PulseoftheBook
@ozz_lem
Şu anda okuduğu kitap
İmparator Tanrıykey ~ Julie Otsuka
Merhaba sevgili kitapseverler, Bir sabah uyandığınızda, yıllardır vatandaşı olduğunuz ülkenin sizi aniden düşman ilan ettiğini düşünün. Kitabın başlığıda tam olarak bu kırılmaya işaret ediyor.
Romanda beni en sarsan şeylerden biri Millet’in Başak Toplayan Kadınlar tablosuna bakarken ki isyan. “Kaldırın başınızı!” Benim için de yeri çok özel olan bu tablo, romanda kadere boyun eğmenin en güçlü metaforuna dönüşüyor. Sürgün trenine binerken tıpkı o kadınlar gibi sessizce başlarını eğiyorlar.
Savaş ve toplama kampları anlatan kitaplar genellikle çığlıklarla, büyük isyanlarla ve gürültülü trajedilerle doludur. Ancak Otsuka, bu kitapta dehşeti sessizlik üzerinden veriyor. Gelin bu kitabı klasik bir tarihi kurgu olarak değil, insan psikolojisinin en karanlık köşeleri üzerinden konuşalım:
Kitapta hiçbir karakterin ismi yok. Bir otorite sizi tehdit olarak fişlediğinde; adınızın, mesleğinizin, geçmişinizin bir önemi kalmaz. İsimlerin silinmesi, bir ailenin yavaş yavaş bir nesneye dönüşmesinin en acı resmidir.
Romandaki en ürpertici şey, o sıradan hayatın bir gecede buharlaşmasına verilen tepki. Kadının evdeki eşyaları sakince kolilemesi, evcil hayvanın sessizce öldürülmesi, o sürgün trenine binilirkenki suskun, mekanik kabulleniş... Yazar bizlere şunu göstermek istemiş: Bazen en büyük acılar bağırarak değil, yutkunarak ve sessizce itaat ederek yaşanır.
Kitaptaki son bölüm çok etkileyici. Savaş bitiyor, kapılar açılıyor. Evlerine dönüyorlar. Peki ya zihinlerindeki o dikenli teller? Aynı kişi olarak mı dönüyorlar? Bıraktıkları ev onları mı bekliyor? Bedenin esaretten kurtulması, ruhun da özgürleştiği anlamına mı geliyor?
Eğer sade bir dille anlatılan, sessizliğiyle ruhunuzda yankılanacak çok daha ağır bir psikolojik yıkım okumak
İsimler ~ Florence Knapp
Bu yazı, kitabın çevirisine dair kişisel bir okur deneyimidir. Yazarın ve kitabın değeri tartışılmaz; tartışılan sadece çeviridir.
Merhaba sevgili kitapseverler, arka kapakta “sarsıcı ve bir o kadar da umut dolu” yazıyor. Belki öyledir, bilmiyorum. Ben çeviri hatalarından dolayı kitabı okumakta çok zorlandım.
“Cora da insanı tüketen bir gönül ilişkisinin sündükçe sünen, karmaşık bitiminden sonra hissedeceği gibi hissettiğini söylemiş.”
Bu cümleden sonra artık devam etmeme kararı aldım. Çeviride geçen o tabirle; sündükçe sündüm. Cümle devrikliğini geçtim.
Şimdi soruyorum: Aranızda iyi okurlar, çevirmenler, redaktörler var. Sünmek eylemi Türkçede ne demek? Bir kazağın yakası süner, bir lastik süner, bir kumaş çekile çekile süner.. Yani fiziksel bir durum. Peki bir ilişki süner mi? Bir insanın duygusu, bir ömrün trajedisi süner mi?
Zihnimde ister istemez lastiği kaçmış bir eşofman altı canlandı. Şaka değil, zihnim onu sündürdü Oysa anlatılmak istenen şey ; bir insanın yıllarca içinde sürüklenip gittiği, bir türlü bitiremediği, uzadıkça uzayan, yıpratan, tüketen bir ilişki.
Kaç kişi kalkıp da “bu ilişki sündükçe sündü” der? Orijinal metinde belki “dragged out” ya da “lost its shape” gibi bir ifade vardı. Belki form kaybetme hissini verebilmek için bilerek sünmek ile çevrilmiştir. Bilmiyorum.
Kitabın konusu çok güzel. Bir annenin oğluna koyduğu isimle hayatın nasıl değiştiğini anlatan, üç ayrı ihtimali aynı anda takip eden bu kurgunun yanı sıra muazzam da bir trajedi işleniyor. Tam benim seveceğim türden.
Ama bir roman, iyi bir çeviri bulamazsa okura ulaşamaz. Bu kitap da bana ulaşamadı. Okur olarak, bir kitabı alırken çevirisine de güvenmek isterim. Bir kez daha editörlerin ve çevirmenlerin ne kadar değerli olduklarını anlamış
