…Ve her defasında, katedrallerin bende uyandırdığı düşüncelerin, Ile-de-France tepeleriyle Normandiya ovalarının büyüsü, Mlle Swann’ın hayalimdeki suretine yansıyordu: Onu sevmeye hazır olduğum anlamına geliyordu bu. Bir insanın, bilinmeyen bir hayatın parçası olduğunu ve ona olan aşkımız sayesinde bu hayata nüfuz edebileceğimizi zannetmek, bir aşkın doğmasında en temel unsurdur ve başka hiçbir şeyin önemsenmemesine yol açar. Bir erkeği sadece fiziksel görünümüne bakarak değerlendirdiklerini iddia eden kadınlar bile, bu görünümde özel bir yaşayışın yansımasını bulurlar…
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Zaten romanların başarısı ve özellikle de herkesin onları anlayabilmesi nereden kaynaklanıyor? Çünkü her biri, olağan yaşamda kendilerine faaliyete geçecek alan bulamayan bir grup duyguyu harekete geçiriyor. Bu durum, "dört dörtlük" bir savaş yokken çıkan küçük bir savaşa benziyor. Büyük ustaların romanlarını çok geniş bir okuyucu kitlesinin takip edebilmeside okuyucuların çoğunluğunda uykuya dalmış duyguların bilincin güpegündüz aydınlığında boy gösterecek bir fırsat beklediklerinin kanıtı sayılamaz mı? Romancının bizde yaratnğını, dikkatimize ve hayal gücümüze hakim olduğumuza göre, bizim yaratamamamız tuhaf olurdu. Pekala yaratabiliriz.
“... Ben de her adımda öfkeleniyorum sizin gibi,
Ama sinirlenmeden, nasılsa öyle bakıyorum insanlara...
Evet, insanın o doğuştan kusurlarını
Olduğu gibi görüyorum,
Benim de kanıma dokunmuyor değil onlar;
Benim için ikiyüzlü, kötü, çıkarcı biriyle
O et düşkünü yırtıcı akbabalarla
Isırgan maymunlar, kudurgan kurtlar özdeş. . .(24)”
İşte kuramsal olarak düşünürün tavrı bu olmalıdır. Öcünü alacaksa bile bunu büyük bir sükınet içinde gerçekleştirmelidir. Ve işin aslı bilge kişi öç almaz. Sadece onun huzuruna el uzatanları cezalandırarak geleceğini güvence altına almaya, bundan böyle herkesin onu rahat bırakmanın iyi olacağını anlamasını sağlar.
24: Moliere , İnsandan kaçan Sf: 7
“Ey aziz Hikmet!
Nedendir bu elîm sukut?
Facia-yı gayrı kabil-i müdahale-yi bîhudut
Beşeriyetin vefatını hayal ederdin
Sukutun ile meçhule dercoldu derdin”
