Olayların birbirine geçmişliğini ve karışıklığını izah eden ve anlatan zeka, insanı merhametli kılar, yeni bir düşüncenin öncülüğünü yapan liderler için gerekli şiddet ve öfke zihinsel zayıflık yaratır, zekayı köreltir.
Bir ideali takip ederek barbarlıktan medeniyete geçmek, sonra bu ideal kuvvetini kaybedince çözülmek ve ölmek...
İşte bir kavmin hayatına ait çemberi bundan ibarettir.
— "Kitle psikolojisi?""Bu mesele, bizde her mesele gibi gerçek bir ilmi araştırma mevzuu olmamıştır...'Fertte toplu topluluk hakikati' davasını başa alıcı bir sosyolojik bakışın mevzuu içinde değerlendirilmek üzere şu veriler üzerinde durulabilir:Kitleyi meydana getiren fertler,ne türden olursa olsun, yaşayışları, işleri, karakterleri veya zekâları birbirine ne kadar benzerse benzesin veya ayrılık gösterirse göstersin,kitlede geçirdikleri biçim değişikliğinden,yalnız ve yalnız bu sebepten ötürü kolektif bir ruh kazanır ki,dolayısıyle her biri tek başınayken hissedeceği, düşüneceği ve davranacağından bir başka türlü hisseder, düşünür ve davranır.Öyle duygu ve düşünceler vardır ki,birbirleriyle kaynaşarak bir kitle meydana getirmiş fertlerde rastlanır veya fertlerde harekete dönüşür.Bir organizmadaki hücreler nasıl bir araya gelerek tek tek hücrelerdekinden apayrı özellikler taşıyan yeni bir varlık oluştururlarsa,psikolojik kitle de, bir ân için birbiriyle kaynaşmış ayrı unsurların oluşturduğu adeta başka bir varlıktır!"
(...)
— "Efendim, biraz daha durur musunuz, kitle psikolojisinin üstünde?""Birkaç nokta...Evvelâ, hiçbir hareket kitlede düşünce mevzuu yapılıp tasarlanmaz;arzusu,kimi şeyleri ele geçirmek için tutkuyla davrandığı zaman bile uzun sürmez ve bir istekte karar kılmak gücünden yoksundur...Gönlünde uyanan şiddetli arzuların ertelenmesine katlanamaz,herşeye gücü yeterlik gibi bir duygu içersindedir; yani, bir şeyi olmaz diye bilmez...Kitlenin kendisi aşırılıklara eğilim gösterdiği gibi,onu kamçılamak da yine aşırı uyarmalarla gerçekleşir...
**İşte kitlede o çok çabuk pörsüyen heyecanı bir tohum gibi yüreğinde taşıyan gerçek fikir ve dava adamları yok