Puan vermedi·896 syf.··
Beğendi
·2026 20. kitabı
·96 günde okudu
·Okunma: 07 Mayıs 2026 13:48
İmam Gazali Hz. / Kimya'yı Saâdet Eseri İnceleme:
Doğumu: 1058 (H450)/ Vefat: 1111(H 505)
Asıl adı, Muhammed b. Muhammed b. Ebu Hamid Muhammed b. Ahmet el Gazali'dir. Tus(meşhed) şehrinin Taberan köyünde doğmuştur.
55 yıllık yaşantısında bir çok eser yazmıştır. Bunların içinde de Kimya'yı saâdet farklı bir yere ve öneme sahiptir. 457 eser yazdığı söylenmekle beraber 75 tanesi günümüze ulaşmıştır.
Hocaları: Ahmet b. Muhammed Er Roskâni, İmam Ebu Nasr el ismaili, Nişabur'da imamul- Haremeyn'in yanında Mezhep, Hilafiyat, Cedel ve Usul okudu en yüksek paye' ye erişti.
Büyük Selçuklu Devleti devrinde, Eşari kelamcısı, Şafii fakihi ve İslam düşünürüdür. Eğitimini 28 yaşına kadar Nizamiye Medresesinde baş müderris olarak yaptı. Sonrasında Şam ve Mekke'de bulunup, tekrardan Bağdat'a dönmüştü ve Hacca gidip Hac vazifesini de ifa etmiştir.
Büyük Selçuklu Devleti'nin veziri Nizamül mülk'ün ricasını kabul edip Nizamiye Medresesinde ders verip, baş müderris sıfatı ile Dersram'lığı yapmış Selçuklu Devleti dönemi "Altın Çağı" çağını yaşarken; Nizamülmülk bu çağın hem yöneticisi, hem de beyni olmuştur. İmam Gazali'de Kalp görevini ihya etmiştir.
“Hoşça bak zâtına kim zübde-i âlemsin sen
Merdüm-i dîde-i ekvân olan âdemsin sen”
“Ey insan evladı! Kendine saygıyla/hürmetle yaklaş; çünkü sen kâinatta yaratılmışların özü/göz bebeği olan insansın.” 
Şeyh Galip
İmam Gazali Hz. insanın değerinde ki kimyasından bahsederek önce "insanın kendini tanıması, sonra dünyayı tanıması ve ahireti tanıması" gerektiğininden yola çıkarak, temel dini konular üzerinden bir müslümanın, önce ilim, sonra amel nezdinde dünya yaşamının nasıl olması gerektiğini her türlü açıdan kaleme almıştır. Konular itibariyle belki bir "Okyonus" gibi çok derin, mana derinliği açısından da (gözyüzü) kadar uçsuz bucaksız olarak çok
Şeyh Galip
İmam Gazali Hz. insanın değerinde ki kimyasından bahsederek önce "insanın kendini tanıması, sonra dünyayı tanıması ve ahireti tanıması" gerektiğininden yola çıkarak, temel dini konular üzerinden bir müslümanın, önce ilim, sonra amel nezdinde dünya yaşamının nasıl olması gerektiğini her türlü açıdan kaleme almıştır. Konular itibariyle belki bir "Okyonus" gibi çok derin, mana derinliği açısından da (gözyüzü) kadar uçsuz bucaksız olarak çok
"Kalp Ne İse; Söz de Odur"·184 syf.·1000Kitap
10/10
2026 15. kitabı
Merhaba, iyi akşamlar 1K!
Bazen bir kitap okursun; sadece bilgi öğrenmezsin, aynı zamanda kendini, konuşmanı ve kalbini de sorgularsın. Benim için, İmam Gazali'nin Dil Belası eseri, tam olarak böyle bir eser oldu.
İmam Gazali, insanın en çok ihmal ettiği ama en ağır sorumluluk taşıyan yönünü ele alıyor:
Dilimiz! Yirmi başlık altında, aslında tek bir hakikati hatırlatıyor:
"İnsan, çoğu zaman diliyle düşer ve diliyle yükselir."
Boş ve faydasız sözler; (mâlâyani ve fuzuli konuşma), gereksiz tartışmalar (cedel), batıla dalmak, yalan, gıybet, koğuculuk, alay, iki yüzlülük, yalan yere söz vermek ve yalan yere yemin… Bunların hepsi sadece "konuşma hatası" değil, aynı zamanda; "kalbi bozan ahlâkî yaralar" olarak, ele alınıyor.
İmam Gazali'nin dil afetlerinden en dikkat çekici uyarılarından biri de şudur:
"Dil kontrol edilmezse; küçük sözler büyük günahlara dönüşür."
Çünkü insan, çoğu zaman; büyük hataları değil; önemsiz sandığı, sözleriyle zarar verir. Bir söz kırar, bir söz güveni yıkar, bir şaka kalbi incitir, bir tartışma dostluğu bitirir.
Bu yüzden İmam Gazali'nin ortaya koyduğu ölçü çok nettir:
"Ya hayır konuş ya da sus!"
Bu sadece bir suskunluk çağrısı değil; bilinçli, ölçülü ve sorumluluk taşıyan bir konuşma ahlâkıdır.
Sonuç:
"Dil, sadece iletişim aracı değildir. İnsanın karakteri, ahlâkı ve kalbinin aynasıdır. Onu koruyabilen kişi aslında kendini, ilişkilerini ve imanını korur."
"İnsanın dili güzelleşirse; kalbi de güzelleşir. Gönlü ferahlar. Fakat dili bozulursa eğer; ahlâkı da bozulur."
Hz. Muhammed, (sav) sırtını yaslamış bir vaziyette otururken;
"Sizlere en büyük günahları söyleyeyim mi? Allah'a şirk koşmak ve ana babaya isyan etmektir." dedi. Sonra, doğruldu ve;
"Dikkat edin! Ayrıca yalan söz" buyurdu.
İmam Gazali'nin Dil Belası eseri, tam olarak böyle bir eser oldu.
İmam Gazali, insanın en çok ihmal ettiği ama en ağır sorumluluk taşıyan yönünü ele alıyor:
Dilimiz! Yirmi başlık altında, aslında tek bir hakikati hatırlatıyor:
"İnsan, çoğu zaman diliyle düşer ve diliyle yükselir."
Boş ve faydasız sözler; (mâlâyani ve fuzuli konuşma), gereksiz tartışmalar (cedel), batıla dalmak, yalan, gıybet, koğuculuk, alay, iki yüzlülük, yalan yere söz vermek ve yalan yere yemin… Bunların hepsi sadece "konuşma hatası" değil, aynı zamanda; "kalbi bozan ahlâkî yaralar" olarak, ele alınıyor.
İmam Gazali'nin dil afetlerinden en dikkat çekici uyarılarından biri de şudur:
"Dil kontrol edilmezse; küçük sözler büyük günahlara dönüşür."
Çünkü insan, çoğu zaman; büyük hataları değil; önemsiz sandığı, sözleriyle zarar verir. Bir söz kırar, bir söz güveni yıkar, bir şaka kalbi incitir, bir tartışma dostluğu bitirir.
Bu yüzden İmam Gazali'nin ortaya koyduğu ölçü çok nettir:
"Ya hayır konuş ya da sus!"
Bu sadece bir suskunluk çağrısı değil; bilinçli, ölçülü ve sorumluluk taşıyan bir konuşma ahlâkıdır.
Sonuç:
"Dil, sadece iletişim aracı değildir. İnsanın karakteri, ahlâkı ve kalbinin aynasıdır. Onu koruyabilen kişi aslında kendini, ilişkilerini ve imanını korur."
"İnsanın dili güzelleşirse; kalbi de güzelleşir. Gönlü ferahlar. Fakat dili bozulursa eğer; ahlâkı da bozulur."
Hz. Muhammed, (sav) sırtını yaslamış bir vaziyette otururken;
"Sizlere en büyük günahları söyleyeyim mi? Allah'a şirk koşmak ve ana babaya isyan etmektir." dedi. Sonra, doğruldu ve;
"Dikkat edin! Ayrıca yalan söz" buyurdu.
Reklam
İmam'ul Harameyn el-Cüveynî, dehşet verici bir alim... Hayatı muhteşemdi. İlim aşkı, ilme adadığı hayatıyla tam bir örneklik teşkil ediyor. Kendisinin itikadî mezhebi Eş'arî ve fıkhî mezhebi de Şafiidir. Dedesinden ve babasından hatta amcasından aldığı ilmi, kendi zihninde harmanlayarak ve kendi üretimini de işin içerisine dahil ederek bu eserinde İslam inanç esaslarındaki bazı kavramları açıklamıştır ve bazı mezheplerin sapkın düşüncelerine ehl-i sünnet bakış açısıyla cevaplar vermiştir. Cedel (tartışma) yöntemini eserine yedirerek karşı görüşleri zayıf noktalarından vurmuştur.
Çeviriye dair:
-Kitabın başında hayatı yer alıyordu.
-Hayatı kelam açısından incelenmişti ayrıca diğer ilimlerdeki çalışmaları ve diğer ilimlere olan yatkınlığından da bahsedilmiştir.
-Hocaları ve talebelerine yer verilmiştir.
-Kitabın ikinci bölümü asıl metnin cümle cümle tercümesi şeklinde işlenmiştir.
Kelam ilmi açısından ve kelamdaki yöntemleri görebilmek açısından harika bir kitaptı.
Eğer aklınız varsa!!Felsefe-Düşünce
Altay Cem Meriç’in fikir dünyasını üzerine bina ettiği, 11/12 yıllık inanç dünyasındaki birikimini tüm inanlara aktardığı eserinin adıdır “Peygamberliğin İspatı”. Eser konu olarak Hz. Muhammed’in (SAV) Allah tarafından seçilmiş, insanlığa elçi olarak gönderilmiş olduğunun akli delillerinden örnekler sunuyor. Hz. Muhammed’in ilk vahye kadar ki yaşam tarzından tutun, ilk vahiydeki mesaj dahi onun Peygamber olduğunun, hak olduğunun nasıl delil barındırdığını çok basit mantıkla ispat ediyor. Hz. Muhammed sahip olduğu hali, konuşması, yaşam tarzı, cesareti, fedakarlığı, metaneti, stratejisi, gelecekten haber vermesi, dirayeti ….. Resul’e ait her şey O’nun nasıl/neden/niçin? Peygamber olduğunun delili oluyor kitabı okuyunca idrak edebiliyorsunuz.
Eserdeki kaynaklar ise özellikle Oryantalistler tarafından hazırlanmış çalışmalardan alınmış ki, bu konuda düşmanın dahi takdir ettiği kabul gören tartışmasız gerçek üzerinden delil geliştirilmiş olsun. Kitap cedel tarzında yazılmış olup bir tartışmaya cevap niteliğindedir.
Altay yer yer konuyu anlatmayı kesiyor itiraz ehline laf sokuşturuyor, ben okurken hissettiğim manzara tam olarak şöyle; ACM ehli inkarı ringe çıkarmış, ağzını burnunu kırıyorken birden yumruklamayı bırakıyor, ellerini beline koyup bi güzel fırçalıyor. Ben okurken bu manzarayı gördüğümü söyleyebilirim.
Okuyucu kitaptan birçok açıdan istifade edecektir. En başta iman ettiği Peygamberi’ne tahkiki imanı artacaktır. Herhangibir ortamda konu üzerinden mantık geliştirecek ve bu metotla akılları rahat bir şekilde ilzam edebilecektir.
Kitabımız iyi hazırlanmış, çok samimi ve haber delili açısından bana çok orijinal geldi. Yazarın üslubu zaten tartışmasız orijinal, öfkesi biraz İhsan Süreyya Sırma’yı andırıyor.
Kitabın sonunda okuyucuya yaptığı dua bana Gazali’yi
İnsanı diğer canlılardan ayıran en büyük özellik olan "konuşma yetisi", aynı zamanda onun en büyük imtihanıdır. Klasik eserlerde dil, "hacmi küçük, cürmü büyük" bir organ olarak tanımlanır. Dilin afetlerini anlamak, sadece neyi söylememiz gerektiğini değil, nerede susmamız gerektiğini bilmektir.
Dil, kalbin tercümanıdır. Ancak kalp ile dil arasındaki denge bozulduğunda, bu küçük et parçası yıkıcı bir silaha dönüşebilir. İmam Gazali, İhyâü Ulûmi’d-Dîn adlı eserinde dilin 20 ana afetinden bahseder. Bu afetler bireyden başlar ve toplumsal çürümeye kadar uzanır.
Başlıca dil afetleri ve tahribatları şunlardır :
1) Gıybet ( dedikodu )
2)Yalan
3)Malayani ( boş söz )
4) Kibirli ve kırıcı üslup
5)Münakaşa ve cedel
Dilin afetlerini kontrol altına almak, aslında zihni ve kalbi terbiye etmektir. Söz, sahibinin esiridir; ancak ağızdan çıktıktan sonra sahibi onun esiri olur. Bu yüzden "dil terbiyesi", bir insanın olgunlaşma (tekâmül) yolculuğundaki en büyük adımıdır..
Sözün şifası da en az afeti kadar büyüktür .
Reklam
Reklam