Ermeniler, Rusların eteklerine yapışıp Berlin Kongresi'ne geldiklerinde, Türk vatanının coğrafi, kültürel ve ırkî bir parçası olan Doğuanadolu'da bağımsız bir devlet kurmak gibi boylarını ve hadlerini aşan cür'etkâr bir hülyanın peşinde oldukları için bölgedeki nüfuslarının müslümanlardan fazla olduğuna dair palavra üstüne palavra sıkmışlardı. Oldukça şişirilmiş rakamlar ileri sürülüyordu. Patrikhane tarafından hazırlanıp Berlin'e getirilen bir projeye göre sadece Erzurum ve Van vilayetleriyle Diyarbakır'ın kuzey kısmında 1 milyon 300 bin Ermeni yaşıyordu, müslüman sayısı ise 720 bindi! Yine Ermeni delegasyonunun sıktığı palavraya göre sâdece Doğuanadolu'da 3 milyon Ermeni vardı. Türkiye'nin diğer bölgelerindeki Ermeniler bu sayıya dahil değildi. Berlin Kongresi'nde, Doğuanadolu'da 3 milyon Ermeninin bulunduğunu iddia eden Patrikhane, müstakil Ermeni devleti üzerine kurduğu hayaller yıkılıp, hıristiyanlardan vergi alınması da hükme bağlanınca, Ermeni sayısını 1 milyon 780 bine indirdi! 1877-78 savaşından sonra Rusların himmetiyle Doğuanadolu'da müstakil bir devlet veya muhtar bir Ermenistan kurulması gündeme gelince, patrik yabancı başkentlere, bâzı vilayetlerdeki Ermeni ve müslüman nüfusunu gösteren cetveller yollamıştı. Bu cetvellere göre Erzurum'da 60 bin müslümana karşı 134 bin Ermeni, Van, Muş ve Bitlis'te 20 bin müslümana karşı 252 bin Ermeni, Sivas'ta 57 bin müslümana karşı 65 bin, Harput'ta 70 bin müslümana karşı 158 bin, Diyarbakır'da 55 bin müslümana karşı 88 bin 800 Ermeni vardı! Oysa İngiliz Konsolosu General Henry Trotter'in tesbitlerine göre Erzurum'da Ermeni nüfusu 134 bin değil, 52 bin 341'di. Trotter'nin verdiği rakamlara göre Van'da 39 bin 113, Bitlis'te 77 bin 993, Harput'ta 44 bin 102, Diyarbakır'da 27 bin 252, Sivas'ta 53 bin 013 Ermeni vardı. Bu