İngiltere'de doğan bir çocuk bugün bir üniversiteye kabul edilme şansından on kat daha fazla olarak bir hastaneye kabul edilme şansına sahiptir. Akıl hastanelerine yatırılan hastaların beşte biri de şizofreni teşhisi alırlar. Bunu şöyle yorumlamak da mümkün: çocuklarımızı doğru dürüst eğitmektense onları çıldırtma (delirtme) konusunda daha başarılıyız. Belki de onları eğitme biçimimizin kendisi onları delirtiyordur.
Şizofreni sözcüğünü kullanırken fiziksel olmaktan çok zihinsel saydığım bir duruma veya zatürre gibi bir hastalığa değil bazı özel toplumsal şartlar altında kimi insanların diğerlerine yapıştırdıkları yaftalara atıfta bulunuyorum. Şizofreni'nin nedeni yalnızca teşhis edilenin değil, psikiyatri mesaminin yürütüldüğü bütün bir toplumsal bağlamın incelenmesiyle bulunur.
Biz ve Onlar'ın birbirinin gölgesi olduğunu fark edecek miyiz? Onlar'ın Biz'e Onlar olması gibi biz de Onlar'a Onlar'ız. Ne zaman kalkacak peçe? Bilmece ne zaman karnavala dönecek?
Bürodaki yorgun aile erkeği ve evdeki yorgun iş adamı şu gerçeğe delalet ederler: İnsanlar sadece bir dizi içsel nesne taşımazlar; taşıdıkları, sıklıkla bir bağlamdan diğerine hayli çelişkili olan, varlığın içselleştirilmiş muhtelif toplumsal tarzlarıdır. Veya aşk, nefret, öfke, güven veya güvensizlik gibi sürekli duygular yoktur. Bütün bunlardan en yüksek düzeyde soyutlamalarla hangi çıkarımlar yapılırsa yapılsın, özgül ve somut, her bir duygu içinde oluştuğu grup tarzının bir kıvrımında yahut diğerinde hep bulunur. Temel duygular, temel güdüler veya kişilik; bir kişinin, bir toplumsal bağlamın yahut diğerinin içinde sahip olduğu ilişkiler dışında yoktur.
Her grup kendisini oluşturan kişilerden az veya çok, kökten bir içsel dönüşüm ister. Bir adamın toplumsallığın bir tarzından diğerine yer değiştirirken bir günde geçirebileceği metamorfozları düşünün - aile erkeği, kalabalıkta bir zerre, örgütte görevli, dost. Bunlar sadece değişik roller değillerdir: her biri farklı fırsatlar ve zorlamalar, değişik derecelerde değişim ve atalet, değişik türlerde yakınlık ve mesafe, değişik hak ve yükümlülük dizileri, değişik taahhüt ve vaatler sunan bütün bir geçmiş, bugün ve gelecektir.