Ceres <3
Hiçbir mabette ona tapınan kalmamış…
Tarla meyveleri, nefis salkımlar
Ziyafetleri süslemiyor;
Sadece kanlı mihraplarda
Ateşe verilmiş gövdeler tütüyor.
Ve Ceres kederli bakışını
Nereye çevirse
Her yerde derin bir küçülme içinde
İnsanı görür!
Güneş sisteminde kaç gezegen vardır?
8
2006 yılında Uluslararası Astronomi Birliği bir gökcisminin “gezegen” sayılabilmesi için 3 kriter belirledi:
1.Güneş’in yörüngesinde dolanmalı,
2.Kendi kütle çekimi sayesinde küresel bir şekil alacak kadar büyük olmalı,
3.Yörüngesinin çevresini diğer cisimlerden temizlemiş olmalı.
Plüton ilk iki kriteri karşılıyor; ancak üçüncü kriteri sağlayamadığı için “cüce gezegen” statüsüne alındı.
Plüton, diğer gezegenlerden çok daha küçüktür. Kütlesi, Ay’ın yaklaşık beşte biri kadardır.
Güneş’e en yakın dört gezegen (Merkür, Venüs, Dünya ve Mars) orta boyutlu ve kayasal yapılıdır. Dıştaki dört gezegen (Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün) ise büyük ölçüde gaz ve buzdan oluşur. Plüton ise daha çok küçük, buzlu bir dünya olarak tanımlanır.
Mars ile Jüpiter arasında bir asteroid kuşağı bulunur. Cüce gezegenler arasında en bilinenler ise Ceres, Eris ve Plüton’dur; bu gökcisimleri resmi olarak ilk tanımlanan cüce gezegenler arasında yer alır.
........ GİRMEZ
1 Aşkın eserin nice deyim, cânıma girmez
Dem yok ki senin tir-i müjen kanıma girmez
2 Râzıyım eğer uykuda görsem seni lâkin
Habın eseri dide-i giryânıma girmez
3 Zalfün gibi mecnûn olurum vahimesiyle
Feryâd dahi sine-i nâlânıma girmez
4 Var aşkın ile nâle gibi neyde karârım
Âvâz-ı ceres külbe-i ahzânıma girmez
5 Nâdir ararım kim, eser-i mihr ü vefâsı
Her bü'l-hevesin sine-i vicdânıma girmez
6 İklim-i cünun hâkimiyim söz dahi Nevres
Divâne eğer olmasa divânıma girmez
Alıntılar
Mit hayali öyküdür (1).
Felsefenin gelişmesi ve bilimin ilerlemesi ile aydın insanlar giderek tanrıların varlığından kuşkulanırlar. Kimileri mitolojik anlatımları uydurma ve usdışı sayarak alaya alır. (3).
MÖ 3100-2400 Anadolu’dan gelen istilacılar Yunanistan’a yerleştiler. Kikadlar tuncu getirdiler. Yunanlılar onlara Pelasglar dedi (6).
MÖ 1950’lere Tuna’dan gelen Hint-Avrupalı yeni bir boylar dalgası kendini gösterir. İonyalılardır. MÖ 1220’lere doğru sıra başka Hint Avrupalılara yani Dorlara gelir. Dorlar demiri getirir ve savaşçı bir toplum oluştururlar (7).
Yunanistan toprağının ancak ufak bir bölümü ekilebilir. Tatlı su az ve yaşamsal olup çok değerlidir (12).
Çok sayıda hayvan büyük bir dinsel saygı görüyordu. Bazıları tanrı amblem oluşturur ya da birçok yerde onlara adanmışlardır (15).
Epidauros 14 bin kişilik yer bulunuyordu. Agora’da sütünlü galerilerin gölgelsinde tartışmalar yapar meclise katılır, davalrda hazır bulunurlar. Boş, dolu her konudan, politikadan ve hatta felsefeden söz ederler (17).
Yunanlılar kuzeyde zengin göçebe İskitler ile karşılaşır ve onlardan kereste, kehribar ve altın satın alırlar (18).
KADIN: Girit’te kadın özgür, şen şakrak, akrobasi gösterilerine varıncaya dek erkeklerle yarışan bir görüntü sergiler (24).
Boks, güreş, boğa güreşi.
MÖ VIII- VII
Ticaret ve sanayi ile zenginleşen bir orta sınıf belirir; bu sınıf yönetime katılmak ister, yasaların yazılı olmasını savunur (32).
Sparta
Eşitler asker olmak için dünyaya getirilip büyütülür. Sekiz yaşından yirmi yaşına kadar spora dayalı bir eğitim görür ve çok sıkı kamusal bir disipline uyarlar. Otuz yaşına kadar yatılı yaşarlar, karılarıyla buluşmak hakları bile yoktur, ancak gizli gizli buluşabilirler (34).
Kamu işleri yirmi sekiz üyeden oluşan Yaşlılar Meclisi’ne bırakılmıştır (35)
Sevin ey dil ġazādan ḫusrev-i ṣāḥib-ḳırān geldi
Saʿādet taḫtına yaʿni Süleymān-ı zamān geldi
2 Ḥużūr-ı maḳdem-i şehden cüdā bi-cān idi ʿālem
Bi-ḥamdi’llāh yine cism-i cihāna tāze cān geldi
3 Pür oldı şevḳden her gūşe ṭoldı şehr içi ġulġul
Ceres āvāzıdur var-ise gūşa bir fiġān geldi
4 Görüp Sulṭān Süleymān’ı hemān-dem buldı il cānı
Kim añar āb-ı ḥayvānı ḥayāt-ı cāvidān geldi
5 Rikāb-ı tevsen-i şehden görüp yāḳūt-ı raḫşānı
Cigerden çeşmüme ʿaynum hezārān ḳaṭre ḳan geldi
6 Dem-ā-dem ey ṣabā kuḥl-ı ġubār-ı maḳdem-i şāha
Göñül cānlar virürken ḥamdüli’llāh rāygān geldi
7 Göz açup rūşenā buldı ṣafādan dide-i ʿālem
Saʿādet birle çün çeşm-i çerāġ-ı merdümān geldi
8 Esed burcını ḫurşid-i cihān-tāb itdi ṣan menzil
Ḳadimi ṣayd-gāhına çün ol şir-i jiyān geldi
9 Feżā-yı ḳudsi ervāḥ-ı şehidān eyleyüp mesken
Bi-ḥamdi’llāh girü ṣıḥḥatle cümle ġāziyān geldi
10 Ser-ā-ser ḳapladı rūy-ı zemini sāye-i devlet
Cihān gülzārı ḫurremdür çün ol serv-i revān geldi
11 Hemān-sāʿat cihān ḫalḳı göz açdı ḫāb-ı ḥasretden
Ṣabādan sürme-i ḫāk-i reh-i şeh armaġān geldi
12 Pür oldı şehr içi ẕevḳ ü neşāṭ u ʿıyş u ʿişretle
Ġazādan taḫt-gāhına şeh-i kişver-sitān geldi
13 Dökülse ṭopraġa berg-i ḥayātı cümle küffāruñ
ʿAceb mi bād-ı ḳahr-ı şāh ile faṣl-ı ḫazān geldi
14 Güherdür ʿAşḳiyā çün kim murād olan bu deryādan
Bir iki ḳaṭre kem oldısa baḥre ne ziyān geldi
KİTABIN ÖZETİ
Mit hayali öyküdür (1).
Felsefenin gelişmesi ve bilimin ilerlemesi ile aydın insanlar giderek tanrıların varlığından kuşkulanırlar. Kimileri mitolojik anlatımları uydurma ve usdışı sayarak alaya alır. (3).
MÖ 3100-2400 Anadolu’dan gelen istilacılar Yunanistan’a yerleştiler. Kikadlar tuncu getirdiler. Yunanlılar onlara Pelasglar dedi (6).
MÖ 1950’lere Tuna’dan gelen Hint-Avrupalı yeni bir boylar dalgası kendini gösterir. İonyalılardır. MÖ 1220’lere doğru sıra başka Hint Avrupalılara yani Dorlara gelir. Dorlar demiri getirir ve savaşçı bir toplum oluştururlar (7).
Yunanistan toprağının ancak ufak bir bölümü ekilebilir. Tatlı su az ve yaşamsal olup çok değerlidir (12).
Çok sayıda hayvan büyük bir dinsel saygı görüyordu. Bazıları tanrı amblem oluşturur ya da birçok yerde onlara adanmışlardır (15).
Epidauros 14 bin kişilik yer bulunuyordu. Agora’da sütünlü galerilerin gölgelsinde tartışmalar yapar meclise katılır, davalrda hazır bulunurlar. Boş, dolu her konudan, politikadan ve hatta felsefeden söz ederler (17).
Yunanlılar kuzeyde zengin göçebe İskitler ile karşılaşır ve onlardan kereste, kehribar ve altın satın alırlar (18).
KADIN: Girit’te kadın özgür, şen şakrak, akrobasi gösterilerine varıncaya dek erkeklerle yarışan bir görüntü sergiler (24).
Boks, güreş, boğa güreşi.
MÖ VIII- VII
Ticaret ve sanayi ile zenginleşen bir orta sınıf belirir; bu sınıf yönetime katılmak ister, yasaların yazılı olmasını savunur (32).
Sparta
Eşitler asker olmak için dünyaya getirilip büyütülür. Sekiz yaşından yirmi yaşına kadar spora dayalı bir eğitim görür ve çok sıkı kamusal bir disipline uyarlar. Otuz yaşına kadar yatılı yaşarlar, karılarıyla buluşmak hakları bile yoktur, ancak gizli gizli buluşabilirler (34).
Kamu işleri yirmi sekiz üyeden oluşan Yaşlılar Meclisi’ne bırakılmıştır (35)