Erdinç Aoron Ardınç
@SayfaHayal
7 okur puanı
Eylül 2020 tarihinde katıldı
Ölümü ve yaşamı paraya çevirme yetisindeki Amerika Ülkeleri Kalkınma Bankası'nın çalışanları, suç patlaması yüzünden Latin Amerika'nın her yıl 168 milyar dolar kaybettiğini hesaplıyorlar. Dünya suç şampiyonası düzenlense kazanan biz oluruz. Latin Amerika'daki cinaytler dünya ortalamasından altı kat fazla. Eğer ekonomimiz de suçla aynı hızda büyüseydi gezegenin en müreffehleri biz olurduk. El Salvador'da barış mı? Ne barışı? Saatte bir cinayet temposuyla El Salvador savaşın en kötü yıllarındaki şiddeti ikiye katlıyor. Gasp endüstrisi Kolombiya, Brezilya ve Meksika'nın en karlı endüstrisi. Büyük şehirlerimizde en az bir kez hırsızlık teşebbüsüyle karşılaşmamış biri normal sayılmaz. Rio de Jenario' da New York'tan beş kat fazla cinayet işleniyor. Bogota şiddetin başkenti, Medellin dulları şehri. Özel grup üyesi seçkin polisler bazı Latin Amerikan şehirlerinin sokaklarında devriye gezmeye başladı: Baştan aşağı üçüncü dünya savaşı için donanmışlar; kızılötesi gece dürbünleri var, kulaklıkları, mikrofonları, kurşun geçirmez yelekleri; bellerinde kimyasal sinir gazı kapsülleri ve cephaneleri var, ellerinde otomatik bir tüfek, baldırlarında bir tabanca.
Kolombiya' da her yüz suçtan doksan yedisi cezasız kalıyor. Buenos Aires'in varoşlarında cezasız kalan suçların oranı da buna yakın; bu mahallelerde kısa bir süre öncesine kadar polisler enerjilerinin büyük bölümünü suç işlemeye ve gençleri öldürmeye ayırıyordu: 1983'te demokrasinin restorasyonundan 1997'nin ortalarına kadar polis şüpheli gördüğü 314 çocuğa ateş açtı. 1997'nin sonlarında polis teşkilatı yeniden örgütlendirilirken medya maaşa bağlı beş bin üniformalıyı haber yaptı, ama nerede olduklarını ve ne yaptıklarını kimse bilmiyordu. Aynı zamanda anketler Rio Plata kıyılarında kolluk kuvvetlerine duyulan güvensizliği
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Puan vermedi·
Beğendi
Yazar sizi sömürge ülkedeki çarpık, kaotik yaşamlara götürüyor, kitabın başlarında işgalci askerleri, zenginleri, topraklarından edilmiş yoksul insanları ve bu işgalcilere hizmet etmekle geçinmeye çalışan, hizmet sektöründe çalışan emekçilerin ücretli köleliğinin panoromasını sunuyor. Karakterlere, onların enteresan anılarına, insanı hayrete düşüren öz geçmişlerine götürüyor bizi... Tabii ki karakterlerimizin yaşadıkları bu sosyal realiteden kopuk değil, onlar bu sosyo- ekonomik koşulların insanı, karakterlerin öz yaşam öyküleri ise asla karikatürize bayağılıkta verilmemiş, hatta kitabın baştan sona size toplumlumcu edebiyat adına yeni bir ufuk sunmasının başlıca sebeplerinden biri bu, ikincisi ise kullanılan dil, ona sonra dönelim...
Bir de şu yönüne bakmak lazım; işgalci askerlerin ve muz tröstünün ekonomiye egemen, emperyalist karakterini çok çarpıcı veriyor, canlı yaşayan bir edebiyat var. Sanki siz oradasınız, tehlikeyle karşı karşıya olan bir karaktere seslenip uyarma iç güdüsü yaratıyor, veya bir başka karakterin içinde bulunduğu durumla ilgili siz bir şeyler söyleyip onunla konuşmak istiyorsunuz, bende bu duyguları çok canlı bir şekilde yarattı, belki de bizim ülkemizle benzer yanlarınında güçlü olmasından kaynaklıdır. Okumuş olduğum diğer toplumcu edebiyat eserlerinde bu durumu fazla yakalamamıştım, daha kapalı kompozisyon yapıları vardı, Gözleri Açık Gidenler' de ise çerçeve çok açık gibiydi siz içeri dalabiliyorsunuz ya da karakterler sizin dünyanıza sıçrayabiliyorlarmış gibi...
Asturias'tan okuduğum ikinci kitap oldu bu. Diğeri Sayın Başkan' dı. Sayın Başkan' da sınıfsal anlamda sosyal bir gerçeklik fazla baskın değildi, onda daha çok yozlaşmış bir baskı gücüne sahip diktatörün akıl almaz, bozulmuş politikasını, bir halkı sosyal krize götüren
"Katı olan her şey buharlaşıyor, kutsal olan her şey dünyevileşiyor ve en sonunda insanlar hayatın gerçek koşullarıyla ve diğer insanlarla ilişkileriyle yüzleşmeye zorlanıyor. modern burjuva toplumu, böylesine kudretli üretim ve mübadele araçlarının bir araya getirmiş olan bu toplum, yer altı güçlerini kontrol edemez bir büyücüye benziyor."
OKUMUŞ BİR İŞÇİ SORUYOR
Yedi kapılı Teb şehrini kuran kim?
Kitaplar yalnız kralların adını yazar.
Yoksa kayaları taşıyan krallar mı?
Bir de Babil varmış boyuna yıkılan,
kim yapmış Babil’i her seferinde?
Yapı işçileri hangi evinde oturmuşlar
altınlar içinde yüzen Lima’nın?
Ne oldular dersin duvarcılar
Çin Seddi bitince?
Yüce Roma’da zafer anıtı ne kadar çok!
Kimlerdir acaba bu anıtları dikenler?
Sezar kimleri yendi de kazandı bu zaferleri?
Yok muydu saraylardan başka oturacak yer
dillere destan olmuş koca Bizans’ta?
Atlantik’te, o masallar ülkesinde bile,
boğulurken insanlar
uluyan denizde bir gece yarısı,
bağırıp imdat istedilerdi kölelerinden.
Hindistan’ı nasıl aldıydı tüysüz İskender?
Tek başına mı aldıydı orayı?
Nasıl yendiydi Galyalılar’ı Sezar?
E bir aşçı olsun yok muydu yanında?
İspanyalı Filip ağladı derler
batınca tekmil filosu.
Ondan başkası ağlamadı mı?
Deniz yok olursa diyor bir çocuk
Balık kaybolursa
Ne derim benden sonraki çocuklara
İnsanlar kaybolurken gözaltılarda
Çöllerde boğulan nehirler
Ey çocuk
Nasıl varır okyanuslara
Adı karanfil ki suçu rengidir
Özgürlük dilinde bir imge
Tutsaklık dilinde bir söylencedir
Karanlıkta bir el koparır dalından
Artık ölüme varmış bir işkencedir
Orman yok olursa diyor bir çocuk
Ağaç kaybolursa
Ne derim benden sonraki çocuklara
İnsanlar kaybolurken gözaltılarda
Dalından koparılan tomurcuk
Ey çocuk
Nasıl meyvelenir sana ve diğer çocuklara
Adı narçiçeği ki suçu patlamak
Birdenbire güneşe haykırmak
Ve güneş diliyle kıpkızıl çoğalmak
Karanlıkta bir el koparır dalından
Adı kayıptır artık
Daha meyveye bile durmadan
Aç gözlerini o çığlıklara çocuk
Kayıp analarının gözlerine bak
O gözler ki karanfil kıvrımında nar çokluğu
Sevda denizlerinde oğul ve kız yokluğudur
Her biri bir depremdir yüreklerde