Nitelik Arayışı: Zen ve Motosiklet Bakım SanatıFelsefe
İlk bakışta bu kitap, bir baba ile oğlunun motosiklet yolculuğunu anlatan bir anı gibi görünür. Ancak hikâye ilerledikçe, şizofren bir babanın iç dünyası ve oğluyla olan ilişkisi öne çıkar. Yazarın “Phaedrus” adını verdiği ikinci kişiliği devreye girdiğinde anlatı bambaşka bir boyut kazanır.
Okurken şunu fark ediyorsun: Çok zeki insanlar, tıpkı Friedrich Nietzsche gibi, bazen gerçeklikle bağlarını zorlayacak kadar ileri gidebiliyor. Kitap da bu noktada Batı felsefesinin temel sorunlarını gözler önüne seriyor.
Phaedrus’un “Nitelik” dediği kavram, insanın estetikle ve evrenle kurduğu bağı anlatır. Ancak bu kavramı anlamak kolay değildir. Sayfalar ilerledikçe felsefi tartışmalar derinleşiyor. Ama aslında anlatılan bundan daha fazlasıdır.
Bu kitap, yazarın hissettiği tanımlayamadığı o “Nitelik”i arayışının hikâyesidir. Yazar bu değeri bazen bir müzikte, bazen Zen öğretisinde, bazen de hayatın içindeki sade anlarda bulmaya çalışır.
Özetle, bu eser sadece bir felsefe kitabı değil, insanın kendini ve anlamı bulma çabasıdır. Robert M. Pirsig, motorsikleti anlatır gibi yaparken aslında insan ruhunu anlatır. Ve bize şunu fısıldar: Önemli olan şeylerin nasıl göründüğü değil, ne anlama geldiğidir.
Ben açıkçası okurken zorlandım. Bu süreçte kitap incelemelerinden, yorumlardan ve vloglardan yararlandım; katkı sağlayan herkese teşekkür ederim.
Özellikle kitaptaki felsefi içerikleri daha iyi anlamak için şu videoya göz atabilirsiniz:
youtu.be/Z7ooR43D_90?si=...�
İyi okumalar dilerim.
yazılmış en güzel romanlardan biri.
hayatla ve insanlarla bağlarını sağlam kuramamış bir genius'un melankolik ağıdı.
düşünmek için uzaklaşan, düşününce öğretmek isteyenlerin dramı Phaedrus ile başlamadı, ondan 100 sene önce Zerdüşt de aynı yollardan geçmişti fakat Phaedrus'un yalnızlığı ve deliliği bana Nietzsche'ninkinden bile asil geliyor çünkü o kimseyi suçlamadan, kimseyi küçümsemeden üretti ve aslında düşünsel dağların zirvelerini ararken kendini yitirdi.
Phaedrus'un yolunu kapatan, onun motosikletini bozan insanlar olsa da o, delirene kadar her anını daha yeniyi, daha güzeli ve daha "quality" sahibi olanı aramakla geçirdi.
Bu yolculukla, Of not being a jew'de anlatılan arasında güzel bağlar olduğunu düşünüyorum:
Phaedrus da indi kendisini emziren kaltak şehrin koynuna fakat indirilmedi
Bulduğu her gerçeği delik deşen eden vaşağı kaybedene kadar o vaşakla dolaştı.
Phaedrus delirdiğinde ve değiştiğinde her ne kadar durulsa da, yine de eski haline dönemedi. Yanından ayrılmayan vaşağın dediği gibi, kimse başa dönmemiştir aslında ve dönemez.
Dolayısıyla, oğluyla gezerken dağlarda Phaedrus'un izlerini bulan adam, başa döndüğünde kendisini bulamazdı. Fakat O'nun farkı, O, kendisini yaşamak şevkiyle dolduran da bir pınar keşfedemedi çünkü onun şevki de arayışındaydı.
Robert Pirsig, muhteşem zekasını çevresinde gözlemlediği her bir fenomene yansıtıp bunları birer prizma gibi kullanarak içlerindeki ışık cümbüşünü bize göstermeye çalıştı. Teknik hususlardaki güzelliğin peşine düştü, kuru bir bilgisayar tıkırtısından uzay parıltıları fışkırabileceğini anlatmaya çalıştı.
Okundu epey fakat anlaşıldı mı onu bilemem. Fakat Pirsig, tek bir kitapla estetiğin ve felsefenin o hep bulunmak istediği zirvesinde bulundu, bunu söyleyebillirim.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Ezop masalları, önceleri manzum olarak anlatılmış daha sonraları yazıya geçirilmiş didaktik ürünlerdir. bu masallar, insanlara toplumsal düzen içerisinde mutlu yaşama yollarını göstermeye çalışır, ahlâkî değerleri benimsetme amacını güder. kaynaklarda fabl türünün kurucusu olarak anılan ezop, bir halk ozanı görevide görerek toplumun belleğinde birikmiş olan anlatılarla birlikte kendi deneyimlerini ve gözlemlerini de dile getirmiştir. hatta bu anlatılara benzeyen birçok masal, daha sonraki devirlerde gerek yazarlar gerekse anlatıcılar tarafından ezop’un masallarına dahil edilmiştir ezop masalları ilk kez m.ö. 300 yılında demetrios phalereus tarafından, ikinci kez m. s. 100 yılında babrios adlı bir şair tarafından 10 kitap halinde yeniden derlenip yazılmıştır. ayrıca latin edebîyatında augustus ve quintilianus, onun masallarını çok beğenirler. bu masalların mutlaka latin diline aktarılması gerektiğini bildirirler. phaedrus, masalları ilk kez latinceye aktarır. bundan sonra avianus da masalları yazmayı dener. xiv. yüzyılda planudes adlı bir rahip masalları düz yazı şeklinde yazar. xvii. yüzyılda ise fabl ustası sayılan la fontaine, büyük oranda bu masallardan yararlanarak la fontaine masalları diye anılan eserini ortaya koyar.
Motosiklet bakımının teknik detaylarından Doğunun varoluşsal felsefesinin Batı mantığı ile harmanlanması sonucu zenginleştirilen bir yolculuk romanı. Otobiyografik özelliği de olan; baba-oğul çıkılan bir motosiklet yolculuğunun duygusal kurgusuna etkileyici manzara betimlemeleri de eşlik ediyor. Kurguda bahsedilen Phaedrus karakteri, yazarın geçmişinin belli bir dönemine ait alter egosunu ve ikincil benliğini oluşturuyor. Zaman içerisinde değişen benlik olgusu üzerinden yaşamın anlamını bulma serüveni için yeni yollar öneriliyor. Çok güzel ama yorucu da bir kitap.
Amerikalı felsefeci Robert M. Pirsig, 1974 yılında yayımlamayı başarabildiği Zen ve Motosiklet Bakım Sanatı'nı başlangıçta kısa ve hafif bir felsefi deneme olarak yazmayı tasarlamış ancak 1968'de yaptığı motosiklet gezisinden sonra anlatı çatısını bu gezi üzerine oturtmuş. Pirsig sonradan yazdığı sonsözde ise şöyle diyor: "Kitap tam 121 yayımcı tarafından reddedildikten sonra bir yayımcı kitap için standart avans olan 3000 doları ödemeyi kabul etti. Yayımcı, kitabın kendisini niçin yayımcılık yaptığını düşünmeye zorladığını anlatıp kitabı basacağını, ama bu 3000 doların büyük olasılıkla bundan alacağım son para olacağını, bu yüzden de cesaretimin kırılmaması gerektiğini söyledi. Böyle bir kitapta amaç para değildi." Oysa kitap kısa zamanda, beklenenin üstünde satarak bestseller haline geldi ve hem okurlardan hem de eleştirmenlerden çok olumlu tepkiler alarak tam bir "kült eser" oldu.
Tam olarak belli bir türün içine sokulamadığı için çeşitli eleştirmenler tarafından roman, otobiyografi ve felsefi deneme olarak sınıflandırılan eserde, patolojik bir kişilik bölünmesiyle zaman zaman Platon'un kurgusal karakteri "Phaedrus" olarak da karşımıza çıkan adsız anlatıcının (aslında Pirsig'in) 11 yaşındaki oğlu Chris, arkadaşı John ve eşi Sylvia ile birlikte Minnesota'dan California'ya yaptığı on yedi günlük uzun bir motosiklet yolculuğu, aklın ve deliliğin doğasından motorsiklet onarımına birçok konuya ilişkin felsefi tartışmalarla iç içe anlatılır.
Uçsuz bucaksız düzlükler ve sapa dağ yollarından geçip kasabalar, dağlar, vadiler ve kanyonlar aşarak okyanusa dek süren yolculukta Chris'le aralarında geçen diyaloglarına bolca şahit olduğumuz anlatıcı diğer taraftan da hayat, teknoloji, bilgi, inanç, değer, duygu, akıl, nitelik gibi kavramlar üzerine düşüncelerini okuyucuyla
The Reckoners Serisi incelemeEdebiyat & Roman
Yazarın tüm kitaplarını okuyan biri olarak yapıyorum bu incelemeyi. Serinin diğer iki kitabi olan Firefight ve Calamity kitaplarını da okuduktan sonra seri genel düşüncemi paylaşmak istedim. Serinin adı The Reckoners olarak geçiyor. Genelde Brandon Sanderson'nu iki büyük serisiyle tanımış olabilirsiniz. Sisyoylu ve Fırtınaışığı arşivi serileri. İki seri de Cosmer evreninde geçen oldukça detaylı ve üzerine tabiri ricayetse okurken kafa yorulacak seriler. Ama bu seri Cosmerde geçmiyor. Bizim dünyamızda geçen bir seri. Kitap tam Lise yıllarında okunması gereken kitaplardan :) Ama o kadar akıcı ki, elinize aldıktan sonra geri bırakamayacağınız türden bir seri. Tüm seriyi ana karakterimiz olan David Charleston'nun gözünden olayları yaşayarak okuyoruz. Her ne kadar tam lise yıllarında okumalık bir kitap demiş olsamda, yaşınız kaç olursa olsun bu kitap okurken kafanızı dağıtmanızı sağlayacak. Karakter gelişimleri oldukça başarılı. Özellikle hayatım da problemlerin yoğun olduğu bir dönemde odaklanma sorunu yaşamadan beni içine çekebilen bir seriydi. Anlatım dili basit ama etkili. Kim dertleriyle mücadele etmek için yanında Jonathan Phaedrus gibi bir akıl hocası istemez ki. :)
Özellikle Fantastik bilim kurgudan hoşlanıyor ama okurken odaklanma problemi yaşıyorsanız bu seriye bir şans vermenizi öneririm.