"On sekizinci sonbaharım, bu gün, bu aşamüstü, şu an: bir daha asla geri gelmeyecek," diye düşündü. "Bir şey, bir daha geri döndürülemez bir biçimde kayıp gitmekte."
Nekahet dönemine girdiğimde, bir an olsun yanımdan ayrılmayan, geceleri de yanımda kalan annem “geminin kapısını açıp” çıktı. Ama tıpkı güvercin gibi, “o akşam yine geldi”. Sonra tamamen iyileştim, annem de güvercin gibi “bir daha gelmedi”.
Niteliksiz Adam, tipik bir çöküş romanıdır. Romanda "İmpkralya" diye adlandırılan ülke, hızla yıkıma sürüklenmekte olan Avusturya-Macaristan imparatorluğu'dur; romanın kişileri ise -değişik oranlarda ve biçimlerle- bu yıkımı hazırlayanlardır. Robert Musil, bu romanı üzerinde neredeyse bütün yaşamı boyunca çalışmıştır. Bu yoğun çalışmasını Nazilerden kaçarak sığındığı İsviçre'de de sürdüren Musil, sürgün ve savaş yıllarından kaynaklanan acımasız geçim koşullarını biraz olsun hafifletmesini sağlayacak başkaca önerileri "Niteliksiz Adam" uğruna hep geri çevirmiş ve 1942 Nisanı'nda, henüz 61 yaşındayken, İsviçre'nin Cenevre kentinde neredeyse açlıktan ölmüştür.
Niteliksiz Adam 1Robert Musil