Andy Merrifield yorumları ve incelemelerini, Andy Merrifield kitabı hakkındaki okur görüşlerini , Andy Merrifield puanlarını 1000Kitap'ta bulabilirsiniz.
EŞEKLERİN BİLGELİĞİ
Kaotik Bir Dünyada Sükunet Arayışı
"Kaç yıl oldu saymadım köyden göçeli
Mevsimler geldi geçti görüşmeyeli"
Andy Merrifield, Barış Manço'nun "Arkadaşım Eşek" şarkısını dinlemiş olsaydı, kitabında mutlaka yer verirdi. Barış Manço'nun eşekle olan yarenliğine. Ya da Murat Kekili'den "Eşek Gözlüm"'ü dinlemiş olsaydı; onun söylediği şarkıda eşeklerin dünyanın en güzel gözlerine sahip olduğunu uzun uzun anlatırdı.
Ya Fakir Baykurt'un "Eşekli Kütüphaneci" kitabını okumuş olsaydı; çocuklara bilgi götüren gezgin kütüphaneciden bahseder alıntılar yapardı.
Ve tabii Kemal Sunal. En güzel onun ağzına yakışıyor "Eşşoğlueşek" lafı. Eğer seyretmiş olsaydı Kemal Sunal filmlerinden birini; anlam veremezdi televizyonda oynarken bu lafın biplenmesini.
Nasreddin Hocayla tanışmış olsaydı bir şekilde; en az Don Kişot'un uşağı Sanço'nun eşeğini anlattığı kadar yer verirdi kitabına.
Andy Merrifield, "Gribouille" isimli eşekle Fransız kırsalındaki yapmış olduğu yolculukta bir çok kitaptan alıntılar verir.
Kitap, tıpkı içerisinde bahsettiği eşeğin karakteristik bir özelliği olan yavaşlık gibi ağır ilerler. Ama emin adımlarla. Eşekler hakkında uzman olmasanız da pek çok şey öğrenmiş oluyorsunuz. Belki de bakış açınız değişiyor bu sevimli hayvanlara karşı.
Yalnız kitaplardan alıntı yapmıyor, filmler, mitoloji, şiirler ve ressamlara da yer veriyor Andy. Bunlardan biri var ki, benim en çok ilgimi çeken Lolo isimli eşeğin yaptığı resimler.
Revaçta olan sanat akımları, ortalıkta caka satan şarlatanlar, modern sanat denen sanat akımı Dorgelés'i canından bezdirmiştir. Ayrıca Kübizm'den de pek hazzetmemektedir. Herkes ben sanatçıyım, ressamım diyerek ortada dolaşmaktadır. gelin görün ki bunlardan çok azı gerçekten sanatçıdır.
Derken o günlerde moda olan "izm"lerle dalga
Ben bir eşek ile dostluk kurmadım hiç. Öyle yanlarından geçip gittiğim çok oldu ama. Bir de izlediğim filmlerde, belgesellerde gördüm onları. Yine çok dikkat etmedim. Baktım ve geçtim. Şimdi düşünüyorum sadece eşekler mi bakıp geçtiğim yoksa hayatta pek çok şeyi mi görmüyorum?
John Berger, 'Muhtesem bir kitap' demiş Eşeklerin Bilgeliği için. Ben de 'Hayata dokunan ve sizi dönüştürecek' bir kitap diye ekliyorum.
En önemlisi içimdeki eşeğin sesini ve onun bilgeliğini duymaya çalışıyorum artık. Kitabın yazarı Andy Merrifield şöyle diyor kitabın bir yerinde;
"Eğer gerçekten son diye bir şey varsa, sonuçta eşeklerle
karşılaşmak, kendimle karşılaşmamı, bir dönüm noktasını
idrak etmemi sağladı. Bu kitaba, bu yolculuğa başlamadan
önceki insan değilim artık. Bu yolculuk hayatımı düşünmem,ruhumu teslim etmem, geçmişe mazi demem için bana zaman,
mekân, yeşil ve beyaz bir mekân sağladı. Artık bugün var
sadece. Belki yarın da var. Eğer gerçekten talihliysem belki
bir de yarından sonraki gün var. Daha sonrasını düşünmem
mümkün değil."
İçindeki Eşeğin Bilgeliğini duymak isteyen herkese tavsiyemdir.
Sonsuz sevgiler .
Eşekler insanların en yakın dostları olabilir mi? Elbette. Peki dünyanın dört bir köşesinde yaşayan eşekler aslında hayatın anlamını çözmüş filozoflar olabilirler mi? Kim olmadıklarını iddia edebilir!
Eserde, metropol hayatından uzaklaşarak Fransa'nın kırsal alanlarına yolculuk eden yazarın hikayesi anlatılmaktadır. Yazara bu yolculuğunda Gribouille isimli eşek yarenlik etmiştir. Bu seyahat sırasında yazar, günlük hayatta fark edemeyeceğimiz tabiatı gözlemleme fırsatı bulmuş, bu gözlemlerini oldukça keyifli tasvirlerle okuyucuya aktarmıştır. Başarılı bir örnek için:
"Eşek Culotte güneşli diyarlardan, Fransa’nın güneyindeki lavanta kokulu bölgelerden geliyor. Culotte zeki bir hayvan: Kış soğuğundan hoşlanmaz. O yüzden de “cilalı deriden askılarla böğrüne ve sırtına tutturulmuş, parlak fitilli kadifeden kahverengi bir pantolon giyer.” Uluorta pantolon [culottes] giyen gariban Culotte’la herkes dalga geçer. Her gün alaycı laflara maruz kaldığı gibi kıçına bir de şaplak yer. "
Başarılı tasvirlerin yanında yazar, eşekler hakkında neredeyse tüm yazılı metinleri taramışcasına; Yunan felsefesinden Cervantes'e, modern bilimden kutsal kitaplara kadar örnekler ve açıklamalar getirmektedir. Mesela bu örneklerden birisinde Yunan mitine dair bir efsane anlatılmaktadır;
"Şarap tanrısı Dionysos eşekleri gökyüzüne, Yunanlıların Phatne, yani yemlik diye adlandırdığı bir takımyıldızın iki yanına yerleştirmiş. Böylece eşekler, bu ebedi eşek cennetinde sonsuza kadar yemlenebileceklermiş."
...Diyerek, günümüz konuşmalarında sıkça kullanılan "eşek cenneti" tabirine de izahat getirmiştir.
Eserin oldukça keyifli olduğunu belirtmiştik, bu görüşüme eserin oldukça akıcı bulduğumu ve yer yer başarılı felsefi tespitler yaptığını da eklemek isterim. Şimdiden keyifli okumalar dilerim.
Bazı kitaplar vardır. Öylesine karşınıza çıkar ve hiç düşünmeden okumaya başlarsınız. Kitabın kendisini okutmak için tuhaf bir çekim gücü vardır. Biraz okuyup başka okuyan var mı diye kısa bir araştırma yapar, diğerlerinin fikirlerini almak istersiniz. Fakat o kadar da meşhur olmayan bir kitap olduğunu (en azından Türkiye'de veya daha da dar anlamda söylemek gerekirse 1K'da) görürsünüz. Ama okudukça gizli bir cevher olduğunu fark edersiniz. Iyi ki okumuşsunuzdur.
Işte böyle bir kitap benim için Eşeklerin Bilgeliği. Epub kitaplarda okumak istediğim yazarların eserlerini ararken karşıma çıkmış ve o gizli çekim gücüyle kendisini okutmuştu. Burada baktığımda ise (05.11.2018) 22 okunması vardı. Umarım daha da artar.
Andy Merrifield ve eşek dostu Gribouille ile çıktığı yolculuğu kaleme almış diyerek koca kitabı özetlersem sanırım yanlış demiş olmam. Yolculuklarını anlatıyor diyorum ama bu öyle sadece yolu anlatan bir kitap değil. Bu yolculukta yazarın insanın içini ısıtan, okurken yormayan, tam anlamıyla tertemiz diliyle size neler anlatıyor neler. Fransa'nın köy manzaraları geliyor önünüze , New York'un gürültüsü kulaklarınızda çınlıyor, Mısır'ın güneşi sırtınızı yakıyor. Elbette sadece betimlemelerle ilerlemiyor kitap. Bu yolculukta yazar birçok eser, yazar, film, filozof, ressam referanslarıyla sizi araştırmaya teşvik ediyor. Bu isimlerden birkaçı şöyle;
- Milan Kundera- Yavaşlık (kitap)
- Jacques Prévert
- Robert Louis Stevenson’a - Travels with a Donkey in Cévennes
- Robert Bresson - Balthazar
- Dostoyevski - budala
- Saint-Exupery - Küçük Prens
- Cervantes - Don Kişot
- John Fowles - Fransız Teğmenin Kadını
- My Dinner with André (1980 yapımı film)
- Gaston Bachelard
- Spinoza
- Yunan Mitolojisi
- Van Gogh
- George Orwell
- Rimbaud
Ben 15 yaşıma kadar köyde
Şehir hayatından uzaklaşmak, kırlarda geziyormuş hissine kapılmak istiyorsanız ve doğanın sessizliğine, hayvanat ve nebatata kulak verip bilgece gözlemler istiyorsanız kesinlikle tavsiye ederim. Kitabı okurken beynimin içinde bir sükunet oluştu gerçekten. Eşeklerden öğrenebileceğimiz şeyler listesinin bu kadar kabarık olduğunu da bilmezdim. Ve kitabın içindeki anektodları çok sevdim. Bilgilendiren, bilgeleştiren bir havası var. Bir çok film ve kitaba yönlendiriş kısmı da hoşuma gitti. Okuduktan sonra hatta okurken siz de bir eşekle dağlarda bayırlarda bir yolculuğa çıkmak isteyeceksiniz.Keyifli yolculuklar ve keyifli okumalar :)
Bir yol hikayesi..
Yazar kalabalık şehirden uzaklaşıp eşek ile birlikte kırlara yaptığı upuzun yolculuğunu anlatır.
hem tabiatı gözlemleme fırsatı olur hem de eşeğin sakin ,tasasız ,sabırlı ,inatçı -kararlı -duruşunda kendi içsel dönüşümünü anlatır..
Okunmaya değer