Hâris el-Muhâsibî, hicrî 2. yüzyılda yaşamış ilk dönem sûfîlerindendir ve bu eserinde insanın kendini tanıması, nefsini terbiye etmesi, Allah’a yakınlaşması ve hakikate ulaşması için izlemesi gereken yolu anlatır. Kitap, ahlaki öğütler, ibadet bilinci ve manevî eğitim üzerine yoğunlaşır.
Eser, bir mürşidin müritlerine verdiği tavsiyeler şeklindedir ve okuyucuya bir yol haritası sunar. İçeriğinde ayetler, hadisler ve sahabe sözleriyle desteklenen öğütler yer alır.
Okuyanlar için bir başucu eseri olabilir.
Abdullah b. Mes'ûd şöyle buyurdu: "Allah'ın senin için taksim ettiği rızka razı ol ki, insanların en zengini olasın. Allah'ın haram kıldığı her şeyden uzak dur ki, insanlar içerisindeki en muttaki vera sahibi kişi olasın. Allah Teâlâ'nın sana farz kıldığı şeyleri yerine getir ki, insanların en âbidi olasın. Sana karşı en merhametli olanı sana merhameti olmayanlara şikâyet etme. Sadece Allah'tan yardım dile ki O'nun seçkin-has kullarından olasın.
Hz. Ömer şöyle buyurdu: "Hesaba çekilmeden önce kendinizi hesaba çekin. Mizan'da amelleriniz tartılmadan evvel siz kendinizi tartın. O en büyük arz günü için süslenip hazırlanın. O gün sizin gizli hiçbir şeyinizin kalmayacağı gündür