Milorad Paviç

Milorad Paviç

Yazar
6.6/10
5 Kişi
·
13
Okunma
·
0
Beğeni
·
483
Gösterim
Adı:
Milorad Paviç
Unvan:
Sırp romancı, şair, öykü yazarı ve edebiyat tarihçisi.
Doğum:
15 Ekim 1929 Belgrad, Yugoslavya
Ölüm:
30 Kasım 2009 Belgrad, Sırbistan
İnsan bir şeyi çabucak unutmak ya da bir buhran anından kaçınmak istiyorsa, göz açıp kapayıncaya kadar bilincini kaybedecek derecede kafayı bulabilir.
Düşavcılarının en yaşlısının muhafaza edilmiş notlarından biri şöyle der: "Bir düşte, kendi kendimizi sudaki balık gibi hissediyoruz. Zaman zaman su yüzeyine çıkıyoruz, dünyanın kıyısına bir göz atıyoruz, sonra hızla ve büyük bir istekle yeniden dalıyoruz, çünkü kendimizi yalnızca derinliklerde iyi hissedebiliyoruz..."
Milorad Paviç
Sayfa 72 - Kırmızı Yayınları - Erdişi Basım
"Aynanın kendisine yansıttıklarına, bir önceki an ve bir sonraki an içinde göz kırpmıştı."

"Çünkü zaman, geciken sonsuzluğun bir parçasından başka bir şey değildir."

"Binlerce, yüzbinlerce gece, zaman içinde kuşlar gibi, takvimlerde ve duvar saatlerinde peşpeşe birbirlerini izleyecekleri yerde, aynı anda gerçekleşirler."

"İnsan daha hızlı yürüse ve daha geniş ve daha derin arayıp tarasaydı, sonsuzluğun bütün gecelerinin bu gece, bir defada, uçsuz bucaksız bir mekanda gerçekleştiğini görecekti."

"Bu uçsuz bucaksız beden mekanda değil zamanda uzanır."
Birdenbire erkeklerin kadınlardan ne bakımdan farklı olduğunu anladı, sanki aynı türe ait değillermiş gibi, sanki aynı sözcükleri kullanırken iki farklı dil konuşuyorlarmış gibi, sanki ağızlarında, aynı yiyeceklerin farklı tadı varmış gibi.
Akışa karşı durmanın, sonuçtan nedene gitmenin hiçbir yolu olmadığını düşünüyordu; çünkü en mükemmel biçimlerden daha az mükemmel olanlara varılamaz. Ve bütün kanıtlar, sonuçtan nedene götüren yolda olduğundan yeryüzünde kanıtlanabilecek hiçbir şey olmadığını ileri sürüyordu Elleonil.
Çokluk birlikten kaynaklanır. Aslında, Birliğin güçlü kapsamını algılamaktan aciz zihnimiz, (tıpkı midemiz gibi) onu ufalar, parçalar, lokma lokma çiğner.
Ve gelecek günleri hiç hissetmiyordum, öyleki zaman, bir kuyunun duvarları gibi her yandan yaklaşarak etrafımda yeniden kapanmıştı.
Anlatımı ve kurgusuyla inanılmaz bir kitaptır Hazar Sözlüğü; üç farklı kitaptan oluşur kendi içinde ve sırasıyla Hıristiyan, Yahudi ve İslam kaynaklarına göre Hazar Sorunu'nu (Hazarlar'ın hangi dini seçeceği sorunu) anlatır. Bunu yaparken de anlatımında maddeler halinde bir sözlük biçimini tercih eder. Üç kitaptaki madde başlıkları da aynıdır ve her dinin kendi tanıklığını ve yaklaşımını ifade eder. İlk kitabı okurken normal bir sözlüğün maddelerini okur gibi hissedersiniz, ama diğer kitaba geçtiğinizde aynı maddeler ve farklı maddeler arasında bağlantılar kurmaya başlarsınız. Üçüncü kitapla birlikte okuduğunuz bütün maddeler bir bütün oluşturmaya başlar ve kitabın son sayfasına geldiğinizde sözlük bir cinayet romanına dönüşür. Daha ne olsun...
NOT: Sözlüğün eril ve dişil basım olmak üzere iki versiyonu vardır. Versiyonlar arasında sadece bir paragraf farklıdır. Ben eril versiyonu okumuştum, dişili henüz okumadım dolayısıyla bu farkın nasıl bir etki yaptığını bilmiyorum olaya. Ama Milorad Pavic yaptıysa, mutlaka bir etkisi olmuştur...
beni inanılmaz derecede zorladı bu kitap..çok merak ettiğim bir şey var lütfen okuyupta benim anlayamayıp sizin anladıklarınızı bana bi daha anlatın ..şimdiden teşekkürler..
Milorad Paviç - Yuqoslaviya və Serbiya yazıçısı, şairi, postmodernizm və magik realizm nümayəndəsi, tərcüməçi və XVII—XIX əsr serb ədəbiyyatının tarixçisidir.

Yazıçı hesab edir ki, həyatdan daha çox kitablarında sevgiylə qarşılaşıb. Milorad Paviç deyir ki, vətənimin ən az oxunan yazıçısıydım. 1984-cü ildə isə bir günün içində ən çox oxunan yazıçıya çevrildim. İlk romanımı lüğət, ikincini krossvord, üçüncünü klepsidra şəklində, dördüncünü isə tarot kartları üçün fal açma vəsaiti kimi yazdım.

Həmin o dördüncü, tarot kartları üçün fal açma vəsaiti "İstanbulda son məhəbbət" (Last Love İn Constantinople) adlanır.

"İstanbulda son məhəbbət" (falçılıq vəsaiti) romanında yazıçı Napoleon imperiyası dövrünə mənsub olan iki serb nəslinin taleyini qələmə alıb. Əsərdə qəhrəmanların mistik-faciəvi taleleri böyük arkanların mənalarına uyğunlaşdılaraq fala baxılır və bu prosesə oxucu cəlb olunur. Yəni oxucu özü də kartları və romanın fəsillərini açmalı, öz şəxsi taleyinə baxmalıdır. Romanın köməyi ilə oxucu gələcəyini qabaqcadan görə bilər. Bunun üçün kartları açmaq, romandakı hansı fəslə uyğun olduğunu müəyyənləşdirmək kifayətdir. Çünki hər fəsli kartlardan birinə həsr olunub.

Roman 22 (0-21) fəsildən ibarətdir. Hər fəsil Taro kartları və ya Böyük Arkanların adını daşıyır.

Kitab özü 7 hissədən ibarətdir; Yeddi birinci açarlar, Yeddi ikinci açarlar, Yeddi üçüncü açarlar. Romanın məzmunu kartların düzülüş sxeminə görə birləşir və Taronun köməyi ilə tale öncədən xəbər verilir. Kitabın sonundakı əlavədə Taro kartlarının necə oxunması barədə məlumat var. Eyni zamanda, Böyük sirrin açılması üçün hər bir açar haqqında ayrıca şərh verilib.

Hər fəsildə nəql edilmiş hekayələr oxucunu hadisələri anlamağa çağırır.

Diqqətimi çəkən məsələlərdən biri kişi dünyasında qadın talelərinin təsnifatlaşdırılması idi. Burada müxtəlif davranış modellərinə sahib qadın tiplərinin hansı kişi dünyasında (qalib-məğlub, tənha-çoxluqda olan) olub-olmaması və ya romanın mətnində olduğu kimi "üçüncü ayaqqabı kimi" tipli, yəni üçüncü tip olması qeyd olunur və bu, yazıçının özünəməxsus sehrli ədəbi dili ilə çatdırılır. Romanı oxuyarkən insana elə gəlir, onunla oyun oynanılır.
Belə hesab edilir ki, romanı oxuyub bitirən oxucu, ona təklif edilən kartları düzəcək və alınmış bölgüdən, fəsilləri yenidən oxuyaraq Taroya görə öz taleyini öyrənəcək.

Beləliklə, "İstanbulda son məhəbbət" romanın oxunmasının üç üsulu varmış: (müasir dövrümüzdə bir romanı bircə dəfə oxumağa güclə vaxt tapırıq, Milorad bəy bizə əsərini üç dəfə oxutdurmağa çalışır). Birinci üsul klassik üsüldur, yəni oxucu romanı kartlara baxmadan oxuyub, bitirir.

İkinci üsul romanın sadəcə falçılıq vəsaiti kimi istifadə olunaraq oxunmasıdır, yəni bütün əsər deyil, kitabın arxasında verilmiş Taro kartları sxeminə əsasən isitfadə etmək.

Üçüncü üsul kartları və romanı birlikdə istifadə etməklə Taro kartlarının roman əsasında oxunmasıdır. Hər kart müəyyən fəslin simvolu ilə birləşib və onlar birlikdə romanın açılmasına kömək edir.

Romanda təsvir edilmiş obrazlar barədə geniş nəsə yazmağa ehtiyac görmürəm, çünki obrazların davranışları qəribətərzdə çatdırılıb. Doğrusu, Milorad Paviçin bu fantaziyasını tam anlaya bilmədim, sanki xəstə tipləri təsvir edib. Yaratdığı obrazları təsəvvürdə canlandırdıqda anlaşılmaz mənzərə ilə rastlaşırsan.

Roman haqqında qısa araşdırma apardıqdan sonra, öyrəndim ki, "İstanbulda son məhəbbət" bir psixoterapevt qadının (Alyona Oleşko) başqa qadınla (Olqa Davıdova) bilik və bacarıqlarını birləşdirərək böyük layihə yaratmalarına səbəb olub. Onlar hazırda ödənişli fəaliyyət göstərən "Ruhun mövsümləri" layihəsi ilə onlara müraciət edən yüzlərcə qadına "öz talelerini idarəyə", "xoşbəxt olmağa" kömək edirlər. Romandan bu cür fayda görən oxucular da var. Ancaq romanı kəskin tənqid edən ədəbiyyat nümayəndələri də var. Məsələn, Nabokov roman barədə tənqidlərini yazıb, hər abzasda dolaşıq cəfəngiyyat və dərin düşüncədən əskik fikirlərlə qarşılaşdığını bildirib. Panikovskiy romanı "yazıq və dəyərsiz" kitab adlandırıb.

Yazarın biyografisi

Adı:
Milorad Paviç
Unvan:
Sırp romancı, şair, öykü yazarı ve edebiyat tarihçisi.
Doğum:
15 Ekim 1929 Belgrad, Yugoslavya
Ölüm:
30 Kasım 2009 Belgrad, Sırbistan

Yazar istatistikleri

  • 13 okur okudu.
  • 22 okur okuyacak.
  • 1 okur yarım bıraktı.