Mersin’de
Günlerim ne iyi geçti Mersin'de
Alabildiğine deniz, sonra sen
Karanlık gecelerin ötesinde
Tek sevgili, yine tek hatıra sen
Unutulur mu derin şafaklarda
Seninle geçen mesut dakikalar
Birer şarkı gibiydi dudaklarda
Güneşler, yıldızlar ve şahikalar
Böyle de olsa, gönlümce de olsa
Seninle geçen her an dünyaya değer
Sabah da, akşam da, gece de olsa
Bir daha dünyaya gelirsem eğer
İsterim ömrümün her senesinde
Günlerim hep böyle geçsin Mersin'de
Bu tatsız süreç 1950’de, DP‘nin CHP Genel merkez binasına el koyup Hazine’ye devretmesi ile başladı. İsmet İnönü’nün Halife Abdülmecid gibi sınır dışı edilmesi istendi, İnönü Stadyumu’nun ismi Mithatpaşa‘ya çevrildi. Atatürk’ün heykel ve büstlerine sistematik saldırılar bugün de sürüyor. 1951’de Halk evlerine el konuldu. 1952’de Balıkesir’de vali, İnönü’yü kente sokmadı. CHP’yi öven yazılar yazdıkları için Milliyet’in başyazarı Nurettin Ardıçoğlu ve yazıişleri müdürü Hüseyin Söylemezoğlu üç yıl civarında hapis cezası aldı. 1953’te CHP’nin menkul ve gayrimenkulleri Hazine’ye devredildi. CHP’nin Ulus gazetesine el konuldu. 1954’te bir CHP projesi olan köy enstitüleri kapatıldı. Mersin’de seçim konuşması yapacak İnönü‘ye DP’liler saldırdı. Paşa canını kaçarak kurtardı. Başta Hüseyin Cavit Yalçın olmak üzere Yeni Ulus’un birçok yazarına hapis cezası verildi. Aynı baskı, sindirme çabası bu yıl da devam etti. Daha şundan yirmi gün önce, Akis gazetesinin yazıişleri müdürü Cüneyt Arcayürek tutuklandı.
Anadolu liselerindeki rakam iyidir. Zaten o liselerde önemli bir ortak zemin vardı. Kastamonu, Konya, Diyarbakır, Afyon; hangisini bitirirsen bitir, netice üç aşağı beş yukarı aynıydı. İster Kabataş’ta oku ister Mersin’de, fark etmiyordu; aynı eğitimi alıyordun. Bu iyi bir şeydir.
Ama taşraya, kasabalara güzelleme yapmanın da çok gereği yok. Çünkü şehrin kendisinin de öğrenci üzerinde çok etkisi vardır. Taşra kasabaları bazen olumsuz etkide bulunup öğrenciyi boğar, bu yüzden çocuğa bir çıkış kapısı sunmak gerekir. Okul bu kapı olabilir, oluyorsa iyidir.
İlk medeniyetler hakkında araştırmalar ilerledikçe ve yeni yazılar bulundukça Mısır’dan daha eski medeniyetler olduğunu öğreniyoruz. Son günlerde Profesör Carstang, Mersin’de 8.000 sene evveline ait bir şehrin harbelerini meydana çıkardı. Fakat ne Mısır ve Sumer’de, ne de bu yeni araştırmalarda bu kavimlerin içtimaî bir hafızaya sahip oldukları ve gözlerini mazilerine çevirdiklerine dair hiçbir alâmet bulunmuş değildir. Büyük âbideler dikmiş, kanunlar kurmuş olan hükümdarlar kazdırdıkları kitabelerde nihayet, “Dedelerim böyle yapmışlardı” gibi müphem bazı sözler bırakmışlardı.
Nusayrilerin sayısı konusunda bir veri bulunmuyor. 1 milyona yakın oldukları tahmin ediliyor. Adana’da Akkapı, Yamaçlı, Güneşli, Seyhan, Haydaroğlu, Cumhuriyet, Havuzlubahçe, Havutlu. Mırzaçelebi, Sucuzade, Karşıyaka, Mıdık mahalleleri;
Mersin’de Cumhuriyet, Turgutreis, Alsancak, Hamidiye mahalleleri; Tarsus’ta Eski Ömerli, Eski Hatay, Musalla ve Yeşil mahalleleri; İskenderun Arsuz yöresi, Karaağaç ve Nardüzü beldeleri; Antakya’nın başta Harbiye olmak üzere büyük bir bölümü, Samandağ, Aknehir yöresinin tamamında Aleviler oturuyor.
Nüfus oranı Samandağ’da %90, Antakya’da %60-70; İskenderun’da %40; Adana’da %25, Tarsus içinde %80, Mersin’de %20-25, Suriye’de (Lazkiye ve Halep) ise, %15 arasında değişebiliyor.
Sayfa 62
23- Bundan sonra hadiseler, üst üste yığılan bir ip kangalı halinde, Köy Enstitülerinin bütün içyüzünü ifşaya memurdur.
24- Köy Enstitüleri inşaat suistimalleri...
25- Enstitü talebeleri arasında ahlâk yaraları... Talebenin yazdığı müstehcen şiirler...
26- Mezunlar arasında masum köylüleri toplayıp "Allah yoktur!" diye telkinler yapan şenî örnekleri köylülerin kovması ve çıkan hadiseler...
27- Mersinde, 14 yaşında bir Köy Enstitüsü talebesi genç kızın, doktorsuzluk yüzünden, Süreyya Kalabalık isminde bir doktorun sıhhat yurduna yatırılması... Kız, gebedir ve çocuğunun kimden olduğunu (!) bilememektedir. 14 yaşındaki zavallının namus katilleri, adetçe, her halde onun yaşından fazladır.
28- Köy Enstitülerinde, şarap ve domuz eti propagandası yapılması hususunda İsmail Hakkı Tonguç'un resmî öğüdü.
29- Adana Köy Enstitüsünde İsmail Hakkı Tonguç'a verilen ziyafette şarap ikram edilmesi ve bu ziyafette genç köylü kızların şakilik yapmaları...
30- Nihayet, nihayet, nihayet, Hasanoğlan Köy Enstitüsünde komünist tahrikleri yapıldığı haber alınıyor; evet, artık nasılsa haber alınabiliyor!
31- Ve nihayet Büyük Millet Meclisinde bir Milletvekili Köy Enstitüleri hakkında bazı küçük ifşalar yapıyor ve hesap istiyor.
32- Meclis Reisi General Kazım Karabekir, bu işle şahsen alakalanıyor, Hasanoğlan Enstitüsünü ziyaret ediyor, birtakım hâdiseler tespit ediyor, vesikalar topluyor.
Sayfa 30 - Bilinen ve Bilinmeyen Her Tarafıyla KÖY ENSTİTÜLERİ, Büyük Doğu Dergisi - 8 Nisan 1949, Sayı: 5, 28 Nisan 1971, Sayı: 17
