Yasin GÜNER
@ebirader
Antalya
23 okur puanı
Şubat 2023 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Daha iyisi yokTarih ve Medeniyet
Kitabı çok kısa özetlersek orta çağdan bugüne başta yaşama hakkı olmak üzere, beslenme, sağlık, şiddete maruz kalmama, eğitim, haberleşme, sosyal ve kişisel haklar konusunda gelişimi anlatıyor.
Bu konuların hepsi ve daha fazlası için başlıklar halinde arşivlerden, eski kitaplardan, mektuplardan alınmış örnekler kanıt olarak sunuluyor. Birleşmiş milletler, uluslararası tarafsız kuruluşların verileri ve haberleri ile fikirler çok sık destekleniyor.
Aydınlanma tarihi, Fransız ihtilali, demokrasi gelişimi, sorunları ile birlikte anlatılıyor.
Çarpıcı örnekler olarak
1850'lerden önce Avrupa'nın %1'i hariç hepsi çok fakirdi.
1950'lerden sonra Batı Avrupa'da hiç çok fakir(gıda, giyim ve barınma ihtiyaçlarını karşılayamayan kişi) kalmadı. Hindistan çok fakir insan 1980ler den 2015'e kadar %76 dan % 15' e indi. Çin'de ve çok ülkede çok iyi ilerlemeler oldu.
Eğitimsiz insan sayısı 20 yy dan itibaren hızla alarak çok küçük oranlara indi.
İnsanların eğitimli olmaları, dış dünya ile sürekli iletişim kurmaları insanlığın gelişimini hızla artırıyor.
20. yy başlarında hiçbir ülkede kadınların seçimde oy kullanma hakkı bile yoktu. Kadın erkek ayrımcılığı (hukuksal olarak) neredeyse son buldu.
Avrupa'da fakirlik azalmasından sonra çevre bilinci ve çevreci uygulamalar gelişti gibi konulara değiniyor.
Köleliğin kalkmasının tarihsel gelişimini anlatıyor. Son olarak gelecek beklentisi çiziyor. Tarihsel olarak önemli bir devlet olan Osmanlı İmparatorluğu uygulamaları kitapta yanılmıyorsam iki kez geçiyor.
Binlerce veri ve haber ile desteklenmiş kitapta tabii ki bazı yorumlar var. İyimser görüşle yapılmış yorumların hemen hemen hepsini doğru ve gerçekçi buldum.
İnsanın moralini dahi düzelten bir kitap.
Yazarı uzun yıllar çok çalışmış. Kendisini tebrik ederim
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Çok Etkilenmedimİnsan ve Toplum
Sıkça sosyalizm eleştirisi zannedilen kitap aslında değil. Sınıf farklarının genel yapısı ile ilgili bazı tespitleri güzeldi. İnsanların duyguları ile ilgili bazı tespitleri güzeldi ama genel olarak çok beğenmedim ve çok etkilenmedim.
Yazarın anlattığı devlet düzeni çok gerçekçi değil böyle bir düzenin olması, tek bir bireyden devletin böyle korkması, basit bir kişiyi de böyle takip etmesi mümkün değil, gerekli de değil. Bu yüzden anlattıkları hikayelerin çoğu aslında olmamış.
Kitap geleceği aydınlatan kült bir kitap sayılamaz. Ancak distopik olduğu, can sıkıcı olduğu, moral bozucu olduğu kesin.
Zaten 1948 yılında muhtemelen 36 yıl sonra olmasını istemediği gelecekten korkarak yazılmış. Etkileyiciliği artırmak için işkence hikayesi artırılmış gibi izlenimim oldu.
İnsanların düşünmesi engellenerek ilerleyemeyeceğini böyle bir düzenin uzun yıllar sürmeyeceğini diğer insanlar gibi George Orwell'ın da öngörmesini beklerdim. Oysa kitaba göre baskıcı, insanların her an takip edildiği, tezahürat yapmayanların bile çoğu zaman idam edildiği veya garip bir şekilde yıllarca esir edilip işkenceyle fikirlerinin değiştirildiği, aptallaştırıldığı düzen var. Bu sistem baş kahraman Winston'ın hatıralarını ele alırsak en az 30 yıl sürüyor.
Yazarın ısrarla vurguladığı bu düzendeki öngörüler, bir nevi vaatler de zaten tutmamış.
Orantısız bir şekilde abartılmış bir kitap. Yine de 1940'larda -ikinci dünya savaşı sonrasında- bir yazarın gelecek hakkındaki öngörülerini merak edenler okuyabilir.
ÖĞRENECEK ÇOK ŞEY VARBilim Tarihi
Dan Brown Şehri ve Şehrin Tarihini Anlatıyor.
Dan Brown bu 4. romanında diğer 3 Robert Langdon serisinde olduğu gibi bir şehrin önemli binalarını önemli tarihsel olaylarla anlatıyor. 4. kitabında ABD başkenti Washington'ı seçmiş ve benim gibi kitabı okuyan kişiler Washington hakkında başka yerde kolayca bulamadıkları muazzam bilgilere bir roman atmosferinde, olayları yaşar gibi sindire sindire erişebiliyorlar. Özellikle kongre binasındaki ABD'nin ilk başkanı Washington'ın Göğe Yükselişi resminin aslında onun -mecazi de olsa- tanrı katına yükselişini tasvir etmesi ve bunun Hristiyanlık inancıyla rahat ilişkilendirilebiliyor olması güzel bir bilgi ve kurgu olmuş. Masonların ABD'nin kuruluşunda ve yönetiminde hep önemli olduğu da kitapta vurgulanmış.
Bilimle Sihir Arasında Gezinti
Dan Brown'nu kitabında bahsettiği noetik bilimi kitabın 2009 yılındaki yazımıdan beri anlaşılan fazla gelişmemiş hatta elde tutulacak birşey olmadığından bunun şu anda gerçek anlamda bir bilim olduğunu söyleyemeyiz. Ancak noetik konusu romancılık açısından müthiş bir fikir, içinde hayal gücü olan, umut olan yenilik olan roman iyi değilmidir. İşte noetik ya da adı farklı olsada insan düşüncesinin fiziki dünyayı etkileme gücü çok iddialı ve çok parlak bir fikir ve ilham verici gerçekten. Bunun dışında bilgisayar veya diğer elektronik cihazları etkisiz hale getirmek için geliştirilmiş EMP (Elektromanyetik Pulse) silahını da yine ilk defa bu kitapta Brown'dan öğrendik. Yaptığım kısa araştırmada Çin'in bu silahı kullandığını öğrenebildim.
Bilgiler Güzel Ancak Roman Biraz Sıkabiliyor.
Dan Brown Washington önemli binaları kurucularının yeni bir dünya devleti ve başlangıçta yeni inançlarla yönetim hedeflerini, kurucuların daha sonra tekrar Hristiyanlığa yöneldiklerini bir polisiye gerilim arasında
Gelecekte Neler Olabilir?Gelecekte Bir Gün
Kitabın ilk bölümleri yazarın ilk kitabı "Sapiens"in son kısımlarına oldukça benzer, hatta tamamen aynı paragraflar bile var.
Yazar insan toplumlarının tarihte hep savaşlar, salgınlar ve kıtlıkla uğraştıklarından bahsetmiş, 20 yy sonlarında ve günümüzde bunların neredeyse bittiğini ve insanların artık bir dönüm noktasına geldiğini belirtilerek yetenekli veya zengin bazı insanların ilerleyen dönemlerde süper insana dönüşebileceğini öngörmüş.
Yazarın diğer bir kehaneti ise artık günden güne insanların dünyayı yönetmek için güçsüz kaldığını bu kadar çok ve hızlı değişen veriyi insan beyninin derleyip iyi kullanamadığını ve ileride (muhtemelen) dünyayı zeki algoritmaların yöneteceğini, nesnelerin internetinin insanoğlunun sonunun başlangıcı olduğunu iddia etmiş.
Evet, gelecekte dünyayı robotların ve akıllı makinelerin yönetebileceği, akıllı makinelerin ve bilgisayar kullanımının arttıkça insanların daha az iş bulabildiği ve bu sürecin insanı değersizleştireceği Y.N. Harari ve pek çok yazar gibi beni de uzun süredir kaygılandıran bir konu. Yani robotların insanları yok etmek isteyebileceği bile bir kabus olarak düşünülebiliyor bazen. Yalnız Hararı genelin aksine robot veya akıllı makineler değilde algoritmaların dünyada hüküm süreceğini hissederek bu konuya kitabında uzunca bir yer ayırmış.
Kapitalizm, komünizm gibi hümanizmi de beğenmeyen, sevmeyen yazar kitabın neresinde her bölümünde hümanizmi eleştirmiş, taşlamış.
Yazar sonlara doğru düşünüp örneklerle ve destekleyici kanıtlarla uzun uzun anlattığı kıyamet senaryoları da denebilecek 2 kötü geleceğin tahmin olduğunu, bunların kesin olarak algılanmaması gerektiği konusunda uyarı da yapmış.
Çalışkanlığı ve bilgisi ile takdir toplayan yazar kötü senaryolar dışında hayal meyal de olsa neden iyi bir senaryo (kısmen de olsa)
"Sapiens" Çok Şey Bilen Ama Biraz da Yanılan Adamİnsan Toplum Psikoloji
KİTAPTA BEKLENENDEN FAZLASI VAR.
Bir tarih profesörü olan Y.N. HARARİ bu kitabında tarihçilerin görev ve çalışma alanının dışına çıkıyor. Son yıllarda tarihçiler tarih öncesini anlattığı gibi insan öncesini, insanın evrimini de anlatıyorlar. HARARİ bunun da dışına çıkarak bugünkü insanların toplumsal-psikolojik durumunu uzunca inceliyor, gelecekte ne olacağı üzerinde de çok çalışmış, araştırmış ve gelecek öngörülerini incelediği araştırma sonuçlarını da kaynak göstererek yayınlamış.
KİTAP 113 BÖLÜMDEN OLUŞUYOR.
Kitap aslında 4 bölüm olarak gösterilse de ayrı başlıklar altında sunulan -tek tek saydım- 113 küçük bölüm ve 4 ana bölümden oluşuyor. Bu 113 bölümün herbirinde birden fazla tarihi olay, doğa yasası, bilimsel araştırma sonuçlarından desteklenen ya da desteklenmeyen tezler-yazarın direk kendi öngörüleri- anlatılıyor. Bazı maymun türlerinin ölüm tehlikesini işaret etmek için bir ses(ilkel kelime gibi) ile bağırarak kısıtlı olarak konuştuğundan, ineklerin ve domuzların da duyguları olduğundan bile bahsediyor ki zaten yunusların sesli olarak konuşabildiği (20 kelimeydi değişmediyse), bir orangutanın işaret dili ile konuşabildiği, hatta muhabbet kuşlarının bile 7 farklı durumlarında 7 farklı tonla öterek bir nevi haberleştiği bilinmektedir. Yani HARARİ kendi alanından çok uzak olan hayvan davranışları gibi az bilinen bir bilim dalından örnekler verebilen bu konuda araştırma yapmış ilginç ve iddialı bir kişi.
EVRİM CANLI TÜRÜ VE EKOLOJİK YOK OLUŞ GİBİ KAVRAMLARI İYİ ANLATMIŞ
Yazar yine alanı olmamasına rağmen eşek ve atın benzerlikleri, farkları ile bir eşek ve bir atın çiftlesebildiği, ancak yavrularının kısır olması ve üreyememesi üzerinden hem tür kavramını hem de evrim teorisini başarılı anlatmış, Avustralya'ya 35-40 bin yıl önce giden ilkel insanların