Typee (Polinezya Hayatında Bir Bakış)

·
Okunma
·
Beğeni
·
579
Gösterim
Adı:
Typee
Alt başlık:
Polinezya Hayatında Bir Bakış
Baskı tarihi:
Nisan 2013
Sayfa sayısı:
314
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789750810139
Kitabın türü:
Orijinal adı:
Typee - A Peep at Polynesian Life
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
Moby Dick'in yazarı Herman Melville'in 1846'da yayımlanan ilk kitabı ilk romanını Türkçe'ye kazandıran Barış Gümüşbaş'ın önsözde belirttiği gibi; Typee, Melville'in tüm yapıtları gibi çok katmanlı, değişik düzeylerde ve biçimlerde okunabilecek bir kitap. Yalnızca heyecanlı bir maceraya tanık olmak için, ya da Güney Pasifik coğrafyası ve kültürleri üzerine bilgi edinmek için okunabilir.
314 syf.
·28 günde·9/10
Küçüklüğümden bu yana denizcilikle ilgili romanları ve öyküleri hep sevmişimdir. Aylardır seferde olan bir gemi ya da bir gemi kazası, ada yaşamı. Yani bir nevi "Robinson'vari" hikayeler. Typee de bunlardan biri. Fakat bu, bahsedeceğim nedenlerden dolayı yalnızca yüzeysel olarak bu şekilde. İsmi, yazdığı ünlü Moby Dick romanı ile bilinen Herman Melville'in bir diğer romanı Typee. Typee ismi nereden geliyor peki? Typee Polinezya Adaları'nda yaşayan onlarca yerli kabileden yalnızca bir tanesinin ismi. Kısaca, bir cümlede özetleyecek olursak; bir denizcinin Typee adlı kabilenin içinde dört aylık bir 'tutsaklık' öyküsüdür Typee. Fakat buna ne denli tutsaklık adı verilir kitabı okuyanlarca tartışılabilir.

Moby Dick'ten de alışık olduğumuz gibi Melville yalnızca serüven romanları yazan basit bir yazar değil. Bana göre yazarlığın sınırı da budur bence, yazdıklarını çok katmanlı yazması, bunlardan birden çok anlam çıkarılabilmesi. Melville ise bu işi en iyi beceren yazarlardan biridir zannımca. Dolayısıyla Typee de bir adamın bir adada yerliler arasında geçirdiği 4 aydan fazlasıdır. Her şeyden önce Typee küreselleşmenin getirmiş olduğu bir sancı olan medeniyetler çatışmasını konu alıyor. Kitaptaki kahramanımız Typee halkını birçok açıdan uygar olarak tanımladığımız batı insanına göre derecelendiriyor.

Typee başka bir yönden bakıldığında ise tanıdık bir öykünün 19. yüzyıl versiyonu olarak da nitelendirilebilir. Nedir bu tanıdık öykü? "Beyazların" dünyanın çeşitli bölgelerindeki "barbarlara" demokrasi, din, hukuk götürme, uygarlık dediğimiz şeyi öğretme çabasıdır. Typee halkının yaşadığı Polinezya Adaları bölgesinde de çoğunlukla Fransız'lar vardır ve "yamyamlara" uygarlığı öğretmeye gelmişlerdir. Hangimiz uygarlık dediğimiz şeyi biliyor ve hakkıyla uygulayabiliyoruz da başkalarına öğretmeye kalkıyoruz? Daha insanlar arasındaki uçurumları aşmamış iken bu yarım yamalak bildiğimiz şeyi başkalarına öğretmeye çalışmak da biz insanların komik yanlarından biri bana göre. İronilerle dolu bir çağda yaşadığımızı düşünürsek bu elbette ki normal bir durum.

Kitabımızın kahramanı Tommo, Typee'ler arasında yaşarken neleri görmüyor ki? Bu uygarlık dışı olarak kabul edilen insanların, onlara bu sıfatı yakıştıran kişilerden çoğu açıdan üstün olduğunu mu dersiniz ya da hepsinin de aslında çok iyi kalpli saf insanlar olduğunu mu. Dünyasal manada bir sosyolojik çalışma olarak bile okunabilecek bir eser Typee. Kendini tarihin öznesi olarak tanımlayan batının, yine onun tabiri ile "öteki" olarak adlandırılan kültürler arasındaki çatışmanın da öyküsüdür Typee.

Melville'in okuduğum üç eserinde de durum böyleydi; çok katmanlı, çeşitli yönlerden değerlendirilebilecek eserler bırakmış usta yazar. Bu açıdan Typee'de gerek bahsettiğimiz noktaları değerlendirme amacı ile gerekse de Polinezya coğrafyasını öğrenmek için bile okunabilir.

İşin muallak olan yönü Melville'in gerçekten Tommo gibi bir ada hayatı yaşayıp yaşamadığıdır. Bazı kaynaklar Melville'in gerçekten Polinezya'da Typee'ler arasında kaldığını ama bunun süresinin dört değil de bir ay olduğunu söylüyor. Kitapta geçenlerin doğruluğu ise tam olarak bilinmiyor. Gerçek ve kurgunun harmanlanmasından ortaya çıkan çok katmanlı bir romandır Typee. Melville'i okuyup da onun o usta yazarlığının tadını tam alamayanlar için kesinlikle okunmaya değer bir eser Typee.
314 syf.
·Puan vermedi
Typee Polinezya Hayatına Bir Bakış , Herman Melville'nin ilk eseri. Seyahatname tarzındaki bu eser gerçek ve kurgu karışımı şeklinde karşımıza çıkmaktadır.

TYPEE,Pasifik Okyanusu Polinezya Bölgesi'nde bulunan Marksiz Adaları'ndaki yerel kabilenin adıdır. Ve kelime anlamı olarak 'Insan etine düşkün' anlamına gelir varın gerisini siz düşünün

Konusu ise, Melville 15 aylık gemi yolculuğunda(balina avı) gemiden bir arkadaşı ile kaçar ve bu yerel kabile de tutsak halde bulur. 4 aylık ada da kalış sürecini o kadar güzel işler ki kendinizi yerliler ile yanyana hissedersiniz. Doğa,yemekler,inanışlar,giyim,evlilik, aile,savaşmak,birlik beraberlik vs... her alanda ki özellikleri büyük bir canlılıkla tasvir edilir.

Ilkel ya da vahşi olarak nitelendirilen bu insanların saf ve samimi yaşam tarzlarına iç geçirirken aynı anda 'sözde medeniyet' getiriyoruz diyen batılıların tahribatlarına da eleştri yapmaktan geri kalmaz.Getirdikleri medeniyet değil tam tersi vahşettir!!

Medeniyet, sanayi, teknoloji, bilişim ile dolup taşan kültürde yaşamak yerine dünyadan soyutlanmış uzak vahşiler(!) içinde yaşamayı yeğlerdim. Neden mi? Cevabı kitapta. Okuyunca ne demek istediğimi çok iyi anlayacaksınız.
Zorluklarla karşılaştığında bir insanın tam yol geri çekilmek, çoktan katledilmiş yolu düzenli bir şekilde gerisin geriye çevirmek kadar hor göreceği başka bir şey yoktur; hele de macerayı seven biriyse, denenmemiş zorluklardan elde edilecek bir umut kırıntısı bulunduğu sürece, geri çekilmek tarifi imkansız derecede iğrenç görünür.
Herman Melville
Sayfa 79 - Yapı Kredi Yayınları
Her tür ölüm saçan aletin icadına gösterdiğimiz şeytani beceri, savaşırken gösterdiğimiz kin duygusu ve bunların peşinden gelen sefalet ve yıkım bile, kendi başlarına medeni beyaz adamı yeryüzündeki en yırtıcı hayvan yapmaya yeter.
Herman Melville
Sayfa 155 - Yapı Kredi Yayınları
Eğer medeniyet, sonuçlarından bir kısmına bakılarak değerlendirilecek olsaydı, dünyanın barbar diye nitelenen kısmının olduğu gibi kalması belki daha hayırlı olurdu.
Herman Melville
Sayfa 39 - YKY
Erkeklerin sayısı kadınlardan çok fazladır. Bu durum Polinezya adalarının birçoğu için geçerli olmasına rağmen, medeni ülkelerin çoğunda durum bunun tersidir. körpe yaşlardaki kızlara ilk kez kur yapıp kalplerini ilk kazananlar, kızların yaşadıkları evlerdeki yeniyetmelerdir. Fakat bu yalnızca gönül eğlendirmekten ibaret olup resmi bir bağ söz konusu değildir. Bu ilk aşk biraz yatıştıktan sonra, daha ileri yaşlarda ikinci bir talip ortaya çıkarak hem kızı, hem oğlanı kendi evine taşır. Bu fedakar ve cömert adam genç çiftle, yanı küçükhanım ve aşığıyla aynı anda evlenir ve üçü hep birlikte kaplumbağalar gibi uyum içinde yaşar giderler. Medeni memleketlerde bazı adamların telaşa gelip karılarıyla birlikte onların kalabalık aileleriyle de evlendiklerini duymuştum, ama yedek kocaların da birlikte alındığı bir yer olduğu aklıma gelmezdi. Her iki tarafta da, sadakatsizlik çok nadirdir. Hiçbir adamın birden fazla karısı, hiçbir olgun kadının ikiden az kocası yoktur; bazen üç kocası olduğu da vakidir, ama bu sık rastlanan bir durum değildir. Evlilik bağı, artık her ne ise, çözülmez gibi görünmemektedir;zira, zaman zaman ayrılıklar görülür. Ama ayrılık mutsuzluğa neden olmaz; ayrılıklardan önce didişme olmamasının tek nedeni de , kötü muamele gören kadın ya da kılıbık kocanın, boşanmak için mahkemeye başvurmak zorunda kalmamasıdır. Ayrılmayı engelleyecek bir şey olmadığından, evlilik boyunduruğu rahat ve hafiftir ve Typeeli bir kadın kocalarıyla gayet iyi ve dostane ilişkiler sürdürür.

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Typee
Alt başlık:
Polinezya Hayatında Bir Bakış
Baskı tarihi:
Nisan 2013
Sayfa sayısı:
314
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789750810139
Kitabın türü:
Orijinal adı:
Typee - A Peep at Polynesian Life
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
Moby Dick'in yazarı Herman Melville'in 1846'da yayımlanan ilk kitabı ilk romanını Türkçe'ye kazandıran Barış Gümüşbaş'ın önsözde belirttiği gibi; Typee, Melville'in tüm yapıtları gibi çok katmanlı, değişik düzeylerde ve biçimlerde okunabilecek bir kitap. Yalnızca heyecanlı bir maceraya tanık olmak için, ya da Güney Pasifik coğrafyası ve kültürleri üzerine bilgi edinmek için okunabilir.

Kitabı okuyanlar 8 okur

  • Basilll
  • Sevda Coşar
  • Adsız Alkolik
  • N. Emre
  • 1000Kitap OkumA GüNLüğüM
  • İsmail Hamza Polat
  • Aykut
  • Mrtl Akğln

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%20 (1)
9
%40 (2)
8
%20 (1)
7
%20 (1)
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0