Gözün varsa kendi gözünle bak. Hiçbir şeyden haberi olmayan bir ahmağın gözüyle bakma. Kulağın varsa kendi kulağmnla dinle. Ne diye ahmakların kulağına kapılıyor, onların kulaklarıyla duyuyorsun? Taklide uymaksızın bakmayı kendine âdet edin; kendi aklını koru, onu düşün.
Başkalarının eylemlerini körü körüne taklit etmek
Karmaşık bir eylem modelinin görünüşte gereksiz bileşenlerini bile benimsemek biz insanlar için karakteristiktir. İnsanlar hiper taklitçidir. Örneğin iki yaşındaki çocukların öğrenme yetisini şempanzelerinkiyle karşılaştıran bir çalışmada, çocukların,alternatif bir teknikten daha verimsiz olsa bile öğretilen bir tekniği olduğu gibi benimsedikleri gösterilmiştir.Görev, istenen bir nesneye (tatlı gibi) ulaşmak için tırmık benzeri bir alet kullanmayı gerektirir. Tırmık, deneklere -şempanzelere ve çocuklara-dişleri aşağı bakacak şekilde sunulur. Nesneye böyle ulaşmak zordur ve boyutu nedeniyle genellikle dişlerin arasından kayıp gider. Çocuklar görevi yetişkin bir deneycinin gösterdiği gibi, yani tırmığı elverişsiz bir yönde tutarak yerine getirmeye çalışır. Birçok şempanze ise bu dezavantajı görüp tırmığı ters çevirir. Başkalarının eylemlerini körü körüne taklit etmek, sandığımızın aksine maymunlardan ziyade insana özgü tipik bir davranıştır.
Tanrım, eylemlerimizi koru, çünkü Eylem de dua etmenin bir yoludur. Rızkımız içimizdeki güzelliklerin ürünü olsun.
Tanrım kararlarımızı koru, çünkü karar da dua etmenin bir yoludur. Bize cesaret ver ki şüphelerimizin ardından farklı yollar arasında seçim yapabilirim.
Allahım, kalbimizi iman ve Kur’ân nuruyla nurlandır. Allahım, kendimizi daima Sana muhtaç olduğumuzu hissetmekle bizi zengin eyle; Senin rahmetine ihtiyaç duymamakla bizi fakir düşürme. Biz kendi güç ve kuvvetimizden vazgeçip Senin güç ve ve kuvvetine sığındık. Sen de bizi, Sana tevekkül edenlerden eyle. Bizi nefsimize terk etme. Bizi hıfzınla koru. Bize, erkek ve kadın bütün mü’minlere rahmet et. Kulun, peygamberin, yüce katından seçtiğin, dostun, mülkünün güzelliği, sanatının sultanı, inâyetinin pınarı, hidâyetinin güneşi, hüccetinin lisanı, rahmetinin timsali, yaratıklarının nuru, mevcudatının şerefi, pek çok olan mahlukatının içinde birliğinin kandili, kâinatının tılsımının keşfedicisi, rubûbiyet saltanatının ilâncısı, râzı olduğun şeylerin tebliğcisi, isimlerinin definelerinin tanıtıcısı, kullarının öğreticisi, kâinatının delillerinin tercümanı, rububiyetine ait güzelliklerin aynası, Senin görünüp gösterilmene vesile olan habibin ve âlemlere rahmet olarak gönderdiğin resulün olan Efendimiz Muhammed’e, bütün âl ve ashâbına, kardeşleri olan nebî ve resullere, mukarreb meleklerine ve sâlih kullarına salât ve selâm eyle. Âmin.
