Yunan mifləri🩷mən
Uşaq vaxtı deyəsən filminə baxmışdım.Birdən ali və ninoda qabağıma çıxanda gördümki yunan mifologiyasıyla bağlıdı.Dedim bunu almalıyam.Harry potter sevmirdim amma bunu sevdim.Yəqin bütün seriyanı alıb bitirərəm.
Bu kitap, ilk bakışta fantastik bir anlatı gibi görünse de ilerledikçe okuru bir hikâyenin içine değil, kendi iç dünyasının katmanlarına davet ediyor.Aynalar, kargalar, hologram denizi, kan yemini, ruhun rengi ve ağırlığı.Tüm bu imgeler bir olay örgüsünden çok, insanın acıyla kurduğu ilişkiyi anlatmak için var.
Hikâye boyunca karşılaştığımız aynalar, gerçeği düzelten ya da saklayan nesneler değil; gerçeği olduğu gibi yansıtan, hatta onu çoğaltan araçlar.Yüzlerce aynada bölünen yansımalar, insanın tek bir benden ibaret olmadığını; yaşadıkça parçalandığını, çoğaldığını ve her parçasının farklı bir renge büründüğünü gösteriyor.Bu yüzden kitapta ruhun rengi sabit değil: bazen mor, bazen ıslak bir alacakaranlık, bazen de uzun yılların izini taşıyan parlak bir inci.
Acı paylaşıldığında mı hafifler, yoksa başkasına yüklendiğinde mi çoğalır?
Bu sorunun karşısında duran karakter ise Kim Eunhu. Eunhu’nun aynası gerçeği değiştirmiyor; sadece gösteriyor.Babasının onu yaşatmak için kendi hayatından vazgeçtiğini öğrendiğinde, bu bilgi onu yıkmıyor ama dönüştürüyor.Eunhu acıyı yok etmeye çalışmıyor; onunla birlikte yürümeyi seçiyor.İşte bu yüzden hayatta kalıyor.Işık, Pers’i öldürürken Eunhu’yu bırakıyor; çünkü ışık niyetten çok seçime bakıyor.
Kitabın en güçlü yönlerinden biri, felaket kavramına yaklaşımı. Felaket burada yalnızca yıkıcı bir şey olarak sunulmuyor.Bazı felaketlerin insanı büyüttüğü, dönüştürdüğü ve hatta hafiflettiği fikri işleniyor.Ağaç gövdesindeki halkalar gibi, yaşananlar zamanın içinde birikiyor ve insanın kimliğine dahil oluyor.Kaçamıyorsan onunla başka bir ilişki kurmak zorunda kalıyorsun.
Profesörün yarı karga, yarı insan oluşu; şifa veren bir ağaçken insanların karga tarafından kandırılıp kesilmesi ve bu ihanetten doğan dönüşümü, kitabın masumiyetin kaybı
Reklam
Daha öncə yazdığım bir postu burada paylaşıram.
400 səhifəni 40 saata.
Çoxdandır, fiziki kitabı belə tez bitirə bilmirdim. Gah qeydlər götürə-götürə sürət azalır, gah da yüklü iş günündən sonra yuxu dərmanı rolunu oynayırdı, kitablar.
Həm də audio kitablar yaşam tərzimizə daha uyğunlaşıb. Şənbə-bazar digital detox eləməsək, fiziki kitablara əlimiz çatmayacaq, ancaq səsinə səs verə biləcəyik. Yeri gəlmişkən, bu yaxınlarda Storyteldə məşhur "1984" əsərini radio teatr formatında dinlədim. Uşaq vaxtı dinlədiyim radio teatrları xatırlatdı. Çox səliqəli işlənib. Məsləhətdir.
İndi isə gələk, əlimdə tutduğum Abaddon kitabına. Nə abad olmayan dünyanın halı, nə də şəkildəki don ilə əlaqəsi yoxdu Abaddonun. Kapüşonu başıma keçirib, şəkil çəkdirdim ki, post qəşəng görünsün.
Kitabı oxuduqca, müəllifin azərbaycanlı olmasına inanmağı gəlmir, adamın. Ümumiyyətlə, kitab oxuduğuna inanmağın gəlmir. Elə bil, Netflixdə təzə serial çıxıb, sən də bir nəfəsə bütün bölümlərə baxırsan.
İntellektual, psixoloji, detektiv janrında olan romanda hadisələr İrlandiyada baş verir.
İrlandiya haqqında 10 kitab oxusaydıq, əldə edə bilməyəcəyimiz qədər eksklüziv faktlarla zəngindir:
"İrlandiya yarım saatı", Avropanın əmisi sayılan VII Eduard dövrü, Qroqox, Titanik, Newgrange, Blarni qəsri, Osrayqe krallığı, Müqəddəs Patrick, 5 funtluq əskinasın üstündə Ketrin Elizabet Makoli, arxasında Entoni Rafterinin şeiri, Luzitaniya gəmisi, Məhəmməd Əlinin ulu babası Eyb Qreydi, irlandların pablarda UK ilə siyasət və məişət mövzuları, kriminal jarqonları və n qədər lokal məlumatlar qazandırdı.
Bundan əlavə kitabda normal həyatda bir arada görmədiyimiz bir çox mövzular bir araya gəlib. Gələcəkdə bu postu oxuyanda xatırlamağım üçün yazıram:
- İbrani dilindən "həlak edən", "yoxluq" mənasını verən Abaddon
- Horun gözü
- Nekrofiliya, Fransua Bertrand
- Şeol -
Dede Korkut Hikâyeleri, Türklerin eski kültürünün doğurduğu bir semboldür. Hikâyelerde bolca İslam’da bulunan değerlerden övgü ile bahsedilmektedir ve ikinci dini husus Hikayelerde Türklerin şaman köklerinden gelen davranış ve semboller vardır bunlar İslam unsurları içinde gözü yormayan kuşkuya yer açmayan İslam’a yedirilmiş unsurlardır.
Hikâyelerde Türklerin kültür kimliği, yüce saydıkları erdemler fazlasıyla ön plana çıkmış ve nettir. Hikayelerde Avrupalı destanlar aksine kahramanlar ürkütücü betimlemelere sahiptir. Velhasıl Avrupa için eski Türklerin Atilla zamanında da çirkin ve korkunç olduğunu biliyoruz aslında böyle olmayı Hunlar kendileri istiyor, aynı sebepten dolayı yani düşmanlar korksun diye mi Dede Korkut Hikâyelerinde yiğitler böyle betimlemelere sahip, diye düşünmekten kendimi alıkoyamıyorum çünkü Türk ozan ve dervişler çeşitli ellere varıp bu masalları değişleri aktarmaktadır. Şunu da demek isterim göçebe ve pagan-şaman kökleri olan destanlarda böyle betimlemeler hâkimdir.
Hikâyelerde doğa ve devlet hiçbir hikâyede olmadığı kadar övülüyor ve bu övgüler sonunda yine İslami bir hususa dayanıyor bu Türklerin dine geçişte barbarların Hristiyanlığa geçişte yaptığı gibi kendi dini sembollerini vaftiz edip devam ettirmediğini gösteriyor. Ayrıca Türkler Araplar aksine Ali ve Ali soyluları her hayırlı övgüde kullanıyor ve bir yandan Farslar gibi Ali’yi Muhammed’den üst tutmuyorlar, bunu her gazada ve hayırlı işte ‘’Muhammed Mustafa’’ ismini anmalarından anlıyoruz.
Türkler hakkında daha önce kutsal yerlere zarar vermemesi söz konusuyken Dede Korkut Hikâyelerinde, kilisenin yıkılıp; keşişlerin öldürüldüğünden bahsediyor ve ister istemez buna sebep olan unsur düşünülüyor, İslam mı yoksa İslam’a geçişle artan kültür etkileşimi mi? Fikrimce bu fars
Türk Edebiyatında adını sıkça bahsettiren Mahmut Makal ile bu kitap sayesinde tanışana kadar ne kadar güzel bir tasvir yazarı olduğu kanaatine varamamıştım doğrusu.
Köy yaşamını kaleme ustaca döken bir isim olduğu konusunda kefil olup bu kitabı referans gösterebilirim.
Dil ve üslup için zaten bir lafım yok, bu yayın evinden de çok memnun kaldım bu hususta. Ayrıca kitabı daha çok hevesle okumanızı sağlayacak usta merhum fotoğraf sanatçımız Ara Güler'in köy yaşamına dair çektiği fotoğrafları da içine alması yayının iyi bir iş başardığını kanıtladı bana zannımca.
Şunu da eklemeden geçemeyeceğim. Yazar Aksaraylı. Memleketlim. Memleket bir bütün yani Rizelisi, Urfalısı, Persi, Kürdü, Çukurovalısı yoktur bu işin. Fakat ben de bir Aksaraylı olarak şehrimden böyle yeteneklerin çıkmasına gururlandım.
Yazarın hayatını az da olsa araştırma şerefine nail olarak yeteneğinin keşfinde köy enstitülerinin büyük önemine şahit olduğum şu satırları sizlerle de paylaşmak isterim: " Makal'ın okul çağı yaklaşırken iyi bir rastlantı ile köyüne okul yapılmış ve 1937'de okula başlamıştır. O yıllar, Türkiye'de eğitim seferberliğinin başladığı yıllardır. Bu seferberliğin ilk kolu da köy enstitüleridir.
