Aydın olmak için önce insan olmak lazım. İnsan mukaddesi olandır. İnsan hırlaşmaz, konuşur, mâruz kalmaz, seçer. Aydın, kendi kafasıyla düşünen, kendi gönlüyle hisseden kişi. Aydını yapan: uyanık bir şuur, tetikte bir dikkat ve hakikatin bütününü kucaklamaya çalışan bir tecessüs.
“Hayat ve insanlar hakkında daha önce hiç duymadığım birçok şey duyuyor; bunlardan bazılarını tecessüs, bazılarını da şaşkınlıkla izliyordum; tecrübelerim arttıkça saflığım da kayboluyordu. Kaybolmayan, yalnız içimdeki acıma duygusuydu.”
Reklam
'davası olmayan fikir işsizi sadece dedikodu yapar.'
Üretmeyen, çabalamayan, başkasının hayatıyla ilgilenen, başkasının dünyasına tecessüs duyanların gerçek ve kendilerine ait bir gündemi olamaz.
Kötü zann, insanı tecessüse ve hakkında zannedilen adamı diğer duyularla kontrol altına almaya dâvet eder. Halbuki Allahın Resülü (s.a.v.) bir hadis-i şerifinde:
لا تَحَسَّسُوا وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللهِ إِخْوَانًا
"Tehassus (duyularınızın herhangi birisiyle başkasını murakabe etmek) ve tecessüs (başkasının gizli taraflarını araştırıp meydana çıkarmak için çaba sarf) etmeyiniz. Aranızdaki bağları koparmayınız. Birbirinize sırt çevirmeyiniz. Ey Allah'ın kulları! Kardeş olunuz
Tecessüs:Başkasının hakkındaki haberleri düşünmek ve araştırmak demektir.
Tehassüs ise, göz ve kulak ile onu murakabe etmek demektir. Mâdem ki, Allah'ın yüce Resülü (s.a.v.) bu hareketleri yasaklamıştır, o halde mü'minlerin ayıplarını örtmek, onların ayıplarından gafil kalmak ve bilmemezlikten gelmek, dindar kimselerin ahlâkındandır.
Bâzan sükût ederek bâzan da konuşarak kişinin dostuna yardım etmesi gerekir.
Sükûta gelince...
Kardeşinin bulunmadığı bir yerde onun ayıplarını söylemekten susmaktır. Belki kardeşinin konuştuklarını reddetmek hususunda da susacak, dinlememiş gibi davranacak, onunla mücadele ve münakaşa etmeyecek, onun hallerini araştırmak ve tecessüs etmekten çekinecektir.
Türk Dil Kurumu'na göre istihbarat: Arapça kökenli bir kelime olan istihbar yani haber almak, duymak veya öğrenmek kelimesinin çoğulu olarak haberler, yeni öğrenilen bilgiler veya haber alma anlamında kullanılmaktadır.
...
Casusluk da tıpkı istihbarat gibi Arapça kökenlidir. Merak etme, öğrenme arzusu anlamlarına gelen "tecessüs" kelimesinden türetilmiştir.
Reklam
Reklam