Oldukça uzun bir inceleme olacak: İnceleme ve özet seklinde. SPOİLER İÇERİR DİKKAT!!
Yaşar Kemal’in Teneke romanı, her ne kadar yerel ağızlar ve yoğun yöresel ifadeler nedeniyle yer yer okuma akışını zorlaştırsa da, okuyucuya sunduğu o samimi anlatımıyla tam bir Toplumcu Gerçekçi klasik. Ben Yaşar Kemal'le, Orhan Kemal'le, Fakir Baykurt'la çok geç tanıştım. Biraz tersten başladım edebiyata ilkokul ve lisede Rus edebiyatını çok severdim.
Romanın yapısal olarak iki farklı yazım tarzından (bir kısmı tiyatro, bir kısmı düz metin) oluşması ve olay örgüsünde ufak nüans farklarının bulunması edebi açıdan ilginç bir deneyim. Ancak bir okur olarak ben ikinci kısımdaki o tiyatro kısmının tamamen düz yazıya çevrilmesini ve kitabının orada yer alan olay örgüsü üzerine kurgulanmasını isterdim.
Kitabı okurken asıl yoğunlaştığım ve beni derin düşüncelere sevk eden kısım, genç Kaymakam Fikret’in iç dünyası ve bürokratik yalnızlığı oldu. Yazarın, onun içsel sorgulamalarına daha fazla yer vermesini çok isterdim. Çünkü devlet mekanizmasında, hele ki böylesine sorumluluk gerektiren makamlarda işe yeni başlayan biri için hayat asla kitaplarda yazıldığı gibi ilerlemiyor. Fakültede, kanunlarda öğrendiğiniz teorik bilgiler sizi pratik yaşamın kurtlar sofrasına hazırlamaya yetmiyor. Önünüze "Ne olacak ki, altı üstü bir imza" diye getirilen kağıtların arkasındaki trajedileri görebilmek için acı tecrübeler gerekiyor. Tam da bu noktada, romandaki Katip Resul karakteri gibi, bürokrasiyi ve hayatı iyi bilen akıl hocalarına denk gelmenin memuriyette ne kadar büyük bir şans olduğunu kendi hayatımdan da biliyorum. Memur olan arkadaşlar beni anlayacaktır.
Ancak mesleğe çok erken yaşta başlamış ve çekirdekten yetişmiş bir devlet memuru olarak, Kaymakam Fikret’in yöntemine dair bir şerh düşmeden
“Mahşerin Dördüncü Atlısı”, dünya tarihi boyunca insanlığın, adeta bir üst organizma tarafından nasıl şekillendiğini ve toplumsal olayların ölümle kol kola gezen bir olgu tarafından nasıl etkilendiğini anlatır. Kitap, ölümle iç içe olmanın hissini aktarırken, yüzyıllar boyunca aralıklarla değişen salgınları—tifüs, sıtma, veba, frengi gibi salgın hastalıkları—ve bunların etkilerini de ele alır.
Örneğin cüzzam için, Mısırlılar ona “ölümden önce ölüm” adını vermiştir ve Avrupa’ya bıraktığı en etkileyici miras, çokça bulunan cüzzam evlerinin, ilerleyen dönemlerde hastanelerin temeline öncülük etmesidir.
Veba ise, 1348 yılında başlayıp, adeta bir kasap gibi Avrupa’nın üçte birini çok kısa sürede yok etmiştir. Hatta bazı doktorlar ve rahipler, bu hastalığın tedavisini, o dönemin yetersiz tıp bilgileriyle çaresizce aramış; ısırgan otu yedirmiş, güvercin pisliği kullandırmış; hatta çocukları kesip etleriyle beslenmenin tedavi olacağını düşünmüşlerdir. Bu dönemde, doktorlara ve rahiplere karşı ciddi bir güven kaybı yaşanmıştır.
Vebanın bir diğer yönü ise, dünya çapında, özellikle Avrupa’daki feodalizmin sonunu getirmesidir. Çok fazla ölüm nedeniyle işçi sayısı azalmış, topraklar bölünmüş ve toprak sahipleri, daha önce ömür boyu emeklerine sahip olduklarını düşündükleri insanlara kiralamaya başlamışlardır. Böylelikle işçi maliyeti o denli yükselmiş ki, haftada iki gün çalışarak bile geçinmek mümkün olmuştur.
Frengi için ise yazar, özellikle 14. yüzyılda, Fransa, İngiltere ve Almanya gibi bölgelerde hamam kültürünün yaygın ve insanların bugünkünden bile fazla yıkandığı bir dönemde, frenginin yayılmasıyla hamam kültürünün tamamen yok olduğunu ve yasaklandığını belirtir. Bu süreçte insanlar daha az yıkanmaya başlamış, yün elbiseler kokmasın diye iç çamaşırı ve akabinde parfüm
Reklam
Çukurova’daki çeltik (pirinç) ağalarının köylüyü ve doğayı nasıl sömürdüğünü, buna karşı durmaya çalışan idealist ve toy bir kaymakamın mücadelesini anlatır. Rüşveti, bürokrasiyi ve toplumsal adaletsizliği sert ama lirik bir dille ele alır.
Çukurova'nın Resullü kasabasında çeltik ağaları, daha fazla para kazanmak için, kasabayı ve köyleri su altında bırakırlar. Sivrisineklerin yaydığı sıtma hastalığı yüzünden pek çok köylü ölmüştür. Kasabaya idealist, dürüst ve henüz çok genç olan Fikret Irmak adında bir kaymakam atanır. Ağalar genç kaymakamı kendi taraflarına çekmek için onu el üstünde tutar, lüks içinde ağırlar ve toy olmasından faydalanırlar. Ona çeltik ekim izinlerini imzalatmak için her türlü kurnazlığa başvururlar. Kaymakam başlangıçta bu ilgiye kanar ve ağaların sunduğu sahte raporlara inanarak belgeleri imzalar. Kaymakam çok geçmeden gerçeğin farkına varır. Köyleri bizzat gezip halkın sefaletini, sıtmadan ölen çocukları ve sular altında kalan mezarlıkları kendi gözleriyle görünce ağalar ve kaymakam arasında bir çatışma başlar.
Kitap bir roman ve bir tiyatrodan oluşuyor. İkisi de aynı olayı anlatıyor, ikisini de okumak keyifliydi. Kısa olmasına rağmen etkisi uzun süren bir kitap. Bireysel dürüstlüğün örgütlü kötülük karşısında ne kadar zorlandığını gösteriyor. Adaletsizlik, ezilen halk, rüşvet ve o dönemde ki sağlık sisteminin yetersizliği çok iyi anlatılmış mutlaka okuyun.
#KitapYorum
#BanaBirResminiYolla
#HidayetKarakuş
#BilgiYayınevi
#TarihiRoman
Merhaba arkadaşlar,
Bugün sizlere Bilgi Yayınevi'nden çıkan, Hidayet Karakuş'a ait, "BANA BİR RESMİNİ YOLLA" isimli tarihi romanı tanıtmaya çalışacağım.
Elimden hiç bırakmak istemediğim
kitaplardan biri oldu "BANA BİR RESMİNİ YOLLA". Her sayfada kâh üzüldüm, kâh sevindim, bazen çağlayanlar gibi coştu yüreğim. Adım atmak, elimi uzatmaktı çok yerde dileğim. Yalvaçın Kurusarı köyünde Âşık Hasanla, Tahsinle yan yana yürüdüm. Köy odasında nazlı sazın nağmelerinde büyülendi tüm bildiklerim. Yanan, kızarmış bir bağırdan ses verdim. Duysunlardı, ben de vardım. Cumhuriyetin yeni ışıklarına koşmak, acıyan yaralara merhem olmaktı isteğim, çocuklarla el eleydim. Meğer ne çok şey vardı gizlide kalmış gönlümün havalandırılası çeyiz sandığında. Onlarla ağladım, güldüm, hüzünlerinde sonbahar sarısıydı sözlerim. Gözlerim çok uzaklarda İskilipli Hakkıdaydı, Mustafa Kemalin izindeydi tüm benliğim.
Şimdi konu penceresinden esen, Kurusarının rüzgarında neler yaşanmış hep birlikte bakalım:
Hidayet Karakuş'un 2024 Yunus Nadi Roman Ödülü'nü alan "Bana Bir Resmini Yolla", Cumhuriyet'in ilk yıllarında, 1930'lu Türkiye'yi anlatan bir romandır. Eser, iki asker arkadaş olan Tahsin ile İsmail'in kışlada başlayan dostluğunu, daha sonra mektuplaşarak sürdürdükleri bu bağı merkeze alır. Tahsin, askerlik sonrası memleketine döner. Halk sağlığı için köy köy dolaşarak salgın hastalıklarla mücadele eder. Hikâye, bu mücadele sürecini, yoksulluğu, hastalıkları, o dönemin toplumsal sorunlarını; aynı zamanda Atatürk devrimlerinin köylere nasıl yansıdığını da gözler önüne serer.
Bu dönemde ülke yokluk, sıkıntı içindedir. Savaş sonrası perişan bir ekonomi, halkın büyük bölümü köylerde yaşamakta, temel ihtiyaçlarla mücadele
Teneke kitap incelemesiEdebiyat
Herkese Merhaba
Teneke kitabının incelemesini sizlerle paylaşıyorum. Herkese keyifli okumalar dilerim.
Yaşar Kemal’in Teneke romanı, hem yazarın külliyatında hem de Türk edebiyatında toplumcu gerçekçi akımın en saf ve çarpıcı örneklerinden biridir. Çukurova’nın bereketli topraklarında geçen bu kısa ama yoğun roman, bürokrasi, ağalık düzeni ve halkın cehaletle imtihanını işler.
## 1. Konu Özeti
Roman, idealist ve genç bir kaymakam olan Fikret Irmaklı’nın, Çukurova’nın bir kasabasına tayin olmasıyla başlar. Kasabada çeltik (pirinç) ekimi yapan nüfuzlu ağalar, daha fazla kâr elde etmek için yasalara aykırı olarak tarlalarını su altında bırakmakta, bu da sıtma salgınına ve köylülerin mağduriyetine yol açmaktadır.
Genç kaymakam başlangıçta ağaların oyununa gelip onların "misafirperverliğine" kanarak çeltik beyannamelerini imzalar. Ancak bir süre sonra halkın dramını ve ağaların acımasızlığını fark edince onlara karşı amansız bir mücadeleye girişir.
## 2. Temalar ve Çatışmalar
• İdealizm vs. Düzen: Kaymakam Fikret Bey, devletin adaletini temsil etmeye çalışan idealist bir figürdür. Karşısında ise rüşvet, torpil ve siyasi bağlantılarla örülmüş, kemikleşmiş bir ağalık düzeni vardır.
• Halkın Çaresizliği ve Yanılgısı: Romanın en trajik yönlerinden biri, Kaymakam'ın köylü için mücadele etmesine rağmen, köylülerin ağaların korkusuyla veya kışkırtmasıyla Kaymakam'a sırt çevirmesidir.
• Doğa ve İnsan: Yaşar Kemal’in vazgeçilmezi olan Çukurova doğası, burada hem bir bereket kaynağı hem de ağaların hırsı yüzünden bir hastalık (sıtma) yuvası olarak betimlenir.
## 3. Sembolizm: "Teneke" Ne Anlama Gelir?
Romanın adı olan "Teneke", hikâyenin sonunda Kaymakam kasabadan ayrılırken köylülerin ve ağaların arkasından çaldıkları tenekeleri temsil eder.
• Aşağılama: Kasaba halkı, düzeni
Dehşet Ülkesi bitti.. sürükleyici macera ve aşk konulu bir roman.. 
Jack London her romanında olan tarzı,
Martin Eden kadar olmasa da....
Okyanusya'da Salomon Takım Adaları'nda çiftlik kurmaya çalışan, Beyaz Adamın sıtma hastalığı ve dostluk sağlayamadığı yerlilerle ve insan yiyen orman vahşileriyle olan mücadelesi ve bu arada oraya macera aramaya gelen bir genç kıza olan aşkını anlatıyor...
Dehşet Ülkesi ne, Her incelememde olduğu gibi, kendimce tüm kitabı kapsayan anafikir alıntıyla veda ediyorum..
"Ayrıca, serüvenle romantizmin birbirinden ayrılmayacağını da bilmeniz gerek!" sayfa 39 Roman Yayınları...
Reklam
Reklam