Otomatik Portakal, insan doğasının karanlık yönlerini, özgür iradeyi ve sistemin bireyi tek tipleştirme arzusunu yüzümüze çarpan sarsıcı bir eser. Anthony Burgess, Alex üzerinden suç, ceza ve toplumsal ahlâk kavramlarını felsefi bir derinlikle sorguluyor. Ancak eserin, şiddeti normalleştiren dilinin yanı sıra sınırları zorlayan yoğun müstehcenliği kesinlikle her okura hitap etmeyen, mide bulandırıcı bir atmosfer yaratıyor. Yazarın bu itici unsurları bir eleştiri aracı olarak kullandığı açık; fakat anlatımdaki doz aşımı, edebî hazzı baltalayıp okuyucuyu psikolojik olarak fazlasıyla yıpratıyor. Devlet eliyle "iyileştirilen" insanın bir robota dönüşmesini anlatan bu başyapıt, felsefi olarak her ne kadar ses getirdiyse de, barındırdığı çiğlik ve rahatsız edici üslûp açısından da bir o kadar mesafeli yaklaşılması gereken, ağır bir yapıt.
Sonunda, nihayet, bu yaşta, yani 55 yaşıma bir iki ay kala Henning Mankell okuyabildim. Polisiye seven okurların yolu Henning Mankell ile bir yerlerde kesişiyor olmalı mutlaka. Benim de başıma geldi bu.
Kitabı sevdim. Farklı, değişik bir şey anlatmıyor ve öncelikle bunu sevdim. Muamma çözmek veya çok sıradışı bir katilin sıradışı cinayetlerini anlamak için kafa patlatmak ve suçluyu inanılmaz zekâsı için yüceltmek yerine her zaman yaşanabilecek suç örneklerinden birini çözmeye çalışan Kurt Wallander'in belki bir polisiye klişesi sayılabilecek hayat hikâyesine rağmen kanlı canlı bir insana dönüşmeye çalışması benim için önemli zaten bu sebeple 10 kitaplık serinin 2. kitabını aldım. Polisiye kitaplarda dedektifler veya polislerin çalkantılı hayatlarının birbirine benzemesi dikkat çekici. Dramatik şeyler yaşayan polisler veya dedektifler söz konusu... Eşinden ayrılmış veya eşini veya çocuğunu kaybetmiş bir polis veya dedektif... Farklı örnekleri varsa da ben denk gelmedim galiba, bir önemi de yok .
Kitabı beğenmemdeki diğer sebep hikâyenin sürekli olarak takıntılar veya sorunlar yerine bütün toplumla ilişkisi üzerine de kafa yormasıydı. Sadece insanların psikolojik çıkmazlarına problemlerine hastalıklı taraflarına değil de toplumda ters yüz olmuş, çıban haline gelmiş bir meselenin insana suç işletebilecek bir noktaya gelmiş olmasına da dikkat çekilmesi iyi bir öge bence. Böylece suçlunun olası karizmatik karakteri veya kişiliği yerine ona sebep olmuş olabilecek sosyal koşullarla ilgili de söyleyecek bir şeyleri oluyor hikâyenin. Acaba yazar diğer kitaplarında da bu bakış açısını sürdürüyor mu?
İyi polisiye iyi edebiyattır diyen kimdi hatırlamıyorum, ama karanlık yüz bu konuda örnek olarak gösterilebilecek bir kitap bence. Yazarın kurt wallander karakterini çok iyi
Reklam
‘kimseye etmem şikayet, ağlarım ben halime..’·136 syf.·1000Kitap
9/10
2026 65. kitabı
2023 yılı Emine Işınsu roman ödülünü almış, bir kitap. Yazarın bu ödülü hak ederek aldığını hem ödül jürisindeki insanların yetkinliğinden (Alev Alatlı, İlber Ortaylı vs.) hem de kitabı okuyunca daha iyi anlıyor insan.
Şiirsel bir dil ve üslûp ile yazılmış duygu dolu bir roman. Toplamda 132 sayfa olmasına rağmen, iyi ki de fazla uzun yazılmamış çünkü, kitaptaki her bir sayfayı okurken adeta kağıt kesiği gibi insanın ciğeri yanıyor.
Kıbrıs'ın çalkantılı tarihini arka plana alarak ilerleyen hikâye, yalnızca bireysel bir dramı değil, sesi duyulmayan kadınların ortak acısını anlatıyor. İngiliz sömürgesi döneminde Kıbrıs'ta yaşanan insan kaçakçılığı, yoksulluk ve çaresizlik yüzünden genç kızların Arap ülkelerine satılması gerçeğini merkeze alıyor. Sömürge düzeninin yarattığı yoksulluk ve çaresizlik, Kadınların bedenleri ve hayatları üzerinden kurulan sömürü, ailelerin, özellikle annelerin ve kız çocuklarının yaşadığı sessiz acılar, Kıbrıs toplumunun bastırılmış, konuşulmayan travmaları ele alınır. Roman, yalnızca bireysel bir dramı değil; toplumsal hafızaya kazınmamış bir utancı ve bunun kuşaklar boyunca süren etkilerini de anlatır.
Ama bunları açıkça okumuyorsunuz. Yazarın şiirsel ve yer yer masalsı dili, anlatılan sert gerçeklerle güçlü bir tezat kurarak okuru derinden etkiliyor. Bu anlatım tarzı, hikâyeyi sadece bir roman olmaktan çıkarıp adeta bir ağıt, bir hafıza metni haline getiriyor.
Aslında özü, masallara dil olan Hatice'nin, Maviş'in, Suların Sultanı'nın, Lâl'in hikayesi… İnsana yaşayışları, yani biçilmiş hayatı birden fazla isim getirir mi?
13 yıla sığmış hatıraların bir çocuk bedeninde açtığı özlemi, Nenanne'nin öğretilerinin kilometrelerce ötede aktarıcılığını yaparak bir şehrin ve sevdiklerinin özlemine sarılmanın ne demek olduğunu ancak bu kadar güzel
üslûp zirve.......
“roman icatçı bir hayat taklididir.” şeklinde başlar .. Otobiyografik bir eser.. Okuması ve anlaması kolay.. Herkesin anlayabileceği tarzda açık, samimi, kısa ve vurucu bir anlatım tekniği kullanıyor. Üstadın çocukluğundan başlayarak gençliğine kadar olan süreci nasıl bir ailede, şehirde, ülkede ve toplumda geçirdiğini; bu toplumun çocukluk, ergenlik, gençlik yıllarındaki etkisini; toplumun ve devletin içerisinden geçtiği sürecin ruh haline, düşünce dünyasına yansımasını; bu yansımanın hassasiyetlerinin oluşumundaki payından bahsediyor. Üstadın özellikle ergenlik döneminde başlayacak olan, kimlik bunalımından doğan kimlik arayışını, içerisinde bulunduğu topluma karşı yabancılaşmasını, buna bağlı olarak da toplumsal eleştirilerini, yer yer sert ifadelerle okuyoruz.
Üstad kitabı tamamlamadan oğluna teslim etmiştir.
Okumanızı tavsiye ederim.. Keyifli okumalar.. son olarak şuraya bir kaç güzel alıntı bırakalım o vakit:
Kabahatim 5-6 yaşlarında okuyup yazmaya başlayışımdı.
Hatırlayan ben miyim, hatırlatan o mu?... İşte bütün mesele!...
Allah'ım dedim içimden; bana sabır ihsan et ve beni koru!.. Sen ki, Kitabında "hiçbir nefse takatinden fazlasını yüklemem" buyuruyorsun!
Kendimi aradım; bulduğum şey yine kendimle bir hesaplaşmaydı...
Asıl ruh hayatımı, ruhumun Kafa kağıdını resimlendirmek isterdim.
Kamusa uzanan el, namusa uzanmıştır!Edebiyat
Dil, üslûp, ahlâk, terbiye, gelenek ve görenek bakımından içimizin sızladığı, birbirimizi dinlemek ve anlamaktan uzak kaldığımız, kabalığın nezaketten üstün tutulduğu bu dönemde, ortak değerlerimize karşı hassas olmaya ve duyarlı kalabilmeye gayret eden bizlere umut olacak bir kitabı okumanın mutluluğu ile geldim bugün.
Kıymetli yazar Reyhan Çınar'ın ifadesiyle "Türkçenin kaşını gözünü yaran" kimselere karşı karamsarlığa kapılmadan, bize miras bırakılan kültürel değerleri sonraki nesillere tertemiz şekilde aktarmayı, bunu vicdani bir sorumluluk ve milli bir vazife olarak kabul etmeyi boynumuzun borcu olarak görüyorum. Bu uğurda yazılmış böyle değerli kitapları çok önemsiyor, bu emeğin sahiplerini; bir yazar olmanın ötesinde, milli duruşun bir simgesi olarak da görüyorum.
Emeklerini saygıyla takip ettiğim, söyleşilerini keyifle dinlediğim Reyhan Hanım'ın dil, üslûp, diksiyon, kelime kökeni ve doğru telaffuz üzerine yazdığı ve satırlarını edebi eserlerimizden alıntılarla süslediği bu eseri, tüm kitap dostlarıma tavsiye ediyorum.
Bir kültürün, nezaketin ve şehrin izini süren bu eser; dilin yaşamdan kopmayan yönünü bizlere sunarken, etimolojik yönüyle ve aynı zamanda doğru telaffuz ve diksiyon kuralları ile Türkçeyi doğru ve güzel kullanmaya yönelik bir bilinç oluşturuyor.
Kitap; kelimelerin de ruhu olduğunu, o ruha eziyet etmemek gerektiğini hatırlatıyor. Çünkü bir dil değiştiğinde kaybolan sadece sesler ya da harfler olmuyor. Bir tarih, bir kültür, bir millet, âdâb-ı muâşeret kayboluyor. Kitapta altını çizdiğim, Cemil Meriç'e ait "Kamusa uzanan el, namusa uzanmıştır." cümlesi de bu şuuru özetliyor.
En düzgün ve en ölçülü konuşma şekli olan İstanbul Türkçesini korumak, kaybolan inceliğimize sahip çıkmak ve dilimizin değerlerine sıkıca sarılmak için, Türk kadınının
'Kararlı olmak, sessiz olmak demektir. 'Psikoloji
Gerçek hayatta sık rastlayamadığımız, filmlerde geçen duygu dolu bir sahne vardır. Salon kalabalıktır, herkes kendi arasında sohbete dalmıştır, siz mikrofonu alır bir şeyler söylemeye başlarsınız, herkes susar. Bir an tereddüt edersiniz ve salonda bulunan, arkadaşlarınızı, ailenizi, sevdiğiniz ve hiç sevemediğiniz insanları şaşkına çevirecek o konuşmayı yapmaya başlarsınız. İlk dakikalarda içinizden bir ses bunun delilik olduğunu söyler ama son cümleye geldiğinizde, sizin bu cümleleri söylemeye, dinleyenlerin de bunları duymaya uzun zamandır ihtiyaç duyduğunu anlarsınız. Darian Leader size uzaktan göz kırpıp, onay veren ve bu çılgınlığı başlatmanız konusunda sizi yüreklendiren bir analist...
O halde başlayalım :)
Şakaydı elbette ama bu uzun ve yorucu :)) 9 yılda, bana en az kitaplar kadar yardımı olan kıymetli arkadaşlarıma teşekkür ederim.
Darian Leader, Lacancı bir psikanalist. Lacan'ın teorilerini kendi eserlerinden kavramanın güçlüğünü gidermek için âdeta özel bir çaba sarfediyor. Zaman zaman Klein ve Lacan'ın düşüncelerinin bağlantılarını da bulmaya çalışıyor. Ama bunu psikiyatrinin tatsız atmosferinden çıkarıp ilgi çekici, entelektüel ve öğretici bir yolculuğa dönüştürüyor.
Leader, 'Kesinlikle Bipolar' eserinde yaygın şekilde kullanılan psikiyatri ilaçlarının gerçek yüzünü ortaya çıkardığında kendisine çok saygı duymuştum. Hattâ ilaç pazarına müşteri kimliğiyle dahil edilen hastaya 'en çok işe yarayacak kokteylin' hazırlandığını ifşa eden cümlesi alkışlanasıdır. Bu eseri bitirip de, ben manik-depresyonu tanımlayan motifleri anlayamadım diyebilecek kişi çıkmaz sanıyorum.
Bir analistin yazmaktan büyük keyif alan bir edebiyatçı gibi bir üslûp geliştirdiğini görmek okuru da motive eden ana etkenlerden biri. Bir bilgi yığını olmasından çok günlük hayatın içine
Reklam
Reklam