1918’in üzerinden 15 sene geçtikten sonra bu firarı organize eden Alman Deniz Kurmay Yüzbaşı Hermann Baltzer’in 1933’de ‘Orientrundschau’ adlı dergide yayınlanan açıklamaları birinci ağızdan olması nedeniyle firarın teknik boyutları açısından önemli. Öte yandan bu firarın niçin gerçekleştiği, topluma nasıl yansıdığı, tepkilerin ne olduğu konusu, pek çok farklı araştırmanın sayfalarında da yer alıyor.
Talat, Enver ve Cemal Paşanın Romantik Sonu
Gemiye eski Başbakan Talat Paşa, eski İstanbul Valisi ve 5 kişi daha bindi. Herkesin yanında yalnızca küçük bir bavul vardı. Benim davetim üzerine bu beyler geminin kamarasına girdiler ve hemen başlarındaki fesleri çıkararak birer şapka taktılar.
Türkiye'deki savaş güneyde Filistin cephesinin çözülmesi, batıda da müttefik Bulgaristan'ın yenilmesi ile birdenbire sona erdi. İstanbul'da Jöntürk hükümeti düşürüldü. Ülkeyi iyi tanıyanlar, düşürülen hükümet üyelerinin sonlarının hiç de iyi olmayacağını tahmin edebilirler.
Daha şimdiden şehirde eski iktidar sahiplerinden bir kaçının Galata köprüsü üzerindeki sokak fenerlerinin direklerinde son nefeslerini verecekleri yolunda konuşmalar duyulmaya başladı.
1 Kasım 1918'de, İstanbul'da, Alman Akdeniz Filosu Karargahı' nda Türkiye'nin 1914 yılında bizim yanımızda savaşa girmesini borçlu olduğumuz, düşen hükümetin bakanlarına nasıl bir yardımda bulunabileceğimiz konuşuldu.
Bunun üzerine karargahın en genç subayı olarak ben öne çıkarak, paşaların kaçırılmasını gerçekleştirecek bir planı hazırlayabileceğimi belirttim.
Akşam saat 9'da Türk Askeri Demiryolları karargah subayı Yüzbaşı Kurz'la birlikte arabaya binerek Galata köprüsüne gittik. İzimizi silmek için köprünün tam ortasında arabadan inerek, geri gönderdik.
Köprünün İstanbul yakasında askeri demiryolları karargah başkanının küçük