1206'da (Moğollar), liderleri Temuçin'e Cengiz Han "Güçlülerin kağanı" adını vermişlerdir. Cengiz Han 8 yıl sonra, Pekin'in hâkimi olarak batıya doğru yürümüştür. Buhara, Semarkant, Balkh'ı almış. Lahore'ye kadar inmiş, daha sonra sayısız ülkenin hakimi olarak Çin'in fethine girişmiştir. Otlaksız alanlarda yaptığı seferler onu şaşkınlığa sürüklemiştir. Sürüleri nerede otlatmalı? "Burası bir ülke değil, bütün Çinlileri öldürelim, daha sonra bırakalım otlar büyüsün. Böylelikle burada atlarımız beslenebilir." diye haykırmıştır. Han oğullarının ödediği vergi, bu projesini erteletmiştir (1227). O ölünce oğlu Ogotai, ileri gitmeye devam etti. Song'lara katıldı ve 1234'te hükümdarlan intihar eden Kiri'lerin başkentini zapt etti.
Sayfa 33 - Anıtkabir Derneği Yayınları - Cilt XIV.·Kitabı okudu
Zazalar'ın Gür Türkleri ile bağı da üzerinde önemle durulacak bir husustur. Bugün İran'ın güneyinde yaşayan Türk Güranlar'la Zazaların dini inanç ve dil bakımından yakınlıkları mevcuttur. Hint Tarihi isimli eserinde Y. Hikmet Bayur, Gür Türkleri ile ilgili şu bilgileri verir. "El-Utki"nin Kitabü-l Yemini'sinde Kalaçların, Hindi- kuş güneyinde yerleşmiş olduklarını ve Orta Asya'dan gelen diğer Türklerin Hindistan'ı fethinde çok önemli rol oynadıklarını yazarken, Gür devleti sultanı Alaüddin Cihansuzun Türk-Selçuk Sultanı Sancar tarafından esir edilmiştir." der." "Orta Asya'da Türk urukları arasında bulunan Gürler oldukça önemli bir yer tutar. Nitekim Oğuz Kağan destanında Oğuz Han'ın Hindistan seferinde Gürler ülkesine girip buradan Doğu Avrupa'ya Bulgar ülkesine hareket ettiği, seferden sonra Gürler'in reislerinin kendilerini Semarkant'ta karşıladığı belirtilir. Güran Türkman taifesinden bahseder." Yazar, "İran'daki Güranların da menşe itibariyle gürler anlamından Türkler olduğunu öne sürer. -an farsçada çoğul ekidir. Dolayısıyla Guran, "Gürler" anlamındadır der. Şeyh Sadi'nin ünlü Bostan adlı eserinde bir İranlı köylünün Gür hükümdarına "ey Türk" diye hitap etmesi de Gürlerin Türklüğüne bir kanıt olarak gösterilir." der. İbn-i Haldun'da Mukaddime adlı kitabında Gurilerin Türklüğünü kati olarak ifade eder. Müneccimbaşı ve diğerleri Guri'lerin Hota (hita) Türklerinden olduğunu kabul ederler." Dr. Mahmut Rişvanoğlu'da Doğu Aşiretleri ve Emperyalizm adlı eserinde Zaza Aşiretlerinin Türklüğü konusunda geniş bilgi verir. (sf. 113-131 ) Zazalar ve Gurların köken birliğini şu şekilde açıklar. "Ortaçağda Afgan ile bugünkü Taberistan ve Yeni Delhi (Hindistan'ın kuzeyi)ne kadar geniş bir sahada imparatorluk kurmuş olan Gazneliler'in yıkılmasından sonra yerlerine "GURLUĞ" adlı
Daha sonraları Ömer lakabını öğrenecekti onun: Façalı Suratlı Softa diye nam salacak, elinde sopası, ağzında Kuran'dan ayetler ve hadislerle Semarkant'ı tir tir titretecekti. Şimdilik nüfuz alanı, çevresini saran ve ağzından çıkan her söze, her hareketine dikkat kesilen şu gençlerle sınırlıydı.
Ve şimdi gezdir gözlerini Semarkant'ın üzerinde!
Değil mi ki o yeryüzünün ecesi? Alıp tüm diğer kentlerin yazgı iplerini ellerine, çıkmamış mı hepsinin üstüne o mağrur?