Friedrich August Hayek

Friedrich August Hayek

Yazar
9.1/10
18 Kişi
·
72
Okunma
·
20
Beğeni
·
1.226
Gösterim
Adı:
Friedrich August Hayek
Tam adı:
Friedrich August von Hayek
Unvan:
Ekonomist ve Siyaset Bilimci
Doğum:
Viyana, 8 Mayıs 1899
Ölüm:
Freiburg, 23 Mart 1992
Friedrich August von Hayek, (d. 8 Mayıs 1899, Viyana – ö. 23 Mart 1992, Freiburg). Avusturya ekolüne bağlı ekonomist ve siyaset bilimcidir. Serbest piyasa ekonomisini 20. yüzyıl ortasında yükselen sosyalist dalgaya karşı savunmasıyla tanındı. Hukuk ve epistemolojiye önemli katkılar yaptı. 1974'te Nobel Ekonomi Ödülü'nü düşünsel rakibi Gunnar Myrdal ile paylaştı.

Hayatı

Doğal bilimcilerin ağırlıkta olduğu bir aile ortamında yetişmesine rağmen topçu subayı olarak görev yaptığı I. Dünya Savaşı'ndan sonra sosyal bilimlere yönelmiştir. Viyana Üniversitesi'nden 1921'de hukuk, 1923 yılında ise siyaset bilimi üzerine 2 sene ara ile 2doktora almış olan Hayek, 1924'te ABD dönüşünde sosyalizm fikirlerini benimsemek üzereyken Ludwig von Mises'in Sosyalizm kitabından etkilenmiş ve düşüncesini değiştirmiştir. Hayatının bundan sonraki kısmında liberal felsefeyi ekonomi, siyaset felsefesi gibi birçok alanda başarılı bir şekilde savunmuştur.

Hayek serbest piyasa düzeninin felsefi savunucularındandır. Avusturya Okulu'nun 20. yüzyıldaki en önemli temsilcilerinden biridir. 1974'te Nobel Ekonomi ödülünü almıştır. Merkezi ekonomik planlamanın insanların özgürlüklerini ve ihtiyaçlarını kısıtlayacağı tezini vurgulamış, çoğulculuğu ve ekonomik sübjektivizmi savunmuştur.

Hayek'e göre iktisadi karar verme hakki, bireylerden, onların değerlerinden ve amaçlarından bağımsız değildir (ekonomik öznellik,Avusturya ekolü), karar verme hakları enformasyona sahip olan bireylerde olmalıdır. Rekabetçi bir piyasada fiyatlar, insanların farklı mal ve servislere biçtikleri görece değerleri belirlemekte, bireyler de bunlara bakıp istek ve ihtiyaçlarını en iyi şekilde nasıl karşılayacaklarına ve hatta o istek ve ihtiyaçların neler olduklarına karar vermektedirler.

Hayek iktisat dışında bilişim (enformasyon) teorisi, hukuk, politika teorisi, bilim felsefesi ve bilişsel psikoloji (cognitive psychology) gibi alanlarda da yeni fikirler üretmiştir.
"Akıl sahibi varlıklar kendi yaptıkları kanunların yanında kendilerinin yapmış olmadığı kanunlara da sahiptir."
Friedrich August Hayek
İşbankası Kültür Yayınları
tek işverenin devlet olduğu bir ülkede muhalefetin anlamı yavaş yavaş ölüme mahkûmiyettir.

çalışmayana ekmek yok diyen eski prensibin yerini artık boyun eğmeyene ekmek yok prensibi almıştır.
Hükümetin faaliyeti, üzerinde anlaşma mevcut olan sahalara inhisar ettiği müddetçe; bu faaliyetin sevk ve idaresi fertlerin rıza ve anlaşmalarına dayanabilir. Fakat devletin ferdi hürriyeti tehdit etmesi için, mutlaka üzerinde anlaşma mevcut olan sahaların dışındaki işlere doğrudan doğruya müdahalede bulunması icabetmez. Müşterek faaliyet sahasını alabildiğine genişletmek ve buna rağmen ferdi kendi sahası dahilinde hür bırakmak, maalesef mümkün değildir. Devletin tekmil vasıtalara sahip olduğu müşterek sektör, "bütün"ün muayyen bir nisbetini aştığı anda, devlet faaliyetinin tesirleri bütün nizama hakim olur. Devlet mevcut kaynakların ancak bir kısmının istimalini doğrudan doğruya kendi kontrolü altında bulundursa bile, kararları, iktisadi hayatın diğer kısmı üzerinde o kadar büyük tesirler yapacaktır ki, dolayısiyle her şey devlet kontrolü altına girmiş olacaktır. Mesela Almanya'da, resmi bir Alman dergisine göre, 1928 yılında merkezi ve mahalli otoriteler milli gelirin % 53'ünü kontrol etmekte idiler. Böyle bir vaziyette, devlet otoritesi hemen hemen milletin bütün iktisadi hayatına hakimdir. Artık gerçekleştirilmesi devlete bağlı olmayan hiçbir ferdi gaye mevcut değildir ve devletin faaliyetini idare eden "içtimai kıymetler ölçeği " fiiliyatta bütün ferdi gayeleri içine almaya mecburdur.
Gerek komünistler, gerek faşistler için hakiki düşman, kendileriyle hiçbir müşterek noktası olmayan ve kandırmayı ümit edemeyecekleri insan: eski moda liberal insandır. Nazi gözüyle komünistler, komünistlerin nazarında naziler, her ikisi için sosyalistler muhtemel ve müstakbel azalardır; yanlış bir peygamberin peşine takılmış, fakat iyi mayalı kimselerdir. Halbuki gerek komünistler, gerek naziler bilirler ki, ferdi hürriyete hakikaten inananlarla kendileri arasında hiçbir anlaşma mümkün değildir.
Bizim neslimizin unutmuş olduğu şey şudur: Yalnız mal sâhipleri için değil, hemen hemen onlar kadar mal sâhibi olmayanlar için de, hürriyetin en iyi teminatı hususî mülkiyettir.
310 syf.
·Puan vermedi
Anladığım o ki, tüm fikir ve teoriler, esas yoğunlaştıkları sahalarda genellikle haklı çıkıyorlar.

Fakat koca dünyada ele alamadıkları ve göz ardı etmek zorunda kaldıkları o kadar çok husus var ki, tüm bunlar, başka alanlarda haklı çıkan o fikir ve teorileri geçersiz, yanlış ve hatta zararlı hâle getirebiliyorlar.

Çok önemli bir ideoloji olarak gördüğüm liberalizm ve onun öne sürdüğü fikirlerin vaziyeti de böyle olabilir.
310 syf.
·Puan vermedi
“Kölelik yolu= sosyalizm” ve dolayısıyla ”liberalizm = özgürlük” temeli üzerine kurulmuş bir eser. Liberalizm okumalarında “ulusların zenginliği” gibi klasik liberal görüşlerin anlaşılması sonrası okunması daha yararlı olacaktır.
310 syf.
·34 günde·Beğendi·9/10 puan
Liberalizmi,sosyalizmi ve ülkeler arası tarihler arası uygulama geçişlerini anlamanız için okunması gereken kitaplardan..Tabi sadece bu olgulardan bahsetmiyor, ülkelerin tarihlerine ve proleteryasına da ışık tutuyor.. Yarısından fazlasını okumakta zorlanacağınız için yanınızda eski sözlük bulundurmanızda fayda var.. Yarım kalan Turhan Feyzioğlu çevirisini bozmak istemedikleri için dokunmadan ilave ederek geri kalan kısmını yeni sözcüklerle ikinci çevirmen bitiriyor.Fakat tamamını yeni ele alarak baştan bir çalışma yapılması gerektiği muhakkak.. İyi okumalar..

Yazarın biyografisi

Adı:
Friedrich August Hayek
Tam adı:
Friedrich August von Hayek
Unvan:
Ekonomist ve Siyaset Bilimci
Doğum:
Viyana, 8 Mayıs 1899
Ölüm:
Freiburg, 23 Mart 1992
Friedrich August von Hayek, (d. 8 Mayıs 1899, Viyana – ö. 23 Mart 1992, Freiburg). Avusturya ekolüne bağlı ekonomist ve siyaset bilimcidir. Serbest piyasa ekonomisini 20. yüzyıl ortasında yükselen sosyalist dalgaya karşı savunmasıyla tanındı. Hukuk ve epistemolojiye önemli katkılar yaptı. 1974'te Nobel Ekonomi Ödülü'nü düşünsel rakibi Gunnar Myrdal ile paylaştı.

Hayatı

Doğal bilimcilerin ağırlıkta olduğu bir aile ortamında yetişmesine rağmen topçu subayı olarak görev yaptığı I. Dünya Savaşı'ndan sonra sosyal bilimlere yönelmiştir. Viyana Üniversitesi'nden 1921'de hukuk, 1923 yılında ise siyaset bilimi üzerine 2 sene ara ile 2doktora almış olan Hayek, 1924'te ABD dönüşünde sosyalizm fikirlerini benimsemek üzereyken Ludwig von Mises'in Sosyalizm kitabından etkilenmiş ve düşüncesini değiştirmiştir. Hayatının bundan sonraki kısmında liberal felsefeyi ekonomi, siyaset felsefesi gibi birçok alanda başarılı bir şekilde savunmuştur.

Hayek serbest piyasa düzeninin felsefi savunucularındandır. Avusturya Okulu'nun 20. yüzyıldaki en önemli temsilcilerinden biridir. 1974'te Nobel Ekonomi ödülünü almıştır. Merkezi ekonomik planlamanın insanların özgürlüklerini ve ihtiyaçlarını kısıtlayacağı tezini vurgulamış, çoğulculuğu ve ekonomik sübjektivizmi savunmuştur.

Hayek'e göre iktisadi karar verme hakki, bireylerden, onların değerlerinden ve amaçlarından bağımsız değildir (ekonomik öznellik,Avusturya ekolü), karar verme hakları enformasyona sahip olan bireylerde olmalıdır. Rekabetçi bir piyasada fiyatlar, insanların farklı mal ve servislere biçtikleri görece değerleri belirlemekte, bireyler de bunlara bakıp istek ve ihtiyaçlarını en iyi şekilde nasıl karşılayacaklarına ve hatta o istek ve ihtiyaçların neler olduklarına karar vermektedirler.

Hayek iktisat dışında bilişim (enformasyon) teorisi, hukuk, politika teorisi, bilim felsefesi ve bilişsel psikoloji (cognitive psychology) gibi alanlarda da yeni fikirler üretmiştir.

Yazar istatistikleri

  • 20 okur beğendi.
  • 72 okur okudu.
  • 6 okur okuyor.
  • 118 okur okuyacak.
  • 4 okur yarım bıraktı.