ya gitmeye karar veriyor karakterimiz fakat öncesinde kendisinden bir yazara iletilmesi rica edilen bir mektup vesilesiyle öldüğü söylenen, aslında romanda fiziksel olarak varolmamasına rağmen sürekli adeta hayaletiyle haşır neşir olduğumuz yazar dahil oluyor bu serüvenine. Yazarın bir otel odasında ardında bıraktığı eşyaları, yazıları ve bavulunu da yanına alıp yolculuğuna öyle başlıyor anlatıcımız. Buradan sonra her şeyin çorap söküğü gibi gelişeceğini düşünüyorsunuz ama asıl mesele burada başlıyor. Çıkış vizesi, transit vizesi, gideceği ülkenin vizesi, mülteci kağıdı, ikametgâh izni gibi içinden çıkılamayacak bir bürokratik sürecin ortasında buluyor kendini. Seghers’in asıl meselesi bürokrasi eleştirisi olmasa da absürt, trajikomik olaylar, durumlar silsilesi bir yandan da gerçekten sanki bugünümüzü anlatıyor.
Bir noktadan sonra karakterimizin bu kördüğümden çıkmak istediğinden de emin olamamaya başlıyoruz ve yazar da asıl şovuna burada
TransitKitap Alıntısı
Transit romanı, insanlığın değişmeyen sorunlarından
“sığınmacılığı” işlemiştir.Avrupayı çiğneyen Nazi ordularından kaçan ve sığınacak ülke arayan değişik uluslardan yüzbinlerce insanın serüveninden bir kesiti
kapsayan Transit,yansıttığı sorunla güncel,anlatım tekniğle çağdaştır.
Yazar Anna Seghers, kendisinin de yaşadığı toplama kampından kaçma,yurdunu bırakma, yabancı bir ülkede kaçak yaşama, kurtuluş yolu olarak uzak bir ülkeden vi
ze almayı denerken karşılaştırılan bürokratik zorluklar
gibi konuları anlatmakla yetinmez.İnsanın güçlüklerle
karşılaştıkça bilinen direnç duygusunun da altını çizer.
Transit,yalnız sığınmacılığın değil, faşizme mücadelenin
de romanıdır.
TransitKitap Alıntısı
Puan vermedi
Ülkeyi,işini,insanlarını,dağlarını,şeftalilerini ve üzümlerini iyi tanıdığını sanıyordu.Tanış bir toprak için kanını akıtan biri,arkasında bir şeyler bıraktığını sanır.Kökleri kazınmak istenen ağaçlar ve çalılar gibi.