Orwell’da İnfazın Anatomisi: Bir İdamİnceleme
Orwell’da İnfazın Anatomisi: Bir İdam
Etin ve Demirin Çatışması: George Orwell’ın "Bir İdam" Eserinde Mikro Gözlemler ve Sistematik Vahşet
George Orwell, modern edebiyatın sadece siyasi bir figürü değil, aynı zamanda insan davranışlarının, toplumsal riyakarlıkların ve anlık kırılmaların en büyük mikroskopik gözlemcisidir. Onun "Bir İdam" isimli o kısa ama yoğun denemesi, bir infazın öyküsü olmanın çok ötesinde, devlet denilen o devasa aygıtın insan denilen o kırılgan organizmayı nasıl yavaş yavaş öğüttüğünü anlatan dehşet verici bir tanıklıktır. Bu eseri alelade bir okumayla geçiştirmek, metnin kılcal damarlarına sızan o müthiş insanlık dramını ıskalamak demektir. Nitelikli bir okur için bu metin, her bir satırında, her bir nesne tasvirinde insana ve sisteme dair derin kehanetler barındıran bir laboratuvardır.
Metnin açılışındaki o boğucu atmosfer tasarımı, aslında hikayenin en büyük gizli kahramanıdır. Burma’nın o nemli, sarı bir süzgeç kağıdından sızan ışığı anımsatan kasvetli sabahı, sadece fiziki bir hava durumunu betimlemez. Bu sarı ve solgun ışık, infazı gerçekleştiren sömürgeci zihniyetin, gardiyanların ve hatta bizzat hapishane müdürünün tinsel hastalıklarının, içsel çürümelerinin de görsel bir dışavurumudur. Orwell, mekânı öyle bir loşlukla ve soğuklukla inşa eder ki, okur daha ilk paragraflardan itibaren orada adaletin ya da hukukun değil, mekanik bir intikamın ve bürokratik bir rutinin işlediğini hisseder. Hücrelerin vahşi hayvan kafeslerine benzetilmesi ise, sistemin mahkumu fiziksel olarak yok etmeden çok önce, onu zihinsel ve mekânsal olarak "insanlıktan çıkarma" politikasının ilk adımıdır. Karşımızdaki Hintli mahkum isimsizdir, sessizdir; çünkü sistem onun geçmişini, kimliğini ve insanlığını elinden almış, onu sadece infaz listesinde üzeri
"Papalagi" (veya orijinal adıyla Der Papalagi), Alman yazar Erich Scheurmann tarafından 1920 yılında yayımlanmış oldukça sıra dışı ve düşündürücü bir kitap.
Papalagi denince beyazlar ya da yabancılar anlaşılır. Ama sözcüğü sözcüğüne çevrilirse göğü delen anlamına gelir.
Samoa'ya ilk misyoner bir yelkenliyle gelmişti.
Yerliler bu beyaz yelkenliyi ufukta bir delik olarak gördüler, beyaz adamın içinden çıkıp kendilerine geldiği bir delik.
O, göğü delip geçmişti.
Kapitalizmin yaşatıldığı sekuler toplumu daha yakından tanımak için, modernliğin medeniyet diye pazarlandığı sistemi görmek istediğimizde tüm açıklığı gerçekliği ile "Papalagi" karşımızda.
Kitap ismi ile iddialı ve dikkat çekici olduğu kadar, kısa olmasına rağmen yine de anlamlı, bakış açısı sunması, düşündürücü olmasıyla beni kendine çekti ve okurken içimden tebrikler sunduğum bir kitap oldu adeta.
Özellikle Afrika Dramını okuyup bu konuda bir ders aldıktan sonra, kapitalizm ve demokrasi gibi, "Kur'an'ın da ifadesiyle; yaldızlı sözler" ile insanların nasıl kandırıldığını, insanların peşinden koştukları dünya ve içindeki nimetlerin aslında aracı iken nasıl yegane amaca dönüştüğünü anlatan ve yeniden anladığım çok güzel bir kitap.
İnsanoğlu tabiatı gereği unutan, dalan, günaha meyilli bir varlık olması nedeniyle kendine hakikati anlatacak, yaşamının içindeki yaratılanların amacını hatırlatacak türden kitaplar okumaya muhtaç. Özellikle de mana ile maddenin yer değiştirdiği, anlam kargaşası yaşandığı, duyguların renginin kaybolduğu bir çağda, bir zaman diliminde Batıyı ve batının bize sunduğu ya da dikte ettiği kültürü, bugün özenilen o Avrupai yaşamın aslında arka planını çok güzel anlatan bir kitap ve her insanın okumasını istediğim, dili hafif bir kitap oldu benim için.
Papalagi yani beyaz adam, sömürünün
Reklam
"Durmadan yazmalıyım: Yoksa korkumu başkalarına anlatmaya kalkabilirim. O zaman belki onların da katılmalarıyla hepten büyür korkum. Onun için yazmalıyım."
Bir Solgun Adam, on yıl boyunca kitaplarına ve rutinlerine sığınarak Dürnev Hanım'ın evinde kiraladığı odasında yaşayan Mehmet Taşçı'nın günlükleriyle açılan, zaman zaman anlatım şekli değişen bir kitap. Mehmet Taşçı, halasından miras kalmasıyla birlikte emekliliğini istiyor, eşini ve kızını terk ediyor ve kendince yeni, daha özgür bir hayat kurmaya karar veriyor. Ancak kendisi tam olarak bir solgun adam çünkü hayata, hayatın akışına, hırslara, sevinçlere ve acılara yabancılaşmış biri.
Kitabın yazarı Selçuk Baran, uzun yıllar boyunca Ankara'da, mezun olduğu Ankara Hukuk Fakültesinin bürolarında çalışmış biri olarak kitaptaki kentli, bürokrat ve hem kendine hem de dünyaya yabancılaşmış entelektüel kesimin içsel çöküşünü çok net gözlemleyebilmiş. Bundan dolayı Bir Solgun Adam, bu melankolik atmosferi ve yabancılaşma hissini çok net hissettiriyor.
Selçuk Baran'dan okuduğum ilk kitaptı. Hem kitabı çok beğendim hem de kitabı okuduktan sonra Selçuk Baran ile ilgili okuduklarımdan dolayı tüm eserlerini okumak için sabırsızlanıyorum.
ÖLÜ KÖPEK
YAYINEVİ: DİVİT YAYINEVİ
YAZAR: YAŞAR DAĞLAR
SAYFA SAYISI: 138
Merhabalar...
Bugün @divityayincilik çıkan @_yasar_d kaleme aldığı #ölüköpek kitabı ile geldim
Ben yazarın kalemini çok beğendim. Eminim ki benim gibi şiir severler de bir kahve eşliğinde veya başucu kitabı olarak okumayı çok seçecekleri bir kitap.
Kitabın içerisinde 77 adet şiir bulunuyor. Hepsi birbirinden farklı bu şiirler biz okurları bekliyor. Çevirdiğim her sayfa beni bambaşka duygulara, bambaşka pencerelere yolcu etti.
Bazı satırlar ise uzun uzun düşüncelere sürükledi beni. Şimdi sizi bir kaç alıntı ile başbaşa bırakıyorum.
#alıntı
" Çelimsiz bir şairim
Güzellikleri size bırakıyorum"
" Hep bir hastalık rengi yüzümde öyle solgun
Ben bir şiir olsam
Ancak bu kadar kriptolu yazılırdı her cümle"
#reklam değil #kitaptanıtımı #bookstagramtürkiye
Kitap 2. dünya savaşında kore'nin japonya sömürgesi altında olduğu 1944 yılında fukuoka hapishanesinde geçiyor. Acemi inzibat vatanabe yuiçi, gaddar gardiyan sugiyama dozan, komünist isyankar çö çisu, edebiyat sevdalısı şair yun dongcu, uçurtmacı çocuk.. Her karakter o kadar güzel yazılmıştı ki her birinde savaşın acımasız etkilerini, bir insanın küçük dokunuşlarla ne kadar değişebileceğini görebiliyoruz. Altını çizdiğim etkileyici fazlaca yer vardı. Bir yerden sonra iyi, kötü ayrımı grileşiyor ve kim gerçekten doğruyu söylüyor, hakikat ne diye düşünüp duruyor insan. Kitap, savaşın yanı sıra o dönem çok tartışılan etik dışı bir olaya da değiniyor. Yazar insanlığın ne kadar acımasız olabileceğini geçmişte yaşanılan olaylarla yeniden hatırlatıyor bize. Kore edebiyatına güzel bir giriş oldu
Yun dongcu karakteri aslında o dönemde fukuoka hapishanesinde yaşamış gerçek bir insanmış. Japonya'ya okumaya gelen, naif, kitaplara ve yazmaya aşık, şair olmak isteyen bir gençmiş. Japonya'nın asayişi koruma kanunu'nu es geçmesi iddiasıyla tutuklanıp fukuoka hapishanesine götürülmüş. Yakınları büyük bir çabayla dongcu'nun şiirlerini saklamış, sonrasında kitap haline getirip yayınlatmışlar. Trajik bir hayatı varmış okurken ayrı üzüldüm, araştırırken ayrı üzüldüm. Daha önce varlığını, çabasını ve çaresizliklerini hiç bilmediğim birini kitap aracılığıyla keşfetmek güzel bir deneyimdi
"Unutmazsak geriye bakabiliriz, geriye bakabilirsek hatalarımızı görebiliriz, hatalarımızı görebilirsek kabullenebiliriz, kabullenebilirsek af dileyebiliriz, af dileyebilirsek bağışlanabiliriz ve ancak bağışlandığımız zaman yeni bir başlangıç yapabiliriz."
"Ne yapmak istediğimi ben de bilmiyorum. Ama yağmurlu bir günde bilmediğim bir sokakta şemsiyesiz yürüyen solgun bir adamı arkadan görürsem o şairi
ŞiirEdebiyat
İran edebiyatının modernist şairi Furuğ Ferruhzad’ın “Rüzgâr Bizi Götürecek” adlı şiir kitabı, insanın içsel sürüklenişini, yalnızlığını ve varoluşsal kırılmalarını merkeze alan modern bir şiir evreni kurar.
Kitap boyunca rüzgâr yalnızca bir doğa olayı değil; insanı yerinden eden, hafızayı dağıtan ve onu bilinmeyene doğru sürükleyen bir kader metaforuna dönüşür.
Açılışta yer alan “Rüzgâr bizi götürecek” ifadesi, insanın hayat karşısındaki kontrolsüzlüğünü ve savruluşunu temsil eder. Bu savruluş, şiir boyunca farklı imgelerle derinleşir. “Bütün gün aynada ağlıyordum” ve “Bahar, penceremi ağaçların yeşil evhamına bırakmıştı” gibi ifadeler, iç dünyanın dış dünyayla iç içe geçtiği kırılgan bir bilinç hâlini yansıtır. Ayna burada yalnızca bir yansıma değil, kişinin kendine yabancılaştığı bir yüzleşme alanıdır.
Doğa imgeleri kitabın en güçlü yönlerinden biridir. Çiçekler, balıklar, bahçe, yağmur ve rüzgâr sadece betimleme unsurları değil, insan ruhunun sembolleridir. “Kimse balıkları düşünmüyor” ifadesi, görünmeyen ve ihmal edilen hayatlara dikkat çeker; böylece eser, yalnızca görüneni değil, bastırılmış olanı da görünür kılar.
Aşk teması kitapta bir kurtuluş değil, çözülme ve yıkım alanı olarak işlenir. “Sonsuz bir karanlığım ben” ve “Vefa bekleme” ifadeleri, aşkın bir bağdan çok bir kopuş deneyimine dönüştüğünü gösterir. Bu yaklaşım, romantik şiir anlayışından uzaklaşarak modernist bir kırılganlık duygusunu öne çıkarır.
Yalnızlık kitabın en baskın temalarından biridir. “Gökyüzünün kederi”, “beton ellerin güçsüzlüğü” ve “yeryüzünün kirlenmişliği” gibi imgeler, yalnızlığı bireysel bir duygu olmaktan çıkarıp evrensel bir varoluş hâline getirir. Bu yalnızlık, insanın içinde değil, dünyanın kendisinde hissedilen bir boşluk gibidir.
Ölüm, göç ve karanlık imgeleri özellikle
Reklam
Reklam