Eğer şarap içmiyorsan, mey içenleri kınama. Hileli ve masal gibi sözleri dayanak yapma. Sen şarap içmiyorsun diye gururlanma. Yüzlerce iş beceriyorsun ki şarap içme günahı, senin yaptığın işlerin kölesi durumuna düşer.
Mey; gerçi haramdır. Fakat şu koşullar önemli: İçen kişi kimdir, içki arkadaşı kimdir, şarap miktarı aşırı mıdır? Bu üç şart yerine geldi ise doğru söyleyin: bilgili ve arif bir kişi içmesin de kim içsin?
Ömer Hayyam'ın aklı fikri 5 şeydedir. Birincisi şarap; şarabın kibri yok eden bir şey olduğunu ve hatta bir rubaisinde şeytanın şarap içse Allah'a karşı gelmeyeceğini savunur. Şarabın da bir ölçüsü vardır ve bu ölçüyü bildiğinden de emindir.
İkincisi an'ı yaşamak gerektiğine inanır. Geçmişe saplanmayı ve gelecek için kaygılanmayı saçma bulur. Güzelliğe de hayrandır.
Üçüncüsü Allah'a olan şüphesiz imanı. Cennet, cehennem, din, mezhep gereksizdir Ömer Hayyam için. Allah'a 'aramızdaki bahaneleri kaldıralım' minvalinde bir çağrıda bulunur. Ama bu dünyaya neden geldiğini, neden kendi çizdiği yoldan hesap sorduğunu sık sık sorar Allah'a.
Toprağa sonsuz saygısı vardır. Çünkü hepimiz toprağa gideriz ve yapımına toprağın katıldığı toz taneleri dahil her şey bizden bir parçadır. Hepimiz aslında aynı parçadan doğup aynı yola gidiyoruz.
Bir de toplumu eleştirir ki en çok kendimi orda buldum. Görünen günahları kınayan gizli günahkarları eleştirir ve kimseyi yadırgamamak gerektiğini bir tokat gibi vurur yüzümüze.
Düşündürücü ve okuması zevkli bir kitap, tavsiye ediyorum.
DörtlüklerÖmer Hayyam · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202527,9bin okunma