30 Ağustos 1922 Başkomutan Meydan Muharebesi zaferi sonrası, Yunan Ordusu kaçtıktan sonra, İngiltere'de telaş başlar. Lordlar Kamarası ile Avam Kamarası ortak toplantısında İşçi Partisi Lideri Mac Donald, kürsüye gelir ve şunları söyler:
"Nerede Başbakan Lloyd George, bize ne söz verdi... Sonuç ne oldu? .. Hani Boğazlar bizim olacaktı ... Anadolu'yu bölüşecektik? .. Bunun hesabını versin ... "
Lloyd George şu cevabı verir:
"Sayın üyeler, asırlar nadir olarak dahi yetiştirir. Şu talihsizliğe bakınız ki, o büyük dahiyi asrımızda Türk milleti yetiştirdi. Mustafa Kemal'in dehasına karşı elimizden ne gelir?"
Kaynak: Enver Behnan Şapolyo, Kemal Atatürk ve Milli Mücadele Tarihi, Kopemik Kitap, 2018.
Lozan'a kimler düşmandır?
Doğuda Ermenistan kurulmasını önlediği için, Küçük-Büyük Ağrı Dağı'na sahip olma hayalini yaşayan Ermenistan ve destekçileri Lozan'ı nefretle anarlar. ABD, İngiltere, Fransa, İtalya, Yunanistan; Sevr çöpe atıldığı için yaşadıkları hayal kırıklığını unutmazlar; bu yüzden Mustafa Kemal Atatürk'ü ve Lozan'ı sevmezler.
PKK bölücü terör örgütü, bir Kürt devletinin kuruluşunu engellediği için Lozan Barış Antlaşması'na düşmandır. Lozan'ın tartışmaya açılması, PKK'nın hedefleri arasındadır. PKK, Lozan Antlaşması'nın ortadan kalkması için çalışmaktadır. Sözde Kürdistan'ın birliğinin ve bağımsızlığının sağlanması için Lozan Antlaşması'nın ortadan kalkması gerektiğine inanmaktadır.
Lozan büyük bir zaferdir.
Osmanlı'nın idam fermanı Sevr Antlaşması hükümleri ve İngiliz desteğindeki Yunan ordusunun Ankara'ya kadar olan bölgeyi işgal ettiği dikkate alındığında, Türklere Anadolu'nun dörtte biri kadar, 120 bin kilometrekare toprak bırakıldı. Milli Mücadele sonrası, 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması'yla, Türkiye'nin elde ettiği toprağın