Taha EKŞİOĞLU

Gerici olarak acımasız insanlar.— Günümüzde acımasız olan insanları geride kalmış olan önceki kültürlerin aşamaları olarak değerlendirmek zorundayız; insanlığın sıradağları başka yerde gizli kalan daha derin oluşumları burada açıkça sergilemektedir. Onlar, kalıtım sürecindeki bir tür kazadan dolayı beyinleri pek hassas ve çok yönlü olarak gelişmeyen geri kalmış insanlardır. Onlar bize, hepimize bir zamanlar ne olduğumuzu göstermekte ve bizi korkutmaktadırlar; ama bir granit parçası granit olmaktan ne kadar sorumluysa onlar da bundan o kadar sorumludur.

Reklam

Taha EKŞİOĞLU

Ueber-Thier.— İçimizdeki hayvan aldatılmak istiyor; ahlak o hayvanın bizi paramparça etmesini önleyecek vazgeçilmez bir yalandır. Ahlak varsayımlarında yatan yalanlar olmazsa, insanlar hayvan olarak kalacaktı. Ancak insanlar ahlakla birlikte kendilerini daha üstün bir şey olarak kabul etmişler ve kendilerine daha kesin kurallar dayatmışlardır. Bu yüzden, hayvanlığa daha yakın kalan düzeylerden nefret ederler; ki bu da, eskiden insan olmayan, şey olan bir varlık olarak görülen köleye yönelik aşağısamayı açıklar.

Taha EKŞİOĞLU

Oysa eylemden sonra gelen bir tedirginliğin hiç de rasyonel olması gerekmiyor; hatta, kesinlikle ve kesinlikle rasyonel değildir, çünkü söz konusu eylemin zorunlu olarak meydana gelmek zorunda olmadığı gibi hatalı bir varsayıma dayanır. Bu yüzden insanlar özgür oldukları için değil, kendilerini özgür olarak kabul ettikleri için pişmanlık ve vicdan azabı yaşarlar.

Takip Önerileri

Taha EKŞİOĞLU

İnsanlar batıl inançların, dinsel düşüncelerin ve korkuların ötesine geçtiklerinde ve örneğin artık sevgili küçük meleklere ya da ilk günaha inanmadıklarında ve ayrıca ruhun kurtuluşu hakkında nasıl konuşulacağını unuttuklarında, bir birikim düzeyine, elbette yüksek bir birikim düzeyine ulaşılmış olacaktır.

Taha EKŞİOĞLU

Metafizik dünya.— Doğrudur, metafizik bir dünya var olabilir; onun mutlak olasılığıyla (Möglichkeit) kolay kolay rekabet edilemez. Biz tüm şeyleri insan kafası aracılığıyla görürüz ve bu kafayı koparamayız; yine de, kafa gerçekten koparıldığında, dünyanın hangi kısmının hâlâ var olacağı sorusu cevaplanmamış olarak duruyor. Bu tümüyle bilimsel bir sorundur ve insanlar için hiç de gerçek bir kaygı değildir; fakat bugüne kadar metafizik varsayımları insanlar için değerli, korkunç, zevk verici kılan, böylesi varsayımları doğuran şey, tutku, hata ve kendini aldatmadır; tüm bilgi yöntemlerinin en iyisi değil, en kötüsü bize onlara inanmayı öğretmiştir. Bu yöntemlerin mevcut tüm dinlerin ve metafiziğin temeli olduklarını ortaya çıkardığımızda, onları çürüttük. Diğer olasılık hâlâ var olmaya devam ediyor, ama mutluluğun, kurtuluşun ve yaşamın böyle bir olasılığın örümcekli yivlerinden fışkırması şöyle dursun, bu olasılık hakkında bir şey yapmaya başlayamayız bile. Çünkü biz metafizik dünya hakkında onun ötekiliği, bizim için erişilmez ve kavranılmaz olan ötekiliği dışında hiçbir şey iddia edemeyiz; o negatif niteliklere sahip bir şey olacaktır. Böyle bir dünyanın varlığı mümkün olan en iyi şekilde kanıtlansa bile, onun hakkındaki her türlü bilgi şüphesiz ki hâlâ tüm bilgilerin en önemsizi olacaktır: Fırtına tehlikesiyle karşı karşıya olan denizci için suyun kimyasal bileşimine dair bilginin arz ettiği önemden bile daha önemsiz...