Yazar:
Herman Melville
Çevirmen:
Ayşe Deniz Temiz
Yorumlar ve İncelemeler
Bana parmakla gösterebileceğin dört dörtlük bir insan ismi verebilir misin? Hadi o zaman biz bunu dört üçlük yapalım... Hala bulmak zor değil mi? İsmindende anlaşıldığı gibi bu kitap güveni, dostluğu, sadakati anlatırken sanayileşme döneminede değinmeden geçmiyor.
Bir gemi dolusu insan cümbüşü düşünelim, her bölüm bir başka süreci bir başka lakırtıyı dinlerken duygu sömürücülüğünden mütevellit zarar görülmenin eksi yanlarını ve insanlığımızdan bir ölçek daha gidişine şahit oluyoruz. Ne demek bu?
Değer yargıları okur, toplum üstündeki değerimizi bir süzgeçten geçirtiyor. Kitap sonunda hala insan kalıp kalmadığımıza yazar bakmamızı isterken dürüstlüğü, merhameti halen sahip olduğumuz gerçeğini sorgulatıyor.
Kime neye göre iyilik, doğruluk, dürüstlük ya da sağlamlık? İşte bu sana bu kitaba başlama nedeni belki... Lakin hepimize göre cevap kapalı bir kutu. Şahsen ben bir yanıt buldum, kim bilir belki siz de kendi cevabınızı bulursunuz.
Bir göz atmanızı tavsiye ederim.
#saglamadambirmaskeligecti #sağlamadam #theconfidencemanhismasquerade #hermanmelville #iletişimyayınları
Sağlam Adam, Amerikalı yazar Herman Melville’in çoğu edebiyatçı tarafından en iyi eseri olarak kabul ediliyor. Bu nedenle Moby Dick’i çok sevdiğimden beri merak ediyordum. Melville’in eserleri klasik olsalar da aslında tarz ve barındırdıkları güçlü alt metinlerle modern roman özelliklerini de taşıyor. Moby Dick’i salt bir macera romanı olarak da okuyabilirsiniz mesela ama kitabın aslında çok güçlü ve derin bir alt metni var. Melville, özellikle felsefe, Dinler Tarihi ve mitoloji alanlarında hayranlık duyulacak bir bilgi birikimine sahip ve eserlerini de bunlarla harmanlıyor. Sağlam Adam’da, bir istimbotta seyahat eden insanların arasında geçenler ve gelişen diyaloglar üzerinden muazzam bir toplum eleştirisi ve insan karakteri analizi yapıyor. Toplumda insanlar arasındaki güvenin önemini vurguluyor, bu güvenin zayıflamasına nelerin sebep olduğunu ironik hikayelerle analtıyor. Sağlıktan ticarete, hayır işlerinden kölelik kavramına kadar birçok düzlemde, hayatın içinden ve çoğunlukla evrensel ve zamansız örneklerle sahtekarlığı, üçkağıtçılığı hicvediyor. Bir yandan insanın her dönem ve kültürde ne kadar aynı olduğuna şaşırıyor, bir yandan trajikomik durumlara istemsizce gülüyor, bir yandan da insanlığa umudunuzu sorguluyorsunuz. Kitapta karakterlere bir isim vermemeyi tercih etmiş Melville (bana göre bu onların evrenselliğini gösteriyor) ve metin bazı yerlerde felsefi tartışmaların sunulduğu diyaloglarla ilerliyor. Bu nedenle bir çırpıda okunup biten kitaplardan değil ya da her okura (özellikle kurgu odaklı ya da olay ağırlıklı kitaplardan hoşlanan okurlara) hitap etmeyebilir. Ancak ben Melville’e bir kez daha hayran kaldım ve Sağlam Adam’ı da büyük zevkle okudum. Daha önce Melville okumadıysanız bu kitapla başlamanızı önermem ama Moby Dick’i sevdiyseniz mutlaka bir şans
okudumbitti #sağlamadam #hermanmerville @iletisimyayin 390 syfBilly Budd ile tanıştığım ve sonrasında hayran olduğum Merville'nin bu kitabına ne yorum yapsam az kalır,çok çok beğendim.2019 un favorilerinden oldu.Konusuna gelecek olursak:
"Sadakat" adında bir gemideki yolcuların konuşmalarından oluşan romandan öte bir kitap.Türünü tam bulamadım ama ister kurgu diyin,ister fikir, ister felsefe,din,sosyoloji, iktisat her şeyden var.Bir kere geminin adı bile düşündürücü. "Sadakat"
Ne demek bu kelime?Sağlam,güçlü ve içten bağlılık diyor sözlük.Peki "sağlam" ne demek? Kimdir bu "Sağlam Adam"?
Merhamet timsali midir?
Bilge şahıs mıdır?
Gezmiş-görmüş biri midir?
İnsanlara güven veren biri midir?
Yoksa şüphe uyandıran mıdır?
Yoksa sadece iyiliksever-hayırsever midir?
Ya da belki ticaretle uğraşan insanlara bir şekilde güven verip onları paranın gücüyle tanıştıran kişi midir?
Sağlam Adam'ı Bir Maskeli Geçit töreninde arayıp bulamayız belki sen,belki o belki biz.Önemli olan nasıl sağlam bir insan olacağımız ve tabi olduktan sonra bunu nasıl koruyacağımız.
Yoksa Çin Yıldızı hikâyesinde olduğu gibi dürüstlük timsali iken birden daha çok kazanmak uğruna faize bulaşıp aklıselim yaşlının sözünü dinlemeyip fani hayatı gülistan hale getirmek uğruna sonu hüsrana bağlananlardan olmayalım...
Altınızı çizdiğim onlarca satır var buraya sığmayacak kadar çok o halde kara cuma yeni geçmişken şu alıntı ile sonlandırayım..
"Zaruri ihtiyaç denen şey açlık ve çıplaklıktan ileri gelir,öyleyse ne diye ihtiyaçtan bahsediyorsun?"
Son olarak 
Mine Oral ve @cnssoztrk
İyiki birlikte okuduk.
Mine Oral ve @cnssoztrk
İyiki birlikte okuduk.
10/10
2021 16. kitabı
" Yapma, Çin Yıldızı, amma kederli bir yaratıksın. Yaşama neden aydınlık tarafından bakmıyorsun? Yaşama aydınlık yüzünden bakmazsan, ne işinde ne de başka bir şeyde başarılı olabilirsin. Karamsarlık insanı mahveder." Sonra, altın başlıklı asasıyla onu neşeli bir şekilde dürterek, "O halde ne duruyorsun? Niçin benim gibi aydınlık ve umut dolu olmuyorsun? Niçin güven duymuyorsun, Çin Yıldızı?"
.
Yukarıdaki alıntı aslında kitabın içindeki ikili ilişkiler arasında yaşanan diyalogların özeti niteliğinde. Öncelikle Herman Merville nin alegorik anlatımına hayran kalmamak elde değil. İnsan sanki o geminin içine girmiş ve bütün sohbet ve yaşananlara tanık olmuş gibi hissettiriyor. Herman Merville nin kalemine düşmüşseniz, dillerde pelesenk olmaya mahkumsunuz. Tıpkı katip bartlebey gibi. Burda da onlarca kişi olabilen bir sağlam adamdan bahsediyor Merville.
.
Kitabımız güven, dostuk, arkadaşlık gibi insani üst düzey değerleri kullanarak insanların hislerine hücum eden nitelikli dolandırıcılarla dolu desek yeridir. Tabi zamanının her alanına da değinmeden geçmemiş Merville. Ayrı bir ironi de geminin ismi "sadakat"
.
Sahsen kitabı çok beğendim. Üzerine uzun uzadıya konuşulabilecek, dil ve anlatım açısından çok güzel bir kitap. Okadar çok altı çizilmesi gereken cümle var ki, adeta her cümlesi ayrı bir felsefe.
Yazar kendi yaşadığı dönemin Amerikasını anlatıyor diyebiliriz. Üçkağıtçılığın kol gezdiği ve Üçkağıtçıların saf gariban insanları nasıl tokatladıklarını görebilirsiniz. Aslında iktisadi terimlerin vurguladığı bir eser.
İktisatçılar bu gibi romanları okuması kaçınılmazdır.
Aslında eseri içinde işlenen üçkağıtçılığın felsefesi şimdiki borsa mantığında kendini izole etmiş durumda. Yazar yaşasaydı bu romanı şimdi bilgi teknoloji çağımızda daha farklı ve hayatımıza dokunarak yazardı diye düşünüyorum.
SEN KENDİN MİSİN;Edebiyat
Çevremiz sağlam adamlarla dolu, kendini sağlam adam zannedenlerle...
Her biri maskelerle dolaşıyor,gün içerisinde kaç maske takıyor,hangi kılığa bürünüyor ve hangi kılıkla karşımıza çıkıyor bilmek ya da bunun ayrımına varmak ne mümkün...
Ne zaman mümkün, iyice tanıdım dediğinizde, o insanın karakterini çözdüğünüzde ve birebir karakter değişikliklerine şahit olduğunuzda mümkün....
Güveniyorum diyorsunuz ve kılıktan kılığa girmiş rolünü iyi oynayan bir oyuncu ile karşı karşıya kalıyorsunuz.Güven de yerli bir oluyor...Gelin de güven duyun sonrasında hayatınıza giren insanlara....
Güven bir insan hayatında nasıl da önem teşkil ediyor.Her şeyin başı, sevmek ya da aşık olmak bile güvenle bağlantılı değil mi zaten.Güvenmediğiniz bir insanı nasıl sevebilir nasıl hayatınıza alabilirsiniz ki...
Hep şüphe duyarak nasıl yaşar ki insan..
Hep acaba...Acaba... Hem kendine büyük huzursuzluk hem de karşında ki insana...
Canım yazar, eserini 1857 yılında yayınlamış ve son kitabıdır.
Post-modern olarak yazılmış eserlerin arasında çok başarılı bir örnektir.Felsefe içerikli olması da esere ayrı hava katmış ve alegori yazım şekli kullanmış Melville.Bu yazı şekli eseri resmen şaha kaldırmış.
1857 yılında yazılmış olan bu eser buram buram güven kokuyor,güven sorgulanıyor buna bağlı olarak insanlık adına sorgulanan o kadar çok manevi değerler var ki...
Manevi değerler benim için çok daha önemli diyorsanız, kıyıda köşede kalmış okurlar tarafından çok bilinmeyen bu esere şans vermenizi isterim.
Tavsiyem rahat bir zamanda okumanız.Öncesinde beyniniz yorulmuş olmasın,dinlenmiş olsun.Nacizene önerimdir.
Tek yüzü olan, maskesiz insanlar rast gelsin hayatlarınıza.Kendi gibi olan,karakterinden kişiliğinden ödün vermeyen insanlar hayatlarınıza dokunsun.
Kalın Sağlıcakla.
Melvılle ile tanışma kitabım oldu Sağlam Adam. Yazarı genelde 'Moby Dick' isimli eseriyle tanıyoruz. Onu da bu yıl mutlaka okumayı düşünüyorum. Sağlam Adam, sahte bir güven empoze ettirip insanları avucuna alan üçkağıtçı, sahtekâr bir insan figürünün yansıması. Kendilerini hayırsever, maddi ve manevi yardımını esirgemeyen bir insan olarak gösteren insanların ne kadar tehlikeli olduğunu anlatıyor eser aslında. Eserdeki bu özelliklere uygun figür o kadar iyi bir hatip ki amacına ulaşıp ulaşamadığına şüphe edemiyorsunuz belki de. Bu insanların amaçları büyük meblağlar kazanmak değil. Önemli olan kandırmak! Herman Melvılle'in edebiyat tecrübesini bu kitabında görüyoruz. Tecrübelerini yaşayıp geçmemiş. Kendine katmış. Kendisini iyi yetiştirmiş. Dönemine göre ileri görüşlü bir yazar Melvılle. Eserin sonsözünde de bunu apaçık görebileceksiniz. Şimdi şuna değinmek istiyorum: Eserin herkese hitap etmeyeceğini söylemeliyim. Çok fazla diyalog var. Her ne kadar kendinize kazandırdığınız fikirler olsa da bir o kadar da ( belki de fazlası) kaçırdığınız satırlar olacaktır muhtemelen. Çünkü satırlar çok zengin. Dedim ya, Melvılle edebiyatını, tecrübelerini hakkıyla yansıtmış eserine. Eseri okurken okuma hızım çok düştü. Ki çoğu okurun da okuma hızını düşürdüğünü söyleyebilirim eserin. En azından okur arkadaşlarımdan bu şekilde duydum. Ancak bence eser mutlaka okunmalı. Değişik bir okumaydı. Ben severek okudum gerçekten. Sizi şaşırtan bir eser olacaktır.
Gereksiz Bir EserEdebiyat
Hic mi hiiiiccc begenmedigim bir kitap oldu. Hic adetim olmamasina ragmen 250.sayfadan sonrasini sayfalari atlaya atlaya okudugumu itiraf etmeliyim. Ne anlatmak istedigini de kavrayamadim. Bence tam bir zaman kaybiydi. Herman Melville 
Sağlam Adam
Herman Melville Sağlam Adam
Kitapta insanların iyi niyetleri kullanılıp duyguları sömürülerek nasıl dolandırıldıklarını okuyoruz. ‘Sadakat’ isimli istimbotta farklı kültürlerden farklı statülerden oluşan insanlar Missisippi Nehri üzerinde yolculuk yaparlar. Bu yolcular özgüveni ve kültür seviyesi yüksek dolandırıcıların kurbanları olurlar. Kitap genel hatlarıyla bu konu üzerine yazılmış olsa da okuyana felsefi ve psikolojik bir bakış açısı kazandırarak güvenin, merhametin, onur ve haysiyet ile bir çok insani özellikleri barındırmakta.Kitapta şekilden şekile giren karakter ya da karakterlerin isimlerinin olmaması da toplum içinde her zaman karşılaşacağımız kişiler olmasıdır. Başlarda kitaba girmekte zorlansam da sonrasında keyifli bir okuma oldu. Herman Melville’nin ‘Moby Dick’ , ‘Billy Budd’ ve ‘Katip Bartleby’ kitapları beni çok etkilemişti. Bu eseri de onlar kadar etkileyici buldum. Klasik eserleri okumanın kazanımları; yol göstericiliği ile kişinin düşünme biçimini etkileyerek gelişimini sağladığını düşünüyorum. Kitaplarla ve sevgiyle kalınız.
Diğer kitaplarında olduğu gibi yine insanın ve insanoğlunun karanlık iç dünyasını alegorik biçimde derinlemesine irdeliyor. Bu sefer deneyini bir çok ulusun toplandığı Amerika'nın örneğini bir çok kolu olan Mississippi üzerinde seyreden Sadakat istimbotunun üzerinde bir maskeli geçitle gerçekleştiriyor. Sağlam Adam, seyircinin son perdeye kadar "numaranın" farkında olmaması sebebiyle daha çok ilüzyona yakın bir dolandırıcılık sanatını icra eden manasına gelmektedir.
Bu maskeli geçit daha kimbilir nelere vesile olacak.
Reklam
Yazar Hakkında
Herman MelvilleYazar · 26 kitap
Herman Melville, Amerikalı yazardır.
Bir Amerikan edebiyat klasiği kabul edilen Moby Dick adlı ünlü romanın yazarıdır. Uzun yıllar boyunca unutulmuş bir yazar olarak kalmış; 1920'li yıllarda yeniden keşfedilip büyük bir yazar olarak kabul edilmiştir.
Yaşamı
1819'da New York'ta dünyaya geldi. Sekiz çocuklu bir ailenin üçüncü çocuğudur. 1830'da iflas eden babası, iki yıl sonra hayatını kaybedince Herman Melville, çocuk yaşta çalışmaya başlamak zorunda kaldı. Bir yandan okuyup bir yandan çeşitli işlerde çalışarak geçen beş yıl boyunca tarih ve antropoloji kadar Shakespeare'in eserlerini okuyarak kendini geliştirdi.
On sekiz yaşında Liverpool'e giden bir gemide tayfa olarak iş buldu; aynı gemi ile tekrar New York'a döndü. Bu deneyim, ona ileride yazacağı romanlar için malzeme sağlayan seyahatlerden ilkidir.
Bir kaç yıl New York'ta özel ders vererek hayatını kazanmaya çalışan Melville, 1841'de Acushnet adlı bir balina gemisine denizci olarak kabul edildi ve Pasifik'te yeni bir seyahate başladı. On sekiz aylık bir yolculuğun sonunda gemidekilerin kötü tavrından yıldığı için bir arkadaşı ile birlikte Markiz Adaları'nda gemiden kaçtı. Yamyam olarak bilinen Typee yerlilerinin arasında bir ay kadar yaşadı. Adaya gelen bir Avustralya gemisi ile yeniden denizciliğe döndü ancak gemide çıkan isyana katılmakla suçlandığı için Tahiti civarında bir yerel hapishanede birkaç gün tutuklu kaldı. 1843 yazını Tahiti'de yerliler arasında geçirdi. İleride yazacağı Moby Dick adlı romanın düşünsel altyapısı bu sırada oluştu. Bir başka balina gemisi ile Hawaii'ye kadar gitti.
Otuzlu yaşlarında Boston'a döndükten sonra artık deniz seferlerine bir son vermişti; ailesinin teşviki ile kitaplarını yazmaya başladı. 'Tippee' ve 'Omoo' adlarını taşıyan ilk iki kitabı 1846'da yayınlandı. Bu kitapları, yerliler arasında geçen günlerine aitti. 1850 yılında yayınlanan 'White Jacket'ta ise bahriye erlerinin zorlu hayatını anlattı. İlk kitapları onu bir anda hem İngiltere hem Birleşik Devletler'de çok ünlü bir yazar haline getirdi. Bu dönemde eski bir aile dostunun kızı olan Elizabeth Knapp Shaw ile evlendi. Çift, dört çocuk sahibi oldu. 1850'de Massachusetts'te bir çiftlik evi satın alan Melville, çiftlik işleri ve yazı ile uğraşarak 13 yıl boyunca bu evde yaşadı. 'Arrowhead' adını verdiği ev, günümüzde müzedir.
Yazar, en büyük eseri Moby Dick'i 1851'de tamamladı. Başlangıçta, balina avcılığını anlatan bir serüven öyküsü olarak tasarladığı kitabı tamamlamak üzere iken Amerikalı yazar Nathaniel Hawthorne ile tanışıp arkadaş olmuştu. Hawthorne'un tavsiyesi ile kitabını simgesel anlamlarla yüklü bir romana çeviren Melville, eseri dostuna adadı. Ancak kitap yayınlandığında beklediği başarıyı yakalayamadı ve çok olumsuz eleştiriler aldı.
Yayımcısı Harper's bir sonraki romanını basmayı reddedince maddi sıkıntıya giren Melville 1866'da New York'ta gümrük müfettişi olarak çalışmaya başladı. Bu dönemde yazdığı 'Pierre' ve 'Piazza memories' gibi kitaplar ilgi görmedi. Son yıllarında düz yazıyı bırakarak kendini tamamen şiir yazmaya verdi; şiirlerini kendi parasıyla bastırdı.
1888 yılında emekli oldu ve en büyük eserlerinden biri sayılan 'Billy budd'ı yazdı; eseri bastırmaya fırsat bulamadan 28 Eylül 1891'de New York'taki evinde kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti.
Uzun yıllar boyunca unutulmuş bir yazar olarak kalan Melville, 1920'li yıllarda yeniden keşfedildi ve büyük bir yazar olarak kabul edildi. Eserleri Amerikan Kütüphanesi tarafından toplanıp basılan ilk yazar oldu.
