Bütün Yahudilerin İsrail devletine yürekten bağlı olduklan argümanı basitçe yanlış. Kimileri salamura sığır etli sandviçlere yürekten bağlı, kimileri Talmudik öykülere, kimileri anneannelerinin hatırasına, borç çorbasının tadına ya da Yiddiş oyunların yankılarına. Kimileri en çok İbranice şarkılara önem veriyor, kimileriyse dini ayinlerle ritüellere. Kimileri Doğu Avrupa'ya ya da Şoa'ya dair tarihsel ve kültürel arşivlere bağlı, kimileriyse son derecede laik olan ama toplumsal anlamıyla hayli "Yahudi" olan işçi aktivizmi biçimlerine bağlı.
Karadeniz kıyılarındaki ve Konastatiniyye'deki, Rumeli ve Anadolu ticaret merkezlerindeki kurnaz Cenovalı tüccar ve bankerler, Bizanslılar'a ve Osmanlılar'a büyük tavizler vererek ellerindeki malları ve mülkleri korumaya çalışıyorlardı. Ama Doğu'nun ekonomik hayatında oynadıkları parlak rolün artık soa erdiği açıktı.
Reklam
Tinin Vüsa: Tsontroy köyünden ve Naşkhi soyundandır. Ortaçağda Alan ve Hazar feodollerinin İçkeri (Nokhç-makhka) içlerine olan akınlarını durdurup, Nakh kahramanlarından Koloy Kant, Kinda Şoa, Phagal Bari, Barakhoy Kant, vb. de Alan feodallerine karşı Çeçenistan topraklarında çiftçilere önderlik etmişlerdir. Altın-Orda Hanlarına karşı Çeçen-İnguşya'da mücadele eden yiğitler arasında Mokhtsur, Nokhç-Makhka'lı İdig, Çieberlolu Aldaman Geza anılmaktadır.
XVIII-XIX. yüzyıllara ait Çeçen-İnguş anonim destanlarında anlatılan tarihi kahramanların adları, bütün canlılığı ile bugüne kadar ulaşmıştır. Halkın özgürlük mücadelesindeki en popüler adlar arasında şunlar özellikle anılmaktadır: Mayrtuplu Taymin Biybolat, Biybolat'ın amcası oğlu Çieçan-evla'lı Madin Dcammirza, Zaytan Şikhmirza, Pritereç'li Adin Surkho, Dcumin Aktula, Akhin Dcankhot, Alkhaştoyn Alkha, Akhin Şamsa, Akhin Umar Ela, Baççi Bilarbi, Baççi İdalal, Dil.di-Yurta'lı Bahadaran Müstarg, Bil.bin-Esa, Şahin Şahbuolt, Baççi Elmarza, Evtarkho'lu Ahmad, Basaran İsa, Çega, Pritereç'li Hamzat.
Kabardey feodallerine karşı savaş verenler arasında ise Baççi Balu, Baççi Bilarbi, Adin Surkho bulunmaktadır.
Marksist tarihçi M.N. Pokrovski, Uşurma (Şeyh Mansur) için "Kafkasya'nın ilk devrimci önderi" demektedir. Uşurma, sömürgecilere ve feodallere karşı mücadele etmiştir. Aldılı fakir bir ailenin Şabaz'ın oğludur. 1785-1791 yıllarında, Çeçen-İnguş'ların bağımsızlık savaşına önderlik etmiştir. 25 yaşında mücadeleye başlamış, 1974 yılında Şlisselburg hapishanesinde ölmüştür.
İki ayaklılığın bir ikinci, daha şaşırtıcı avantajı ise erken homininlerin hareket ederken enerjilerini daha tasarruflu kullanmalarına yardımcı olmasıdır. SOA'nın yumruk şeklinde kapanmış elleriyle parmak eklemleri üzerinde yürüdüğünü hatırlayalım. Bu parmak eklemi yürüyüşü dört uzvu da kullanarak yürümenin özel bir şeklidir ve enerji açısından maliyetlidir. Şempanzelerin koşu bantlarında oksijen maskeleriyle yürütüldüğü laboratuvar çalışmaları, insansı primatların iki veya dört uzuv üzerinde olmaları fark etmeksizin, yürümek için insanlardan dört kat fazla enerji harcadıklarını göstermiştir. Dört kat! Bu inanılmaz fark şempanzelerin bacaklarının kısa olmasından, yürürken bir yandan öteki yana sallanmalarından ve yine yürürken devamlı olarak kalçalarının ve dizlerinin bükük olmasından kaynaklanır. Bunun sonucunda şempanzeler yuvarlanıp yere düşmemek için sırtlarını, kalçalarını ve uyluk kaslarını devamlı olarak kasmak için çok fazla enerji harcarlar. Bu yüzden şempanzeler görece olarak çok az yürürler, bu günde 2-3 kilometreyi geçmez. Aynı miktar enerjiyle bir insan 8-12 kilometre yürüyebilir. Yani eğer erken homininler daha düz kalçalar ve dizlerle yalpalamadan yürüyebilselerdi, parmak eklemleri üzerinde yürüyen kuzenlerine göre büyük bir enerji avantajları olurdu. Aynı miktar enerjiyle daha uzun mesafeler kat edebilmek yağmur ormanlarının daraldığı, bölündüğü, açıldığı ve tercih edilen yiyeceklerin kıtlaşarak daha az sıklıkta bulunabildiği bir ortamda çok faydalı bir uyarlanım olacaktı. Fakat unutmayın ki insanların iki ayakları üzerinde yürümesi, şempanzelerin parmak eklemleri üzerinde yürümesinden çok daha ekonomik olsa bile, ilk homininler büyük ihtimalle şempanzelerden biraz daha fazla ve sonraki homininlerden daha az etkin biçimde yürüyorlardı.
siz kocaman, iri gövdeli yeşil ağaçlar görüyorsunuz; ben, kaybolmuş bir çocuk görüyorum anne diye ağlayan söa annesine bir türlü sesini duyuramayan. söyleyin şimdi bana, siz de o çocuk değil misiniz? siz de ağlamıyor musunuz ancak baba diye, siz de benim gibi sesini bir türlü duyuramayanlardan mısınız? boş versenize bayım, siz de biliyorsunuz babalar her zaman haklı değildir, anneler bile her zaman haklı değildir.
Sayfa 74 - martı yayınları
“Kişiniŋ kendini egitebilecegine duyulan inanç soŋa erdiginde bütün profesyonellik dışı çalışmalara şübheyle baqılmağa başlanacaqdır.”
Sayfa 48
Reklam
Reklam