Adia

Spencer de tıpkı Huxley (ve başka pek çokları) gibi ‘var olma savaşımı’m çok yanlış anladı. O bu savaşımı yalnızca değişik hayvan türleri arasında geçen savaşım (kurtların tavşanları, kuşların böcekleri yemesi, vb.) olarak değil, hertürün kendi arasında (aynı türün bireyleri arasında) dünyada var olma ve geçim araçlarına sahip olma savaşımı olarak da algıladı. Oysa dünyada böyle bir savaşın -kuşkusuz Spencer ve öteki Darwincilerin düşündükleri boyutları içinde- olmadığı biliniyor.

Reklam

Adia

Spencer

Devletin toplumsal yaşama karışmasına karşı sesini yükseltmesine ve hatta kitaplarından birine devrimci bir programın sloganı niteliğini taşıyan Devlete Karşı Birey adını vermesine karşın, devletin koruyucu işlevinin devam etmesi gerektiği bahanesi ardına gizlenerek başladığı devlet savunuculuğu çizgisinde -koyduğu çekingen birkaç sınırlamayı saymazsak -bugünkü devleti bütünüyle savunma noktasına geldi.

Adia

... toprağın özel mülkiyete konu olamayacağını kabul etti Spencer. Mülk benim mülkümdür diyerek toprağın kirasını keyfine göre artıran toprak sahibi, o toprakta çalışan ve yeğin bir çabayla toprağın verebileceği her şeyi ondan çıkarmaya çalışan insanların bu çabalarına engel olabilirdi; ya da hatta toprağının işlenmesine hiç izin vermez, başka insanların onun toprağının yakınındaki toprakları işlemeye başlayacakları, böylece de -salt bubnedenle- toprağının dekar başına kira ücretinin artacağı günü bekleyebilirdi. Spencer bunun toplum için zararlı, tehlikelerle dolu bir tutum olduğunu kabul etti ama toprakla ilgili olarak altını çizdiği bu olumsuzluğu, insanlığın birikimi olan öteki zenginliklerle ilgili olarak -işlikler, fabrikalar şurada dursun doklar, maden ocakları için bile- kabul etme cesaretini gösteremedi.

Takip Önerileri

Adia

insanda ahlâk duygusu, dünyada ilk insansının (insana-benzerin) görünmesinden çok önce, tüm hayvan topluluklarında var olan, içgüdülerin ve karşılıklı yardımlaşma alışkanlığının gelişmesinden başka bir şey değildi

Adia

, bir kitap okudu