Onur Biçer
@Tolkien_
Kitap içerikleri paylaştığım YouTube kanalıma ulaşmak için:
youtube.com/@OnurunKitapligi
Instagram hesabıma ulaşmak için:
instagram.com/onurun_kitaplig...
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni
Yüksek lisans
İstanbul
İstanbul, 5 Mart 1990
334 okur puanıEkim 2020 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Bir Garip Orhan Veli
‘‘Ölünce biz de iyi adam oluruz;
Şöhretmiş, kadınmış, para hırsıymış,
Hepsini unuturuz.’’
Kitapta bende iz bırakan Orhan Veli dizeleri bunlar oldu. O yüzden yazmaya da ‘‘Ölüme Yakın’’ şiirinden bir alıntıyla başlamak istedim. Orhan Veli belki yaşarken de iyi insandı, çok seviliyordu ama o garipliği, anama duyurmayın dediği mahzunluğu; tarifsiz kederler içinde oluşu bu dizelere farklı manalar yüklüyor.
Kitapta 11 bölümde Orhan Veli’nin Ankara macerasını okuyoruz. Oldukça kapsamlı bir inceleme kitabı olduğunu söylemem gerekiyor. Orhan Veli’nin çocukluğundan başlayıp genç yaşta ölümüne giden süreç, Ankara odaklı olarak anlatılmış. Orhan Veli’nin eğitim-iş-aşk hayatı, aile ve arkadaş çevresi, edebiyat aşkı ve şairliği, askerliği, Ankara’da yaşadığı evler, kaldığı oteller, müdavimi olduğu mekânlar, anekdotlar, Ankara’daki edebî çevreler fotoğraflar eşliğinde anlatılmış. Orhan Veli’yle alakalı zaman zaman gülümsetecek, zaman zaman üzecek birçok detay öğreniyoruz.
Anılara, anekdotlara, dikkatimi çeken bilgilere çok girmiyorum. Sonra yazarı kızıyor, üzgünüm. Kitaptan bazı görseller de paylaşmak isterdim ama yazar tarafından uyarıldığım için hiç o toplara girmiyorum. Merak edenlere önerebileceğim bir kitap, bunu söyleyebilirim. Kitapla ilgili daha genel yorumlar yapacağım.
Kitapta özellikle Orhan Veli’nin edebiyatçı dostlarıyla olan ilişkisi, yapılan edebiyat toplantıları dikkatimi çekti. Nurullah Ataç, Cahit Sıtkı, Cahit Külebi, Sabahattin Ali, Ahmet Hamdi Tanpınar, Oktay Rifat, Melih Cevdet, Azra Erhat, Sabahattin Eyüboğlu, Hasan Âli Yücel, Abidin Dino ve şu an aklıma gelmeyen birçok edebiyatçı 1940’lı yıllarda âdeta Türk edebiyatına başkentten yön vermişler.
Yine Garip akımının ortaya çıkışı, gelişimi, aldığı sert tepkiler kitapta detaylıca ele alınıyor. Hatta Akbaba’da
Melih Cevdet Garip'in Nasıl Alaya Alındığını Anlatıyor
''O şiirlerin daha başta hızla alay konusu olması sanırım adlarımızın çarçabuk duyulmasında başlıca etkendi. Benim, 'Bir misafirliğe gitsem/Bana temiz bir yatak yapsalar/Her şeyi adımı bile unutup/Uyusam!' Şiirimi Akbaba gülmece dergisi 'Bir misafirliğe gitsem/Bana bir temiz dayak atsalar' biçiminde değiştirerek yayımladı.''
Garip'in İsim Babası Cavit Yamaç Anlatıyor
''Bilir misin dedi Orhan Veli'nin Garip kitabının adını ben koydum. Bir gün Nisuvaz'da oturuyordum. Orhan geldi, bir şiir kitabı çıkaracağını söyledi. Bir türlü kitabına bir ad bulamıyordu. Koymak istediği ad 'Tahattur'du (Anımsama). Bilirsin Orhan Veli'nin 'Alnımdaki bıçak yarası senin yüzünden/Tabakam senin yadigârın/Seni nasıl unuturum ben/Vesikalı yârim, diye bir şiiri vardır. Onun adı 'Tahattur'dur. Kitabına bunu vermek istiyordu. Bana sordu, ne dersin diye. Ben de bu adın çok eskimiş olduğunu, daha yeni ve ilgi çekici bir ad bulmasını söyledim. Bu yeni adın ne olabileceğini sordu. Ben de senin şiirlerin yadırganıyor, acayip, garip bulunuyor, öyle bir ad vermelisin dedim. Öyleyse bir ad bul, dedi. Yaban, acayip, garip derken, garip sözü üzerinde durduk. Orhan Veli'nin kitabının adı ortaya çıkmıştı. Garip sadece şaşırtıcı acayip anlamına gelmiyor, gurbette kalmışa da yakışıyordu. Zaten o dönemde Orhan Veli ve arkadaşları da biraz kural dışı biraz gurbette kalmış gibiydiler.''