Bu kitap kesinlikle sadece bir roman değil, eski İstanbul’un o puslu, hüzünlü sokaklarında yaptığım bir zaman yolculuğu gibi. Kitabı bitirdiğimde üzerimde bıraktığı o yoğun melankoli hissini tarif etmek gerçekten güç.
Kitabı okurken kendimi 1870’lerin İstanbul’unda, Eyüp’ün sokaklarında ya da Boğaz’ın serin sularında geziniyormuş gibi hissettim, zaten İstanbul'u bilenler de bilmeyenler de Pierre loti'nin İstanbul için ne kadar önemli bir isim olduğunu bilir. Tam olarak bu nedenle İstanbul'dan ne derece aşkta bahsettiğini tahmin edebilirsiniz.
Loti’nin, kitaptaki adı Arif bu arada. Adam zaten kendini Türklüğe adamış müslümanlığa adamış, çevresindeki insanlarda ona Arif ismiyle sesleniyormuş, bir yabancı olmasına rağmen bu topraklara duyduğu o derin aidiyet duygusu inanılmaz gerçekten.
Loti aşık olduğu Çerkez güzeline olan duygularını yazmış, ama aslında hikaye, imkansız bir aşktan çok daha fazlasını anlatıyor, bir adamın kendi benliğini bir başka kültürde, bir başka dilde ve en nihayetinde bir kadının gözlerinde aramasını izliyoruz. Aziyadenin o gizemli, hüzünlü ve sessiz varlığı, kitabın her sayfasında bir gölge gibi sizi takip ediyor.
Ablasıyla olan mektupları, kendi kültürüne olan yabancılaşması cidden okumaya değer. Ama bu kitabı herkesin seveceğini düşünmüyorum. Daha önce 
Yeşil Cami adlı kitabında da benzer şeyleri okuyup sevmiştim. Çünkü tasvirler o kadar canlı ki nargile dumanının kokusunu, ahşap konakların gıcırtısını ve eski İstanbul'un imrenilen o havasını soluyabildim. Loti’nin Eyüp sırtlarındaki o meşhur kahvede oturup Haliç’e bakarken hissettiği o yalnızlığı, kitabı kapatınca hissettim sanki.
Bir arkadaşım 
Doğudaki Hayalet devam kitabı olduğunu söylüyor, ama bir kurgu esere göre çok farklı bitti, muhtemelen ilerleyen günlerde okuyup göreceğim.. keyifli
Yeşil Cami adlı kitabında da benzer şeyleri okuyup sevmiştim. Çünkü tasvirler o kadar canlı ki nargile dumanının kokusunu, ahşap konakların gıcırtısını ve eski İstanbul'un imrenilen o havasını soluyabildim. Loti’nin Eyüp sırtlarındaki o meşhur kahvede oturup Haliç’e bakarken hissettiği o yalnızlığı, kitabı kapatınca hissettim sanki.
Bir arkadaşım Doğudaki Hayalet devam kitabı olduğunu söylüyor, ama bir kurgu esere göre çok farklı bitti, muhtemelen ilerleyen günlerde okuyup göreceğim.. keyifli
“AZİYADE”
Aziyade, Fransız deniz subayı 
Pierre Loti’nin Osmanlı topraklarındaki görevi sırasında yazdığı ilk kitaptır. Çok eski bir kitap bu aynı zamanda (1879). Orijinali Fransızca dilindedir (Aziyadé); kitap daha sonra önce Osmanlı alfabesiyle yayınlanmış, son olarak da Cumhuriyet döneminde Latin harfleriyle modern Türkçeye aktarılmış.
Kitaptan önce ben biraz yazardan bahsetmek istiyorum. İstanbul-Eyüp Sultan’da müthiş manzaralı Pierre Loti Tepesi’ne ve bir Kafe’ye adını veren bu insan, aynı zamanda bir yazardır. Görev yıllarında Fransa’dan Türkiye’ye gelir ve Eyüp’te yaşamaya başlar. Türk dünyasına hayranlığı nedeniyle kendi ülkesi ve Batı tarafından karalanır (hatta Nazım Hikmet gibi bazı şairler onu casus olarak da görmüşler, bkz. onun ‘Şarlatan Pierre Loti’ adlı şiiri).
Neyse, Milli Mücadele döneminde Anadolu’daki direnişe destek vermesi ve kendi ülkesi Fransa’ya ağır bir dille eleştirmesiyle bizim ülkemizin ilgisini kazanmış. Asıl adı Louis Marie Julien Viaud olan Loti, daha sonra adını değiştirerek ‘Arif Ussam Efendi’ olarak ülkemizde yaşamış.
Bu kitapta da Loti’nin Türkleşmesine şahit oluyoruz. Pierre Loti’nin Türkçemizi öğrenme çabaları, okurken tebessüm ettiren satırlardı.
Tabii bunda en büyük etken, kitapta adı geçen bayan kahramanımız olmuş. Kitabın konusuna geçersek; bir İngiliz savaş gemisiyle 1876’da Selanik limanına gelen roman kahramanı aracılığıyla yazar, kendi yaşam öyküsü ile kurmaca arasında bu kitabı yazar. Orada Çerkez kızı Aziyade’yi görür ve aşık olur. Selanik’te başlayan ve daha sonra İstanbul’da devam eden bu ilişkiyi, gün gün ve mektuplar tadında okuyoruz. Aynı dili konuşamayan, ama aynı kalp dilini konuşan bu iki insan ve bir de aralarında Türkçe–Fransızca Çevirmen Samuel vardır, Loti’nin en güvendiği insan. O sadece bir Tercüman değil; ilişkininTarıh edebiyat Anı mektup günlük
Aziyade, Fransız deniz subayı Pierre Loti’nin Osmanlı topraklarındaki görevi sırasında yazdığı ilk kitaptır. Çok eski bir kitap bu aynı zamanda (1879). Orijinali Fransızca dilindedir (Aziyadé); kitap daha sonra önce Osmanlı alfabesiyle yayınlanmış, son olarak da Cumhuriyet döneminde Latin harfleriyle modern Türkçeye aktarılmış.
Kitaptan önce ben biraz yazardan bahsetmek istiyorum. İstanbul-Eyüp Sultan’da müthiş manzaralı Pierre Loti Tepesi’ne ve bir Kafe’ye adını veren bu insan, aynı zamanda bir yazardır. Görev yıllarında Fransa’dan Türkiye’ye gelir ve Eyüp’te yaşamaya başlar. Türk dünyasına hayranlığı nedeniyle kendi ülkesi ve Batı tarafından karalanır (hatta Nazım Hikmet gibi bazı şairler onu casus olarak da görmüşler, bkz. onun ‘Şarlatan Pierre Loti’ adlı şiiri).
Neyse, Milli Mücadele döneminde Anadolu’daki direnişe destek vermesi ve kendi ülkesi Fransa’ya ağır bir dille eleştirmesiyle bizim ülkemizin ilgisini kazanmış. Asıl adı Louis Marie Julien Viaud olan Loti, daha sonra adını değiştirerek ‘Arif Ussam Efendi’ olarak ülkemizde yaşamış.
Bu kitapta da Loti’nin Türkleşmesine şahit oluyoruz. Pierre Loti’nin Türkçemizi öğrenme çabaları, okurken tebessüm ettiren satırlardı.
Tabii bunda en büyük etken, kitapta adı geçen bayan kahramanımız olmuş. Kitabın konusuna geçersek; bir İngiliz savaş gemisiyle 1876’da Selanik limanına gelen roman kahramanı aracılığıyla yazar, kendi yaşam öyküsü ile kurmaca arasında bu kitabı yazar. Orada Çerkez kızı Aziyade’yi görür ve aşık olur. Selanik’te başlayan ve daha sonra İstanbul’da devam eden bu ilişkiyi, gün gün ve mektuplar tadında okuyoruz. Aynı dili konuşamayan, ama aynı kalp dilini konuşan bu iki insan ve bir de aralarında Türkçe–Fransızca Çevirmen Samuel vardır, Loti’nin en güvendiği insan. O sadece bir Tercüman değil; ilişkinin
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Ana karakterimiz Fransız bir subay, Aziyade isimli Çerkez kızına aşık oluyor. Aziyade bir Türk’ün 4 eşinden biri olarak esir alınmış. Kitapta bu aşktan çok İstanbul sokaklarını okuyoruz. Son kısımlarında daha çok bu sevdaya değiniyor yazar. Osmanlı’nın o dönemdeki siyasi, kültürel, sosyolojik yapısını anlatıyor. İstanbul sokakları o kadar güzel ki Türk olsun yabancı olsun herkesin dilinden düşmüyor.
Aslında ben Vatanım Sensin dizisinde Yunan askerin Türk kızına aşkından “Senin uğruna görmezden geldiğim o silahları kendi milletime doğrulttum” repliği üzerine bu tarz bir kitap okumak çok istedim ve biraz araştırınca bir Fransız Subayın Osmanlı kızına sevdasını anlatan bu kitaba denk geldim.
Beni hayal kırıklığına uğrattı diyebilirim çünkü hiç beklediğim gibi değildi, birbirlerine olan aşklarını yazar yansıtamamış gibi hissettim. Ayrıca ana karakterimiz Loti karamsar, tek başına hiçbir şey yapamayan, bir uşağı olmadığı sürece elinden hiçbir şey gelmeyeceğini düşünen çocuk gibi bir yetişkin.
Loti, Aziyade’ye kendi ülkesinden, milletinden vazgeçebilecek kadar aşık.
Fakat dediğim gibi bu aşk tam aktarılamamış gibiydi, havada kalan bir kısım vardı. Puanımı çok düşük vermememin sebebi de Osmanlı’nın kültürüne, İstanbul’a tekrar hayran olabilmemi sağlayan kısımların olması ve sonlara doğru biraz daha aşklarına değinmiş olmasıydı. Belki de bu tarzda okuduğum kitaplar çok daha iyi olmasaydı bu kitabı beğenebilirdim.
Hüzünlü Bir Doğu Masalı ÜzerineMelankoli
Pierre Loti’nin oryantalist bakış açısıyla kaleme aldığı bu eserinde, 19. yüzyıl İstanbul’unun sisli sokaklarında imkansız ve derin bir aşkın izini sürerken, Osmanlı’nın son dönemindeki o büyüleyici atmosferi adeta damarlarımda hissediyorum. Yazarın melankolik dili ve Aziyade’ye duyduğu tutku, okuru sadece bir gönül macerasına değil, aynı zamanda tarihin tozlu sayfaları arasında hüzünlü ve estetik bir yolculuğuna çıkarıyor.
Pierre Loti’yi pek çoğumuz Aziyade romanı ile tanırız. Edebî kimliğinin yanısıra kişisel olarak da yakından tanımak istediğim için mektuplarını okumak istedim ve bu kitaba başladım.
Aslında kitap iki ayrı kitaptan oluşuyor ve bunlara başlamadan önce Pierre Loti’yi tanıtan, onunla ilgili eleştirilere cevaplar veren, Meşrutiyet dönemi aydınlarının onunla ilgili yazılarına yer veren ve Batı’da şeytanlaştırıldığımız zamanlarda tüm tehditlere rağmen nasıl Türk’ü savunduğunu gözler önüne seren bir bölüm var ki en az kitaplar kadar etkileyici.
Birinci kitap Pierre Loti’nin çeşitli vesilelerle kaleme aldığı, bazen dostlarına yazdığı bazen de kendisine gelen sorulara cevaplar verdiği mektuplardan oluşuyor ve Fransız bir aydının propagandanın tesirinde kalan Batılılara Türk’ün hakikatini anlatma çabasını gösteriyor.
Bu bölüm Abdullah Niyazi tarafından Osmanlı Türkçesine kazandırılan ve “Can Çekişen Türkiye” adıyla yayımlanan mektupların bugünkü harflere aktarılmış hali.
İkinci kitap ise “Türkler ve Ermeniler”. Bu kitapta da Loti hümanist kimliğinden ödün vermeden yine Türkleri savunmaya devam etmiş, Fransa’yı ve Batıyı eleştirmiş ve meselenin hakikatini izaha çalışmıştır.
Bu bölümün çok daha tafsilatlı olmasını isterdim fakat zaten kısa olan bu kitap bir de sansür sebebiyle iyice kısalmış. Tam on yedi satırını, daima ifade özgürlüğünün yılmaz savunucusu olan! Paris’in sansürü sebebiyle okuyamıyoruz.
Yine de hem Pierre Loti’yi ve Türk dostluğunu anlamak isteyen, hem de Türk halkının o dönemde Pierre Loti’ye bakışını, Osmanlı-Cumhuriyet fark etmeksizin nasıl vefa gösterildiğini merak edenlere kıymetli bir kaynak olduğu için tavsiye ederim.
Merhaba arkadaşlar. Aralık ayı hepimize başta sağlık olmak üzere maddi ve manevi zenginliklerini bağışlasın. İstanbul’un sevgilisi olan bu değerli -ve nadir- Fransızlardan Pierre Loti ile 5 kitaplık (6 kitap yapacaktık lakin ‘Bezgin Kadınlar’ adıyla okuduğumuz öykü aynı zamanda sonradan okuma listemize eklediğimiz ‘Hayal Kadınlar’ ile aynı eser olduğu için maalesef 5 kitaba düştük) çok hoş bir yolculuğun beşinci ve son durağını geride bıraktık. Hep birlikte Türkiye ve Türkler hakkında dar bir pencereden bakmak yerine objektif bakmaya çalışan, bu sebeple bizlerin sıcak kanlı olduğunu öğrenen, öğrendikten sonra buradan kopamayan bu değerli insanın (kimilerine göre yalnızca bir subay) bu kitabında neleri kaleme aldığını hep beraber inceleyelim.
Pierre Loti’nin her zaman Türk dostu olduğunu yinelemesi yalnızca lafta da değildir. Bunu 6 incelemenin de başına tutturacağım. O hem Balkan Savaşları hem 1. Dünya Savaşı hem de İstiklal Savaşımızı yapacağımız Anadolu işgalinde kolay olan güçlü tarafı savunmak yerine her daim sıcak karşılandığı ve kimseye zararı olmayan aziz Türk milletini savundu. Milli mücadele dönemlerimizde kendi devleti de dahil işgalci olan ve hata yapan Fransa’ya karşı çıkarak bizimle aynı safta yaşadı. Bu ise ona yaşadığı Eyüpsultan’daki Pierre Loti Kahvesinin bulunduğu tepenin hatırına Pierre Loti Tepesini kazandırdı. Ayrıca bir de Nazım Hikmet’in ona sataştığı bir bölüm var ki, Nazım Hikmet şiirleriyle gönüllerde taht kurmuş bir insan olsa da benim için en değerli şahıslardan birine ‘Burjuva Kemal’ ve ‘Köpek’ dediği için gözümde zerre değeri olmayan biridir. Pierre Loti’nin yanından geçemez. Şiir yazan çok insan var. Ancak bunların neye ve kime hizmet ettiğini iyi bilmek lazım. Her ekrana çıkıp dostluk & kardeşlik türküsü söyleyenlerin aslında ne
