Kapı Birden Vuruldu
Etgar Keret
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kapı birden vuruluyor ve .....Edebiyat & Roman
"Uzun zamandır okuduğum en komik, en karanlık ve en sivri öyküler." Arka kapakta yazan bu yorumun tam manası ile hakkını veren bir eser olmuş. Etgar Keret, İsrailli yazar, bambaşka bir kalem. Kitaptaki kısa öyküler öylesine gerçekçi, bir o kadar hayal dünyasında. Kısa ama çarpıcı. Ilgi çekici fakat hayal kırıklığı yaratan. Özellikle "yalan ülkesi, bir renk seç, basur" one çıkan öyküler oldu. "Tanrı olmak isteyen otobüs şoförü" adlı eseri kadar güzel bir eser. Keyifli okumalar dilerim
Kapı birden vurulur ve karşınıza hiç beklemediğiniz bir şey çıkar...
Kafanıza silah dayayan ve sizden bir öykü anlatmanızı isteyen tuhaf bir İsveçli örneğin, belki elinde tuttuğu satırla bir pizzacı çocuk...
Kapı birden vurulur, ikiye bölünüp yaşının yarısı hâlinde iki kişiye dönüşen insanların bulunduğu bir hikâye başlar...
Kapı birden vurulur,
-Kimsin sen?
-Ben senin ilk yalanınım!
Kapı vurulur ve birbirinden farklı hikâyeler eşikte sizleri bekler.
...
"Kalabalıklar içindeyken yalnızlık sularında boğulanlar, kendilerini her daim yedek saflarında ya da kazazedeler arasında bulanlar, güneşli günlerde bile çamura basmayı başaranlar ve talih kuşunun kuyruğuna tutunup yukarılara uçma hayalleriyle en dibe vuranlar bir araya geliyor ve hayat denen tuhaf mucizenin akışına aksak ritimlerle karşı çıkıyor."
Kapı Birden Vuruldu, farklı kurgularıyla yine eşsiz dokulara sahip, sıra dışı bir Etgar Keret kitabı...
Etgar Keret
Etgar Keret
Bu kitap ile tiyatro kulübüm sayesinde tanıştım. Kulüpte, haftalarca tiyatro eğitimi alıp bu eğitimin sonunda da bir tür eleme sürecine tabii tutuluyoruz. Bunun için hocalarımız bu kitabı seçmiş. İçindeki öyküleri oyunlaştırarak sahneye taşımamız bekleniyordu bizden. Belki de bu yüzdendir; hem kitapla, hem de yazarla haftalardır inanılmaz bir bağ kurduğumu hissediyorum. Kitaplar hakkında bazen istemediğim kadar önyargılı davranabiliyorum ve açık konuşmak gerekirse Ortadoğu Edebiyatı'na merak saldığım zor bir senaryoda bile aklıma asla İsrail'li bir yazarın en sevdiğim yazarlar arasında yerini alabileceği gelmezdi. Ancak Etkar Keret, son derece ince, zeki ve muzip bir kalem. Politik göndermeleri olduysa dahi, edebi tutumuna o kadar güzel yansıtmış ki beni asla rahatsız etmedi. Adamın zaten çok farklı bir üslubu var. Tabiri caizse bende bağımlılık yarattı. Sizi test eder gibi, bütün hikayeleri aynı dümdüz üslupla yazmış ama öyküde öyle garip olaylar oluyor ve sonunda ana fikir size öyle bir dank ediyor ki, duygusal bir reaksiyon göstermeden edemiyorsunuz. Bazı hikayelerde sanki okuruyla alay eder gibi yazmış. Belli konularda dilinin ayarı kaçıyor, gizliden gizliye hoşnut edici bir rahatsızlık hissediyorsunuz. Ama hemen sonra, bunu bilerek yaptığını belli edecek şekilde ipleri eline alıyor. Ben şahsen bu tarzına da bayıldım. Çok ama çok ilginç bir deneyimdi Keret okumak. Bir de sürekli öyküleri bunu nasıl oyunlaştırırım diye okuyunca, bir yerden sonra rüyamda bile kitabı görmeye başladım ben. Herkesin seveceği bir kalem kesinlikle değil, ama hiç olmazsa birkaç öyküsünü herkes okumalı diye düşünüyorum. Farklı çarpıyor.
Etgar Keret: Edebi Sahada Bir KöstebekEdebiyat
Bir film yapımcısının kahraman olarak göründüğü Joseph adlı metinden, iyi bir alıntı var, şöyle:
"'Ben en çok neden korkarım biliyor musun?' diye soruyor. Ne yanıt vereceğimi düşünüyorum, fakat Joseph devam ediyor. " Kendimden," diyor "olduğum şeyden. Hani boşaldıktan sonra içine bir hiçlik duygusu dolar ya? Sevdiğin biriyle değil de, kızın tekiyle ya da otuzbir çektikten sonra. Biliyor musun bu duyguyu? İşte o korkutur beni, kendi içime bakmak ve orada bir şey görememek." {Etgar Keret, Kapı Birden Vuruldu, Çev: Avi Pardo, "Joseph", s.162, Siren Yay.}
*
İlginç bir deneyim oldu benim için Etgar Keret okumak. Kapı Birden Vuruldu, otuz yedi öyküden oluşan bir kitap. Temaları ve karakterleri çok çok farklı. Gündelik yaşantımızda dikkat etmediğimiz, etsek dahi üzerinde durmadığımız kimi mekân, durum ve nesneleri öykü malzemesi olarak kullanmış Keret. Genel olarak hissettiğim tek duygunun adı: Tuhaflık.
*
İtiraf etmem gerekiyor ki, Ortadoğu edebiyatı okuyayım kararını verdikten sonra, İsrail'i o an düşünmemiş ve buna göre hareket etmiştim, İsrail Ortadoğu'da değilmiş gibi. Neyse ki Mehmet Şarman imdadıma yetişti ve Keret ile tanışmamı sağladı.
Açık olmak gerekir: Keret'in İsrailli oluşu, beni germedi değil. Çünkü, burada Almanlara küfrediyor mu, Holokost'u tema olarak kullanacak mı, "ulusal alegorilerde" bulunacak mı, politik hafızası nedir ve edebi tutumuna yansıması ne ölçüdedir? gibi sorular dönüyordu kafamda. Sanıyorum, tüm kitaplarına göz atmak gerek bu soruları yanıtlamak için.
Kapı Birden Vuruldu eseri yukarıdaki soruları kısmen yanıtlıyor, kısmen yanıtlamıyor. Mesela, bazı öykülerde (Kapı Birden Vuruldu, Sen Hangi Hayvansın) politik söylemler açık biçimde, alegori yapmadan ifade edilmiştir.
Dikkat spoiler içerir.
Yazardan oldukça güzel bir kitap. İrili ufaklı onlarca hikayeden oluşan güzel bir kitap. Büyük ihtimalle yazar Yahudi olduğu için kitaptaki pek çok hikaye Yahudiler ve İsrail ile ilişkili olmuş. Bazı hikayeler bilim kurguya daha yakın, bazı hikayelerin erotizm dozu yüksek, bazı hikayelerin de gereksiz kısa olmasına rağmen oldukça güzel bir iş çıkmış ortaya. Kapı Birden Vuruldu, Ekip Çalışması, Yaratıcı Yazı, Mosmor, Yalan Ülkesi, Ne Dilerdin Bu Japonbalığından, Daha Çok Hayat oldukça dikkat çeken hikayeler. Keyifle bir solukta okunan bir kitap. Mutlaka okunması gerekenlerden.
Her hikaye kendi başına uzun bir romanın konusu olabilecek yaratıcılıkta. Okurken yazarın kurduğu dünyalara hayran olmamak elde değil. Ve öte yandan öylesine akıcı bir dil ki, hikayeler birbiri ardına biterken kitabın sonuna nasıl geldiğinizi anlayamıyorsunuz bile.
Kısa kısa öyküler insanı heyecanlandırıyor. Fakat bazı öyküler inanılmaz derecede heyecansız ve anlamsız. İnsana bunu niye yazmış ki dedirtiyor. Ama farklı dili ve olayları anlatışını sevdim :)
Yazar Hakkında
Etgar KeretYazar · 12 kitap
Etgar Keret, İsrail'de genç nesil arasında çok tanınan ve uluslararası düzeyde de fazlasıyla beğeni toplayan bir yazardır.
Yazıları The New York Times, Le Monde, The Guardian, The Paris Review and Zoetrope'ta yayımlandı. Kırka yakın kısa filmde öykülerinden esinlenilmiştir ve bunlardan biri Amerikan MTV Ödülü'ne layık görülmüştür.Wristcutters (2006), eleştirmenler tarafından övgü toplamış ve yine kısa öykülerinden esinlenilen $ 9.99, 2009'da birçok uluslararası ödüle layık görülmüştür.
Etgar Keret, şimdilerde ise Ben-Gurion Üniversitesi'nde ders vermektedir. Birçok kez Kitap Yayıncıları Birliği Platinyum Ödülü'ne, Başbakanlık Ödülü'ne, Sinema Kültürü Ödülü'ne, The Jewish Quarterly Wingate Ödülü'ne (BM, 2008) ve St.Petersburg Halk Kütüphanesi En İyi Yabancı Kitap Ödülü'ne layık görülen Keret, aynı zamanda 2007 Frank O 'Connor Kısa Öyküler Dizisi Ödülü'nün de sahibidir. 2007'de Keret ve Shira Gefen imzalı Jellyfish ile Cannes Film Festivali Altın Kamera Ödülü'nü ve French Artists and Writers Guild En İyi Yönetmen Ödülü'nü kazandı.
2010 yılında Fransa'da Sanat ve Edebiyat Şövalyesi Nişanı ile onurlandırıldı. Kitapları ise yurtdışında otuz beş ülkede otuz bir dile çevrildi ve yayımlandı.
