Yazar:
Etgar Keret
Çevirmen:
Avi Pardo
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 54 dk.
Sayfa Sayısı:
173
Basım Tarihi:
Nisan 2019
Yayınevi:
Siren Yayınları
ISBN:
9786055903763
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Yorumlar ve İncelemeler
Gerçekliğin Tuhaf Sınırında Uç Artık·173 syf.·1000Kitap
6/10
2025 25. kitabı
Etgar Keret, çağdaş öykücülüğün en özgün seslerinden biri. Onun öykülerinde sıradan bir sahne, bir anda absürt bir kırılmayla fantastik, ironik ve hüzünlü bir hâl alıyor. Uç Artık da bu üslubun en güzel örneklerinden biri. Keret, birkaç sayfalık öykülerinde hem hayatın saçmalığını, hem de insan ilişkilerinin kırılganlığını ustaca yakalıyor.
Peki, bu kitap neden bu kadar çarpıcı?
Kitaba adını veren bu öykü, bir çocuğun bakış açısıyla başlıyor. Masumiyet ile ölüm, yan yana ve şaşırtıcı bir şekilde bir arada sunuluyor. Öykü, okuru hem rahatsız eden hem de düşündüren bir tebessümle baş başa bırakıyor.
Bir babanın oğluyla geçirdiği sıradan bir gün, beklenmedik bir jestle olağanüstüleşiyor. Ebeveynliğin hem tuhaf hem de sevgi dolu yanlarını gösteriyor. Okurda şu soruyu uyandırıyor: “Gerçekten böyle bir baba olabilir mi?”
İki yabancının rastlantısal tanışması… Kısa ama güçlü bir bağın nasıl kurulabileceğini gösteriyor. Keret, hayatın küçük tesadüflerinde kocaman anlamlar buluyor. Küçücük bir bedensel ayrıntı giderek kimliğin merkezine oturuyor. Bedenin ve benliğin kırılganlığı, çok sade ama vurucu bir şekilde aktarılıyor.
Basit bir zaman dilimi: iki dakika. Fakat Keret, bu kısacık anı öyle yoğun hissettiriyor ki, okur “iki dakika ne kadar uzun olabilir?” diye düşünmeden edemiyor.
Uç Artık, bir solukta okunabilecek kadar kısa, ama her öyküsü üzerine uzun uzun düşünülebilecek kadar yoğun. Keret’in büyüsü şu: Olağanüstünün aslında sıradanın içinde gizli olduğunu gösteriyor. Her biten öyküden sonra okur bir süre sessiz kalıyor; sayfa bitiyor ama hikâye zihinde devam ediyor.
Eğer hayatın tuhaflıklarına gülümseyerek bakmak, aynı anda hem eğlenip hem de derin düşüncelere dalmak istiyorsanız, Uç Artık tam size göre bir kitap.
Çok sevdiğim bir yazarın,sevdiği bir yazar; Keret.
Yoksa nerde bulurdum da okurdum bilemiyorum.
Diğer bütün kitaplarında olduğu gibi Uç Artık'ta da kara mizahıyla oldukça uçmuş. Kitaba ismini veren bu hikâyesiyle başlıyor gülen yerlerinizi hızla yumruklamaya.
Keret bunu hep yapar. Ne zamanki dudak kenarlarınız gülümseme pozisyonunu alsa bilin ki indirdiği darbeyle büzüş büzüş yapacaktır o yüzünüzü. Tarzına uzun yıllardır çeşitli mecralarda da aşina olduğum için artık daha az üzülüyorum kısa hikâyelerine. Yaramaz bir çocuğun evinizin en sevdiğiniz odasını alt üst etmesi gibi bir şey hissettiriyor bende hep, hayata karşı çıkardığı notlarla.
İsrailli olması sebebiyle kendi ülkesine ve dinine ait birçok detaya yer veriyor.
Tek okumadığım kitabı Filistinli bir yazarla bir araya gelip yazdıkları Gazze Blues. Basımı yok. Sahaflarda da.
Yüzünüzün ortasına sert bir yumruk yedikten sonra gülmek mi istiyorsunuz? Buna imkansız mı diyorsunuz yoksa? Yapmayın, henüz Etgar Keret ile tanışmamış olmalısınız.
.
Şunu hayal edin; her şey sütliman, çok huzurlusunuz, hava oldukça güzel, sevdikleriniz yanınızda, yaşamdan daha ne isterim ki diyecek noktadasınız.
Ve birden! 'Kusura bakmayın ama canınızı sıkmaya geldik' gibi kapınızda beliren irili ufaklı bir dolu sorun..
Bu kitap, o andaki huzursuzluğu veriyor size.
Bazı şeylerin kurulduğunuz rahat koltuklardan kaldırması gerekiyor çünkü sizi. Ayaklanın ve görün, yalnız değilsiniz, sizi buhranlara sürükleyen o sıkıntılar başkalarının da kara bulutları.
İçinde bulunduğunuz toplum sizi nefessiz mi bırakıyor? Tüm kötü gidişatın sebebi yan komşunuzun sürekli gürültü yapması mı? Eşiniz artık size gülümsemiyor mu?
Bunların hepsi, sizin gerçekliğiniz.
Kabullenin ya da sızlanmak istiyorsanız sızlanın.
Ama uçun artık.
Boşluğa mı pamukların üzerine mi.. Bunu da rüzgara bırakın.
.
Öyküler arasındaki geçişler, karakterlerin ete kemiğe büründürülmesi, sinirlerimizle oynanması.. Ve bunun üç-dört sayfalık öykülerle yapılması.. Fazla lezizdi..
Tanrı olmak isteyen otobüs şoförü ile tanıştığım Keret, davetsiz gelen ama uzun süre benimle kalacak olan misafirim artık.
Etgar Keret / Uç artık
1967 yılında Tel Aviv’de dünyaya gelen Keret öyküleri kısa filmlere ilham veren animasyondan televizyona kadar farklı işlerle de öne çıkan çağdaş edebiyat ve sanat dünyasının en yaratıcı ilgi çekici simalarından biridir.
Dilimize ve kırka yakın dile çevrilen kitaplarıyla edebiyat dünyasının en başarılı yazarlarından kabul edilen Keret yaptığı edebi çalışmalar ve sıradışı tarzı sebebiyle Fransa’da şövalyelik nişanına layık görülmüştür. Yazarlığındaki başarısını ispatlayan Etgar Keret sinema senaryoları ve yönetmenlik yaptığı “Jellyfish” filmiyle Cannes film festivalinde Altın Kamera ödülü alarak sinema dünyasında da adından söz ettirmiştir.
Mayıs ayı okuma programımda öykü türünde listeme dahil ettiğim Siren yayınlarından Avi Pardo çevirisiyle çıkan Uç Artık kitabı Etgar Keret’in Umduklarını bulduklarında yitirenler, uçmak isteyip yere çakılanlar, modern dünyada var oluş sancılarıyla boğuşanlar, kimlikleri ve aidiyetleri sebebiyle zulme maruz kalanlar gibi karakterlerle sıradışı öykülerden oluşan şaşırtıcı bir skalada öyküler sunmuştur. Daha önce de Tuhaf Dergi’de okuduğum yazarın şaşırtıcı dili, okurken şaşırtan üslubu ve düşündüren tarzıyla listelerime ekleyeceğim bir Yazar. Bu kitabından sonra Keret’in dilimize çevrilen Domuzu Kırmak, Buzdolanının Üstündeki Kız, Gazze Blues, Tanrı Olmak İsteyen Otobüs Şoförü , Nimrod Çıldırışları , Kapı Birden Vuruldu, Bilekkesenler ve Yedi güzel Yıl kitaplarını da mutlaka okuyacağım . 
Uç Artık Etgar Keret
Uç Artık Etgar Keret
Merhabalar
Yazarın okumuş olduğum ilk kitabı. Öykülerden bir kısmı gerçekten ilginç ve güzel . Yazarın dil ve anlatımı da oldukça akıcı.Tek eleştirebilceğim nokta öykülerin bir kısmında çok net görülen politizasyon.Bu konuda ipin ucu kaçmış gibi. Yahudi soykırımı, yaşanmış tarihi bir gerçek ve tarihçiler tarafından en çok ele alınan, en çok araştırma yapılan, sinema endüstrisi tarafından en fazla filmi çekilen, üzerinde sayısız kitap yazılan olaylardan biri olup bu olay yeterince analiz edilmiş ve insanlar yeterince fikir sahibi olmuşlardır. Her yahudi yazarın eserinde hele ki bu tarz öykü kitaplarında dahi soykırımla karşımıza çıkması, sürekli insanların gözüne sokulması ne derece yararlı bilemiyorum. Sürekli yapılan bu tarz vurgular olayı sadece silikleştirir, önemsizleştirir, sırdanlaştırır.
John Fante’nin çevirmeni, hatta Bukowski’nin de çevireni Avi Pardo’nun uzun zaman yasaklarla boğuşmuş “Oğlak Dönencesi” kitabının yazarı Henry Miller’ın da çevirmeni olduğunu görünce ben; kafamda ‘kimdir ulan bu Avi Pardo, başka hangi yazarı Türkçe’leştirmiş?” sorusu çakıyor ve Etgar Keret’i görüyorum. Bir kitabevinde “Uç Artık” kitabı geçiyor elime; arka kapak yazısı ve yazarın İsrail’liliği de ilgimi çekiyor. Çünkü önyargılarla oluşturulmuş nefretten, nefret ederim. Arkaik Ermeni, Rum ve Yahudi düşmanlığı gibi... Kişilerin kendi seçemeyip içine doğduğu ırk, millet ve kültür gibi soyut ve somut olgularla nefrete maruz kalması üzmüştür beni hep. Birinin benden sırf Türk olduğum için nefret etmesinin beni üzeceği gibi... Bir sürü kötü Türk de tanıyorum çünkü... İyinin ve kötünün ölçütünün ırk, millet ve kültürle alakasının olmadığına inandırdı beni mantığım.
Neyse kitaba dönersek: Kitap, beni yakaladı, Sait Faik tadı aldım hatta yer yer... tabii çok daha çağdaş bir tarzda... İPhone var, Tinder var, hatta Cristiano Ronaldo var, sanal gerçekliğe dair öykü var, bohem var, iyi insanlar var, kötü insanlar var. İnsan da var, insanın çaresiz -kendini kandırabilen insanlara çok saygı duyuyorum ama- yalnızlığı da var. İyi kara mizah benim için. Bir sonraki Keret okumama kadar son okuduğum Keret okuması olarak, bir şeyler yazmadan geçemedim!
Merhaba Canım,
Çok uzun zamandır duyduğum, orada burada ismine denk geldiğim bir yazardı Etgar Keret. Geçenlerde, bir arkadaşımdan benim için bir kaç kitap ödünç vermesini istedim, kütüphanesinden payıma düşenlerin arasında bu kitap da vardı.
Açıkcası bu yazarla hayatımın daha erken dönemininde karşılaşsam çok daha keyif alacağımı düşünüyorum. Beni şuanki okur halimle çok tatmin etmedi. Ne bekliyordum da etmedi? Öyküleri boyunca anladığım, iyi bir yahudi olduğu ve ot içtiği. Bu iki ögenin özellikle vurgulandığını düşünmüyorum yani düşünmek istemiyorum, bir yazar olarak beslendiğin konular bunlar ancak neredeyse 2 öyküden 1 inde bunları görmek eh be Etgar kardeşim anladık Aykırısın, Serserisin, tamam hissiyatı oluşturdu.
Kitaba ismini veren Uç Artık,kitabın ortalarında yeralan Pencereler öyküsü benim en keyif aldıklarım oldu.
Ayrıca sonlara doğru öykülerin konu dizilişi, kitabın bütünselliği açısından güzel,öykü okumayı sevenlerin bu kitabi ve yazarı neden çok sevdiklerini de anlayabiliyorum zira öykücülük ince zeka ve derin bir duygu aktarımı gerektirir bunlarda bu kitapta gerektiği kadar var.
iyi okumalar,
sevgiler
Hayat çoğu zaman düz ilerlemez;
ama küçük bir itki her şeyi başka yöne savurabilir.
Uç Artık, fantastik fikirlerle süslenmiş bir öykü kitabı değildir;
günlük hayatın saçmalıklarının biraz yükseltilmiş hâlidir.
Etgar Keret’in dünyasında olağan ile olağandışı arasındaki sınır nettir ama incedir.
Bir anlık bir düşünce,
küçük bir sapma,
yanlış bir karar
hikâyeyi bambaşka bir yere taşır.
Ama bu “başkalık” hiçbir zaman kopuk hissettirmez.
Çünkü Keret’in anlattığı tuhaflıklar,
gerçekte zaten yaşadığımız şeylerin bir tık fazlasıdır.
Bu kitapta karakterler hayata yön veren insanlar değildir.
Aksine, çoğu zaman hayat tarafından yönlendirilirler.
Kararsızdırlar, ürkektirler,
ne istediklerini tam bilmezler.
Ama Keret onları acınacak hâle düşürmez.
Onları olduğu gibi kabul eder:
yetersiz ama canlı.
Uç Artık’taki mizah yüksek sesli değildir.
Bir espri patlaması değil,
sonradan fark edilen bir gülümseme gibidir.
Öykü bittiğinde insan güler,
ama gülmenin hemen arkasından
hafif bir huzursuzluk gelir.
Çünkü anlatılan şey, tanıdıktır.
Kütüphanenize bir sezon "Black Mirror" yerleştirmek ister misiniz? Cevap evet ise "Uç artık" tam da oraya uygun :)
Kısa hikayelerden oluşan bir kitap. Bunu söylüyorum zira ben kitabı elime aldığımda bunu bilmiyordum.
Edebi Cahilliğim ile barıştıktan sonra Uzun konulu ve kurgulu bir roman olmadığı için üzülmedim değil.
Ancak kitapları kişiselleştirip üzüldüklerini düşündüğümden, hiçbir kitabı yarım bırakmam ve bunu da okumaya başladım ve bitirdim.
Okudukça sardı hatta daha ilk hikayeden.
Hakikaten Netflix dizilerine aşina iseniz Black mirror bölümlerinin senaryolarını bulmuş gibi hissediyorsunuz.
Tabii konular öyle futuristik değil.
Çok çok beğendiğim hikayeler de oldu, bu neydi şimdi dediğim de. Ama hikayelerin büyük çoğunluğu ortalamanın yukarısında.
Daha derin konular, metaforlu, kurgulu mesajlı konular.
2-3 sayfalık bir hikayede bazen o kadar çok şey anlatılıyor ki bu konuda yazar hakikaten efsane.
Aralara 1 kaç kelime ya da cümle sıkıştırarak kahramanın belki de 3-4 sayfada anlatacağını okuyuveriyorsunuz.
Hikayelerin hepsi kendine has, tekrar yok, benzer yok.
Normal gündelik hayattan kesitlerle anlatılan kısımlar da var Gerçeküstü konular, hayal ürünü konular, kişi ve durumların anlatıldığı kısımlar da.
Her biri ayrı keyifli. Ben surrealist anlatılan hikayeleri daha çok sevdim zira Black Mirror un yeni sezonunu 4 gözle gözleyenlerdenim.
Bu arada Yazarın okuduğum ilk kitabı.
Anlatımı çok net, keskin. Pırıltılı bir anlatım hissi ile okudum.
Kara mizah mıdır bilmem ancak çok sızılı hikayelerde güldüğüm oldu.
Öyle karnınız ağrımaz gülmekten ancak verdiği net ve keskin duygu, kurgusu, acı ve ajitasyon dozu ve yanında da az biraz mizahi üslup girince ben bu Etgar Keret abiyi merak ettim doğrusu.
Hatta kitaba ara verip başka kitap araya sokup devam edebilirsiniz.
Yahut
Öykülerine gayet olağan şekilde başlayıp muzır ve beklenmedik şekilde devam etme tarzını benimsemiş bir yazar Etgar Keret. "Yahudi mizahı" denen bir olgu var. Kendisiyle, ırkı ile ya da bağlı bulunduğu tabu olan konularda dalga geçebildiği sürece tüm o gruba ait kişilerle dalga geçebilen, kısaca agresif mizaha dönüşen bir tür. Etgar Keret ise, bir öyküsünde gerçekten bir çocuğun gözünden bakabiliyorken, hemen sonraki öyküsünde bir sapığın bakış açısına döndürebiliyor rahatlıkla. Dili oldukça keyifli. Bunda Avi Pardo'nun da büyük katkısı var tabii. Her öykünün sonunda yer alan mailleşme muhabbetini oldukça yaratıcı buldum. Son olarak kitabın kapağını kim tasarladıysa içeriğini bilmeden yapıyor olsa gerek. Etgar Keret'in Türkiye basımları tasarımları oldukça kötü. Hiç buna takılmam normalde ama bene gözden geçirmeliler. Ahmet Batman kitabı gibi durmasına gerek yok bu derecedeki bir yazarın kitaplarının.
Reklam
Yazar Hakkında
Etgar KeretYazar · 12 kitap
Etgar Keret, İsrail'de genç nesil arasında çok tanınan ve uluslararası düzeyde de fazlasıyla beğeni toplayan bir yazardır.
Yazıları The New York Times, Le Monde, The Guardian, The Paris Review and Zoetrope'ta yayımlandı. Kırka yakın kısa filmde öykülerinden esinlenilmiştir ve bunlardan biri Amerikan MTV Ödülü'ne layık görülmüştür.Wristcutters (2006), eleştirmenler tarafından övgü toplamış ve yine kısa öykülerinden esinlenilen $ 9.99, 2009'da birçok uluslararası ödüle layık görülmüştür.
Etgar Keret, şimdilerde ise Ben-Gurion Üniversitesi'nde ders vermektedir. Birçok kez Kitap Yayıncıları Birliği Platinyum Ödülü'ne, Başbakanlık Ödülü'ne, Sinema Kültürü Ödülü'ne, The Jewish Quarterly Wingate Ödülü'ne (BM, 2008) ve St.Petersburg Halk Kütüphanesi En İyi Yabancı Kitap Ödülü'ne layık görülen Keret, aynı zamanda 2007 Frank O 'Connor Kısa Öyküler Dizisi Ödülü'nün de sahibidir. 2007'de Keret ve Shira Gefen imzalı Jellyfish ile Cannes Film Festivali Altın Kamera Ödülü'nü ve French Artists and Writers Guild En İyi Yönetmen Ödülü'nü kazandı.
2010 yılında Fransa'da Sanat ve Edebiyat Şövalyesi Nişanı ile onurlandırıldı. Kitapları ise yurtdışında otuz beş ülkede otuz bir dile çevrildi ve yayımlandı.
