• birinci dünya savaşı, 200 milyar dolara maloldu.
    "eğer 2.150 işçi 40 yıl süreyle herbiri yıllık 2.500 dolar ücretle çalışsaydı, toplam kazançları, dünya savaşının ancak bir günlük masrafını karşılayabilirdi!" ikinci dünya savaşı ise, bunun beş katma malolmuştur.
  • Dünyadaki yasadışı uyuşturucu ticaretinin değeri ise yılda 500 milyar dolar! Bu rakam, uluslararası petrol sanayiinin tüm kârından fazlaydı. Kârlılıkta, silah ticaretinden sonra ikinci sırayı uyuşturucu alıyordu...
    Soner Yalçın
    Sayfa 182 - 1.Baskı Temmuz 2019 Kırmızı Kedi Yayınları
  • Zaten kötü durumda olan ekonomi, siyasi istikrarsızlık yüzünden problemler yaşadı. Ortada bir sermaye kaçışı vardı ve ülkede özellikle yabancı sermaye yatırımı yoktu. İktisatçılar, 70 milyar dolarlık Türk sermayesinin Batı’da yatırıma dönüştürülmek üzere kaçtığını hesapladılar; 45 milyar doların İsviçre’de olduğu sanılmaktaydı. 1995 Eylülü’ne kıyasla 1996’da aynı dönemdeki yabancı yatırım yüzde 63 oranında yani 67 milyon dolar azalmıştı.

    Merkez Bankası 1996’da, hükümet konusundaki belirsizliğin sonucunda ekonominin daha fazla açık vereceğini öngördü. 1996’da cari işlem açığının 1995’teki 2,3 milyar dolar seviyesinden 67 milyar dolara yükseleceği, 1995’te GSMH’nin yüzde 6,5’ini oluşturan kamu sektörü borçlarının da GSMH’nin yüzde 9-10’una yükseleceği tahmin ediliyordu. Yılsonuna kadar Türk lirası, dolar karşısında yüzde 65 değer yitirmişti; bu değer 1995’te yüzde 35’ti. 1995’te bir dolar 59.500 lirayken, liranın değeri giderek düştü ve bir doların karşılığı 107.500 liraya yükselirken, yeni bin yıl başındaki dört yılın sonunda bir dolar 1 milyon 700 bin lira oldu.
  • Cüneyt Başaran

    Brexit Kaosu ve AB'nin zafiyeti

    Birleşik Krallık’ta bundan 3 yıl önce Brexit Referandumu yapıldığında çıkan sonuç herkesi şok etmişti. Çünkü hiç kimsenin beklemediği bir şey olmuş ve Birleşik Krallık AB’den ayrılma kararı almıştı.
    Kararın hemen ardından, İngiliz Sterlini majör para birimlerine karşı çok sert değer kaybetti. Yatırımcılar Brexit Kararının, İngiliz ekonomisine ağır darbe vuracağını hesaplayarak, Sterlin’de satış tarafına geçti. Haziran 2016’daki Referandum günü “1 İngiliz Sterlini 1.40 ABD Doları”  ederken, 6 ay içinde bu parite “1 Sterlin 1.20 dolar” seviyesine kadar geriledi. 
    Ancak İngiliz Sterlini sadece ABD Dolarına karşı gerilemedi. 28 üyeli AB’nin ortak parası olan EURO da İngiliz Sterlinine karşı bu dönemde değer kazandı. Referandum öncesi “1 Sterlin 1.30 Euro yaparken yine aynı 6 ay içinde parite 1 Sterlin 1.10 Euro’ya” kadar düştü.
    Daha sonraki zamanlarda, Brexit kararının anlaşmalı olacağı ve iki tarafın da hazırlık yapacak zamanı olacağı ortaya çıkınca bu kayıpların bir kısmı geri alınsa da, o zamandan bugüne Brexit kararı İngiliz ekonomisi üzerinde “Demokles’in Kılıcı” gibi sallandı durdu.
    Yatırımcının bu paniğini anlamak çok zor değildi.
    2.6 trilyon dolarlık bir ekonomi olan İngiltere, toplam ihracatının yüzde 46’sını yani 289 milyar Pound’luk kısmını AB ile yapıyor. Diğer yandan ithalatının da yüzde 54’ünü, 345 milyar Pound’luk bölümünü AB üyesi ülkelerden yapıyor. Kısaca Birleşik Krallık’ıın toplam ticaretinin yüzde 50’si AB ile yapılıyor.
    Bu sebeple, Brexit kararının ardından AB’den çıkacak olan Birleşik Krallık’ın, bu kadar büyük bir pazardan ayrılıyor olması, yatırımcı nezdinde hoş karşılanmamış ve İngiliz varlıkları ağır satış yemişti.
    Diğer yandan 3 sene öncesine baktığımızda AB bloğunda Brexit kararının etkilerinin çok daha hafif olacağı varsayıldı. Baz senaryo, 2016-2018 yılları arasında ortalama yüzde 2 – 2.5 bandında büyüyen AB’nin, Brexit kararının ardından yaralarını daha rahat saran taraf olacağıydı.
    AB’nin Brexit şokunu atlatması, tahmin edilenden daha zor mu olacak?
    2,3 sene önceki AB’nin yerinde yeller esiyor. AB üretiminin yüzde 40’ını oluşturan 2 ülke, Almanya ve İtalya ekonomileri, resesyon kıskacına girmiş durumda. AB’nin bu sene iyi ihtimalle yüzde 1 büyümesi bekleniyor.
    Avrupa ekonomisinin lokomotifi olan otomobil sektörü, hem ABD çıkışlı ithalat vergileri tehditleriyle boğuşuyor hem de elektrikli batarya konusunda geç kalındığı için Çin’e Pazar payı kaptırmakta. Avrupa’da bir çok şirketin üretim kesintisine gittiği ya da fabrika kapattığını görüyoruz. Otomotiv sektöründeki bu durum başta Almanya olmak üzere Fransa ve İtalya’yı vuruyor.
    Diğer yandan AB’nin 3. büyük ekonomisi olan İtalya ise politik istikrarsızlığı ile öne çıkıyor. Bilindiği üzere İtalya’da 1 sene önce kurulan hükümet, yüzde 3’e yaklaşan bütçe açığını kontrol etmeye çalışırken dağıldı. Anti Brüksel söylemleriyle İtalya’da her geçen gün daha büyük bir desteğe sahip olan Salvini’nin oyun dışı kalması için diğer partiler yeni hükümet oluşumları için şanslarını zorluyor olsalar da, İtalyan ekonomisi için yakın vadede iyimser olmak mümkün değil.
    AB Anlaşmasız Brexit’e karşı ne yapabilir?
    Birleşik Krallık Başbakanı Johnson “31 Ekim tarihinde anlaşmalı ya da anlaşmasız AB’den ayrılıyoruz” dediği andan itibaren gözler Brüksel'e döndü. Nitekim Johnson dediğini yapıyor ve ülkesini adım adım AB’den ayrılma sürecinde ilerletiyor.
    Brüksel’de ise tam paralize olma durumu var.
    AB anlaşmasız bir Brexit olduğu takdirde, 330 milyar Euro ihracat yaptığı bir pazarı kaybedecek. Daha önemlisi, 55 milyar Euro ticarette fazlası verdiği bir ülke ile ticarete vergi koymuş olacak.
    Trump’ın hemen her gün, AB’den ithal ettiği 500 milyar dolarlık ürüne vergi koymak istediğini söylediği bir ortamda, AB’nin İngiltere gibi bir pazarı elinden kaçırıyor olmasının maliyeti yüksek olacaktır.
    Ancak diğer yandan anlaşmasız bir Brexit’i engellemek için atacağı herhangi bir geri adım, başta İtalya olmak üzere Brüksel karşıtı partilerin seçim kampanyalarında yoğun kullanacağı argümanlar doğuracak. Bir başka ifade ile "Pandora’nın Kutusunu" açmış olacak.
    Yani?
    AB elleri kolları bağlı bir şekilde süreci izlemeye devam edecek.
    Daha önceki yazılarımda belirtiğim üzere AB, ekonomik bir birlik olmuş ama siyasi bir birlik olamamıştır.
    Brexit sürecinde de, bir önceki Başbakan Theresa May’e Brüksel’de yeterince destek verilmemiş olması ve Berlin – Paris ortaklığının Londra'nın saltanatına son verme çabaları, bugün AB’nin kendi eliyle hazırladığı Brexit Kaosuna sebep olmuştur.
    Türkiye açısından da bu süreç önemli dersler barındırmakta.
    Özellikle de AB’nin gerçekten siyasi bir birlik olduğu ve dünya siyasetinde alacağı politik duruşu ve kararları ile yön verebileceğini düşünenler için ortaya çıkan Brexit Kaosu, umarım güzel bir uykudan uyanma vesilesi olmuştur.
  • Video paylaşım uygulaması TikTok, 3 yılda 75 milyar dolar ile en değerli start-up unvanını elde etti. 28 milyon kullanıcıyla Türkiye'de de büyük bir popülariteye sahip olan uygulama 2019'un ilk çeyreğinde 600 milyon dolar gelir elde etti. Ancak uygulama ahlaki değerleri içten içe çökertiyor. TikTok yüzünden eşini boşayan da var intihar eden de...

    Kullanıcılarına çeşitli özelliklerle 15 saniyelik video çekme ve yayınlama imkanı tanıyan TikTok uygulamasının popülerliği ve kullanıcı sayısı gittikçe artıyor. Geçtiğimiz yıl 250 milyon olan kullanıcı sayısını bu yıl 500 milyona çıkararak dikkat çeken uygulamanın Türkiye'de de 28 milyon kullanıcısı bulunuyor. Türkiye uygulamanın dünya çapında en çok kullanıldığı 3. ülke konumunda.

    Oluşturulan içeriklerin kalitesi tartışılsa da kısa sürede elde edilen bu başarı, sosyal medyanın geldiği noktayı göstermesi bakımından önem taşıyor.

    Diğer sosyal medya ağlarıyla ile karşılaştırıldığında, en genç platform TikTok oluyor. Kullanıcıların yüzde 66 gibi büyük bir bölümünü 30 yaş altı gençler oluşturuyor.

    3 AYDA 600 MİLYON DOLARLIK GELİR

    Büyük katılımcı kitlesinin yanı sıra TikTok gelirler açısından da önemli ilerlemeler kaydetti. Uygulama içi satın alımlar geçtiğimiz yıla göre yüzde 275 artış göstererek 3,5 milyon dolara yükseldi. Uygulamanın sadece 2019'un ilk çeyreğinde elde ettiği gelir 600 milyon dolar olarak dikkat çekiyor.

    Ekonomi dergisi Z Raporu'nun Ağustos sayısında, 500 milyon kullanıcıya ulaşan TikTok'un sosyal medya girişimleri içerisinde elde ettiği başarı işlendi. Büyük katılımcı kitlesinin yanı sıra gelirler açısından da önemli ilerleme kaydettiği vurgulandı.

    EŞİNİ BOŞAYAN DA VAR İNTİHAR EDEN DE

    Herhangi bir içerik sınırlaması olmayan ve kontrolsüz kullanılan TikTok uygulaması birçok sosyal sorunu beraberinde getiriyor. Özellikle sosyal reklamlar üzerinden her kesime ulaşan uygulama çocuk istismarına da çanak tutuluyor. Cinsel içerikli yorumlar ve görüntüler "eğlence" adı altında milyonlarca kişiye ulaştırılıyor. Aileler tarafından büyük tepki toplayan uygulama yüzünden eşini boşayan da var, sicili bozulan da intihar eden de...

    Platformun kurallarına göre 18 yaşından küçüklerin video paylaşmak için ailelerinden izin alması gerekiyor ancak bu durum pratikte pek işlemiyor.

    TikTok'un ahlaki değerleri bitiren başarısı: 3 ayda 600 milyon dolar
    HER YERDE KARŞIMIZDA

    TikTok uygulamasında yer alan videoları izlemek için TikTok'un kendisini indirmeye gerek kalmıyor. Diğer sosyal medya hesaplarında da paylaşılan TikTok videolar, yine aynı şekilde binlerce görüntülenme sayılarına ulaşıyor. Uygulamadan haberi olmayan birçok vatandaş bile bir noktada TikTok videosunu izlemiş oluyor. Bu da platformda ne kadar fazla içerik üretildiğini gözler önüne seriyor.

    TİKTOK HAKKINDA İLGİNÇ BİLGİLER

    Şirketler Z kuşağını daha yakından tanımak ve onların dünyasını öğrenmek için TikTok uygulamasını izliyor.

    GACKT ve Yukina Kinoshita gibi Japon ünlülerin hesap açması ve TV programlarında tartışılması uygulamanın popülaritesini artırdı.

    Burger King gibi ünlü markalar ürünlerini tanıtmak için TikTok ile sürekli bağlantı halinde.

    Yapılan araştırmalara göre kullanıcılar insanlara ulaşmak konusunda TikTok'un Instagram'dan daha etkili olduğunu savunuyor.

    Tayland ve Endonezya'nın yerel pop yıldızları TikTok platformunda kendi içeriklerinin yer alması için uygulama tarafından davet ediliyor.
  • Dünyanın en zengin ilk 500 insanı ABD ve Çin arasında yaşanan gerilim nedeniyle borsanın düşmesi sonucu bir günde 117 milyar dolar kaybetti.

    Dünyanın en zengin insanı Jeff Bezos'un kaybı 3.4 milyar dolar oldu.