1974’te yayımlanan Bu Ülke, Cemil Meriç’in hem entelektüel dünyasını hem de memleket meselelerine bakışını en yoğun biçimde yansıtan eserlerinden biridir. Deneme ve aforizmalardan oluşan kitap; Doğu-Batı ilişkisi, kültürel kimlik arayışı, ideolojilerin toplumsal etkileri ve aydın sorumluluğu gibi konular etrafında şekillenir.
Meriç, özellikle Batı’ya duyulan kör hayranlığı sert bir dille eleştirir; taklitçiliğin yerine kendi medeniyetimizin birikimine yaslanmamız gerektiğini savunur. Doğu’nun düşünce mirasını sahiplenirken Batı’nın fikir dünyasından da yararlanmak gerektiğini, fakat bunun eleştirel bir süzgeçten geçirilmesi şartıyla mümkün olabileceğini vurgular.
Kitapta Dante, İbn Haldun, Balzac, Tagor gibi dünya çapında fikir ve sanat insanlarına da yer verilir. Bu isimler, hem evrensel kültür köprüleri olarak hem de düşünce üretiminde özgünlüğün sembolleri olarak tanıtılır. Meriç, kısa ve yoğun cümlelerle okuru sürekli düşünmeye zorlayan, devrik yapılarla ritim kazandırdığı bir üslup kullanır.
Bu Ülke, yalnızca bir deneme kitabı değil; bir milletin zihinsel muhasebesi, kültürel direniş çağrısı ve fikir manifestosudur. Okuyucuya hem geçmişle hesaplaşma hem de geleceğe yön verme sorumluluğu yükler.