m
Moğol
0 üyeTakip
Berke Han Tahta GeçiyorMoğol
Berke Han, babası Cuci Han'ın Hârizm'i ele geçirdiği sıralarda Kıpçak bölgesinde dünyaya geldi. Cuci Han, Cengiz Han'ın büyük oğullarından olup, Batı Sibirya bölgesi kendisine verilmişti. 1227'de av sırasında atından düşerek ölünce, yerine ikinci oğlu Batu Han geçti. Cuci Han'ın ölümünden sonra Cengiz Han tarafından Hârizm, Bulgar, Kıpçak ve Rum'a kadar uzanan bölgeler, Batu Han'a teslim edilmişti...
Al-i Cengiz oyunu ismi nereden geldiği.Moğol
Anadolu'da Moğolların isitlasi tahakkümü ettikleri al-i cengiz oyunları yıllarında,
Bu kötü hâtıra dolayısıyla Anadolu Türkleri arasında nefreti ifade eden "Âl-i Cengiz oyunu" ve Osmanlıların "Tatar-i bed-reftâr” tabirleri pek yaygın olup bugüne kadar devam etmiştir......
Sayfa 234
Reklam
MOĞOLLAR, CENGİZ VE HÜLAGÜMoğol
Zira tarihen bilindiği üzere Moğollar İslam Dünyası'nı birkaç defa çiğnemiş ve İslam Medeniyeti'nin sükutunda büyük ölçüde rol oynamışlardır. Bu bakımdan İslam' a aleyhtar bir cereyanın Moğollar'a muhabbet duymasından daha tabii bir şey olamaz. Cengiz ve Hulagu'nun İslam Tarihi'ndeki mezalimi dillere destandır. Cengiz'in Türkistan'ı işgal ve istila edişinde mübarek mabedlere atıyla girdiği, Hulagu 'nun ise -bilhassa- Bağdat'ta İslam alimlerinin göz nuru bir kısım eserleri kerpiç gibi kullanarak kendisine saray yaptırıp içinde oturduğu, diğer bir kısmını ise yakarak küllerini Fırat Nehri'ne döktürdüğü, bu sebeple mezkur nehrin günlerce simsiyah aktığı tarihin acı şehadetlerindendir.
Bu yüzdendir ki, meşhur bir şairimiz:
"Tahammül mülkümü yıktın,
Hülagu Han mısın kafir!"
diyerek zulüm ve teaddide Hulagô 'nun darb-ı mesel haline gelen şöhretini terennüm etmiştir.
Halifeliğin yıkılışı ve Moğol fetihlerinin ardından Müslüman Ortadoğu’da İran, Türkiye ve Mısır olmak üzere üç büyük güç merkezi ortaya çıktı. İran başlangıçta putperest, sonrasında Müslüman olmuş, öte yandan da Moğol kimliği ve geleneğinin önemli unsurlarını koruyan Moğol hanlarının hakimiyetindeydi. Türkiye, Müslüman Türk beylerinin hakimiyetindeydi indeydi, sonra bir dönem Moğol hakimiyetini kabul etmiş ve Moğol İranı’nın kültüründen büyük ölçüde etkilenmişti. Mısır, çoğu Türk olan Memluk sultanlarının hakimiyetindeydi ve Moğol istilasına direnişinde başarılı olmuş, ancak pek çok açıdan dünyanın o dönemdeki efendilerinin etkisinde kalmıştı. Ortadoğu’nun kenarındaki Orta Asya ve Rusya’da kalan öteki iki Moğol hanlığı, Moğol dünyasının politikalarında ve İslamiyet’i seçtikten sonra da Ortadoğu politikalarında rol almışlardır.
İran başlıca güç merkeziydi. Bağdat’ı fethettikten sonra kuzeybatıya çekilen Hülagu Han ve sonraki seksen yılda onun yerine gelenler İranan etrafındaki toprakları yönetmişlerdir. Üstünlüklerini kabul ettikleri Moğolistan Büyük Hanlarına bağlılıklarının göstergesi olarak İran’ın Moğol Hanlarına bölge hükümdarları, îlhan anlamında İlhanlılar deniliyordu. İlhanlılar İran’ı genel olarak barışçı bir siyasetle yönetmişler ve Müslümanlığı seçmeden önce bile tüm dinlerin mensuplarına eşit hoşgörü göstermişler, eşit olanaklar tanımışlardır. İlhanlılar’ın temel dış politikaları fetihlerini batıya doğru genişletmekti. Anadolu’da Selçuklu sultanlarını yenmişler, Anadolu beyliklerini -Kendilerine bağlamakla ve bir işgal bölgesiyle yetinmişlerdir. Memluk sultanlığına karşı daha büyük bir mücadele vermişlerdir. 1259 yılında Hülagu Tebriz’den yeni bir kampanya yürütmeye başlayarak Ermenistan ve Yukarı Mezopotamya’yı geçip, güneye Suriye’ye yönelerek Halep ve
Bir bakıma Moğol fetihleri Ortadoğu’nun sallanmakta olan uygarlığına yeni bir yaşam vermeye yardımcı olmuşlardır. Doğu Akdeniz ve İran uygarlıklarını bir devlet altında birleştiren ilk Arap fatihler yeni bir kültürel ve toplumsal ilişki çağı başlatmışlardı. Benzer biçimde,Moğollar da Ortadoğu ve Uzakdoğu uygarlıklarını ilk kez bir tek hanedan altında bir araya getirerek ticaret ve kültür üzerinde etkili olmuşlardır. Moğollar’ın Avrupa ile yeni ve karşılıklı faydalar sağlayan ilişkilere kapılarını açmaları sonucunda pek çok Avrupalı, Ortadoğu’da Müslüman olmayan hükümdarların olmasını fırsat bilerek Çin’e giden karayolunu keşfe çıktılar. İranlı tarihçi Raşidüddin’in (1247-1318) Cami el-Tevarih farklı uygarlıklar arasındaki bu ilişkilerin bir meyvesidir. Bir hekim ve vezir olan Raşidüddin Museviliği bırakıp Müslümanlığı seçmişti. Olcaytu han ve Gazan han onu evrensel bir tarih derlemesi yapmak üzere görevlendirmişlerdi. Raşidüddin aralarında Keşmirli bir Budist keşiş, bir Frank keşişi, bazı İranlı bilim adanılan kabile geleneği uzmanı bir Moğol ve iki Çinli bilim adamının olduğu bir ekip kurdu. Bu ekiple birlikte İngiltere’den Çin’e uzanan geniş bir dünya tarihi yazdı. Raşidüddin ve hanları kendi uygarlıkları dışına çıkan evrensel bir tarih yazma konusunda Avrupa’dan beş yüz yıl önce davranmışlardı.Moğol İstilaları Irak’a kalıcı zararlar vermiş, Irak ve Bağdat, İslam dünyasındaki merkezi konumlarına bir daha kavuşamamışlardır.- İstilanın sonucunda öncelikle sivil hükümet devrilmiş, sonra da ülkenin refahının, hatta varlığının bağlı-olduğu hassas su kanalları çökmüştür. Yeni devlet düzeninin denetimi ele geçirmesiyle İran’da refah ve düzenin yeniden sağlanmasına karşın, Irak’taki yıkım sürmüştür. İran’ın Moğol hükümdarları, başkenti Azerbaycan’da kurmuşlar, yaşadıkları
Dünyada Çini fethetmis kaç imparator tanıyorsunuz? Peki japonya ve Malezya , Vietnam Kore ,Tibet ,Ortaasya , Burma ,Seylan vs . Ne kadar çok ülkeyi 1200 /1300 arasında fethetmis olması olağanüstü değilmi? 13.yy Moğollar için ilahi takdirin kazanılmış olduğu yıllar. Dedesi Cengiz han olan Kubilay in babası Tuluy kağan dir. Oğullarinin diğer dört kardeşin aksine başarılı olmasında eşi Sorgotoni Beki nin çok büyük etkisi var. Akıcı bir kitap tavsiye ederim
