“ Kitaplar bir limandı benim için. Kitaplarda yaşadım, ve kitaplardaki insanları sokaktakilerden daha çok sevdim.”
| Okur, yazar, gezer. TÜRK, TÜRKçü, AtaTÜRKçü.. | biri ..
Bir hikaye, yaşanmış ve kişisel olsa bile, bir kez dilden geçince, kelimelere bürününce artık bize ait olmaktan çıkar, o artık gerçeklik kadar kurmacanın da düzenine aittir.
O çok korktuğumuz, hangi yaşta olursa olsun “Çok erken değil mi? “ diye hayıflandığımız ölüm, aslında sandığımız kadar korkunç mu ? Yoksa kabul etmesi pek zor olan o kayıplar toplumsal düzenin sessiz, sevimsiz, vazgeçilmez bir unsuru mu ? Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş inanılmaz sürükleyici, uzun uzun cümlelerle, aklı zorlayan, kolay okunmayan ve kolay hazmedilmeyen bir kitap olarak kitaplığımda yerini aldı. José Saramago romanda ölümü susturdu, bir yılbaşı gecesi ölüm ortadan kalktı, onun ortadan kalkışı elbette ki büyük sevinçle karşılandı, peki ama gerçekten de öyle miydi? Hastaneler, huzur evleri, sigorta sistemleri, sonsuzca acı çeken yatağa bağımlı, ölemeyen bedenler ve çok daha fazlası...
Yazar: “Yaşamın değerli oluşu, onun sınırlı oluşundan.” Cümlesini bir kez daha hatırlatıyor okuyucuya. Ölümün yokluğu merhametsizdir, alın size yepyeni bir farkındalık.
Romanın ikinci bölümünde, ölümün bir karaktere bürünmesi asıl sürükleyici kısım diyebilirim. Ölüm bir güç değil; düşünen, yanılan ve hatta aşık olan bir varlık oluyor :) José Saramago nun noktalama işaretleri, bilinçli biçimde zorlayan uzuuuuun cümleleri, yeni okuyuculara; “Bu ne ya?” dedirtse de alıcıyı pasif olmaktan çıkaran, durup düşünmeye anlamı kendi içinde kurmaya zorlayışına Körlük ve Görmek eserlerinden aşinayız.
Hasılı Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş ilk görünüşte ölüm üzerine yazılmış bir roman gibi görünse de, aslında yaşamın sorumluluğu üzerinde derin bir felsefi metin niteliğinde. Elveda eflatun zarflar, elveda viyolonselci dostum :) tanıştığımıza pek memnun oldum ..
Oysaki dünyayı anlayamadılar ve ne yaparlarsa yapsınlar anlayamayacaklar, çünkü yaşamlarındaki her şey geçici, eğreti ve çaresiz bir şekilde yok olup gidiyor.