Bu romanı ilk dəfə oxuyanda məni ən çox vuran şey, onun qorxunc dərəcədə real olması idi. Atwood bu əsəri "spekulyativ bədii ədəbiyyat" adlandırır – yəni "olsa nə olar" sualından yola çıxan, gələcəyi deyil, əslində artıq tarixdə baş vermiş şeylərin ekstrapolyasiyasını təqdim edən bir roman. Və bu, onu saf fantaziyadan daha təhlükəli edir.
Gilead rejimində qadınlara oxumaq qadağandır. Bu, sadəcə bir məhdudiyyət deyil – bu, düşüncə qabiliyyətinin əlindən alınmasıdır. Offred-in gizlicə Scrabble oynaması, sözləri yad etməsi, öz hekayəsini kasetlərə danışması – bütün bunlar mənim gözümdə ən incə və ən güclü dirəniş formasıdır. Çünki rejim onun bədənini ələ keçirə bilər, amma sözlərini tamamilə əlindən ala bilməz.
Bu məqam mənə həmişə Hannah Arendt-in "şərin banallığı" anlayışını xatırladır. Gilead-da pislik qışqırmır, əksinə, sakitcə, ritual dillə – "Ona övgülər olsun", "Biz bunu lütflə qəbul edirik" – işləyir.
Romanın ən çox sarsıdıcı cəhətlərindən biri də qadınların bioloji funksiyalarına görə təbəqələşdirilməsidir: Damazlıqlar (qırmızı), Arvadlar (mavi), Martalar (yaşıl), Teyzələr (qəhvəyi)… Bu rənglər sanki bir şahmat taxtasıdır. Mənə elə gəlir ki, Atwood burada müasir cəmiyyətdə də qadınların tez-tez "ana", "işçi", "sevən", "bakirə", "fahişə" kimi dar qəliblərə salınmasını tənqid edir. Gilead sadəcə bu qəlibləri son həddə çatdırır.
Romanın ən faciəli personajı bəlkə də Serena Joy-dur. Rejimdən əvvəl o, ənənəvi ailə dəyərlərini təbliğ edən bir televiziya vaizi idi. Gilead qurulandan sonra isə onun da oxumaq hüququ əlindən alınır, bir "Arvad" olaraq evinə həbs edilir. Atwood bu personajla bizə "sistemi quranların da sistemin qurbanına çevrilməsi" ironiyasını göstərir. Məncə, Serena Joy – öz əlləri ilə öz qəfəsini düzəldən qadının ən acı timsalıdır.
Roman 1985-ci