Türkiye'de 20.yüzyılın ilk yarısında dünyayı şaşırtan iki büyük savaşım ömeği verildi. Bu iki önemli olaydan biri, çökmekte olan Osmanlı İmparatorluğundan yeni bir cumhuriyet yaratan Ulusal Bağimsizlik ve Kurtuluş Savaşımızdı (1919-1923). ikincisi de, savaştan sonra kurulan yeni devletin kısa sürede gelişip ilerlemesini etkileyecek, yerli bir eğitim ve kalkınma seferberliği olan Köy Enstitüleri hareketidir (1935-1946).
Aydınları serbest okuma alışkanlığı kazanmayan toplumlarda, düşündüğünü yazan ve açıklayan pek az insan olur. Böyle insanların kıt olduğu yerde, fikir hayatı canlanamaz. Toplumun en önemli işleri kanılarını saklayan, esen rüzgâra göre fikir değiştiren kişilerin elinde kalır. Bu gibiler asla ilke adamı olamazlar; günlük politik havaya göre yön değiştirirler. Öğretmenlik mesleği, fikirsiz ilkesiz insanlarla güçlenemez..."
Sayfa 248 - Yapı kredi Kültür Sanat Yayınları: 1. Baskı: İstanbul, Mayıs 1997·Kitabı okudu
Eğitim ilk kez seçkinlere, babaların kesesine göre değil, ülke nüfusunun yüzde sekseninin gereksinimine göre düzenleniyordu. Böyle bir düzenleme fırsat eşitliği ve demokratikleşme yönünden büyük bir atılımdı. Uygarlığı yakalamak bir avuç seçkinle, onlara verilecek seçkinci eğitimle olacak iş değildi.
Uygarlık, kitleleri çağdaş, hümünist bir eğitimden geçirip onların gizilgücünü kullanarak yakalanabilirdi. Bunun anahtarı öncelikle sağlam bir ilköğretimdi.
Bu atılım, yalnız bireyin eğitimi yönünden değil, endüstrileşme sancısı çeken ülkemizin değişimine uygun insan gücünü hazırlamanın politikasını içeriyordu.
Sayfa 150 - Yapı kredi Kültür Sanat Yayınları: 1. Baskı: İstanbul, Mayıs 1997·Kitabı okudu
"... Köy, işten kaçan, nefret eden edilgen öğretmen değil, işi seven, ona sarılan, iş yoluyla yurdu şenlendirecek canlı, hareketli öğretmenler ister. Yeni öğretmenler, çocukları iş içinde yoğura yoğura, bireyleri mutluluk denizinde yüzen bir vatan yaratmalıdırlar. Yurt yoksul insanların değil varsıl ve mutlu insanların yurdu haline gelmeli; her yanından neşe, sağlık ve mutluluk fışkırmalıdır. Bu ülküye yaklaşmanın temel koşullarından biri, köye iş yapmasını bilen öğretmeni ve iş araçlarını sokmaktır..."
Sayfa 434 - Yapı kredi Kültür Sanat Yayınları: 1. Baskı: İstanbul, Mayıs 1997·Kitabı okudu