CEMO
Yazar: Kemal Bilbaşar
"Biz eskerdeyken okutup bellettiler ki," dedim, "Cumhuriyet sınırları içinde her Türk hür doğar, hür yaşar. Başına buyruk olur. Madem öyledir, ne diye onca insan ağlara kulluk eder nahak yere?"
✯
KULLUK SEFİLLİK, KULLUK TÜM REZİLLİK
♡
Herkese Merhaba
Bir direnişin romanı Cemo..
Aynı zamanda benim de Kemal Bilbaşar hocamızın kalemiyle tanışma kitabım oldu. Yine ağalık sistemi, yine köylüyü, fakiri ezme ezdirme uğraşları, aşiret töreleri, inançları, yaşama biçimleri ve tâbi ki olmazsa olmaz; aşk..
Kitap; içeriği, anlatım ve dil bakımından bana biraz İnce Memed tadı verdi. Yazarın halkın dili ve şivesiyle hikayeyi anlatması güzeldi, çok hoşuma gitti. Mesela avukat /abukat/, asker /esker/, bey /beg/ gibi..
Cano, güzeller güzeli Kevi 'yi kaçırır ve ondan doğan kızı Cemo 'yu erkek gibi yetiştir. Öyle ki, erkeklerle dövüşecek kadar güçlü, onlardan daha iyi at sürecek kadar cesur. Köylü erkekleri Cemo 'ya erişmek ve evinin kadını yapmak için sıraya girerler..
Ama baba Cano ağalık düzenine karşı çıkar ve kızının sevdiği erkekle evlenmesini ister.
İşte asıl hikâye de bundan sonra başlar..
Böylece Sorikoğlu da ortaya çıkar.. İğrenç bir karakter.. Zorla Cemo 'ya sahip olmak isteyen, güya töre geleneğini çok bilen pislik bir herif.. Ama canım Cemo da onun hakkından gelebilecek güçlü bir kadın.
Peki, Memo kim?
Kitabın yarısından sonra hikayeye büyük bir giriş yapan ve bu kitabın devam kitabında
okuyacağımız Memo..
Ona da ayrı sinir oldum zaten..
Köylünün ağalık düzeninden kurtulmaya çalışıp, Atatürk 'ün kurduğu Cumhuriyet Türkiye 'sinde kendilerine kalacak yer ve çalışacakları toprak verilmesini isteyen halkın çektiği sıkıntıları okurken, etkilenmemek mümkün değil. Kitapla ilgili kafamda bazı soru işaretleri kaldı, bazı yerlerde kopukluklar yaşadım.
Niviskar Nihat Gultekin xebata xwe'y lêkolin û berhevkariyê . A li ser Gelî, wek rêzepirtûk berhev kiriye û bi wî teherî jî çap dike. Dîwarê Me jî Hilweşandin pîrtuka sêyemine(3.)Di vé berhemé de 17 kesan re hevditîn pêk aniye. Ev kes piranî kesê nivşa duyeminin. Tenê şehidek dema siyaseta gelî de hebûye. Ew jî pênç salî buye. Yanê tiştek nayê bîrê. Ew jî wekî şahidên din mezinê wan çawa ji wan re gilîkiriye, ew jî heman giliyê radigihînin. Ê kû bavê wan lê xilas buye, êku ca wan. Axir nivşa duyeminin ,ên mexdurê siyaseta gelî .Di vê pirtukê de niviskar zêdetir li ser hewldanên Muhyedin Akmaz: Ên lêkirina dîwarekî li Adaxeybê disekine. Muhyedin Akmazê bavê wî (bin çendekê neferê malbata xwe de maye û mirinê xilas buye ) dema ew zarok buye. Çi hatiye serê wî û malbata wî. Hemû livo livo Muhyedin Akmaz re gilî kiriye. Muhyedin Akmazê bin bandora van bîranînê bavê xwe de mayî. Dixwaze diwarekî li Adaxeybê lê ke. "Bi xwe bav û kalên min jî tê de ne. Li vir qetlîamek hatiye çêkirinê, bav û kalên me li vir hatine kuştine. Bila ew tiştana neyne ji bîrkirinê, bila hefiza gelê Kurd de bimîne, min loma xwast ez surê çêkim. Yek jî min ber çavê xwe ditiye em xelkê wî gundîne" (r.207). Lê mixabin ev yek alî dewletê tê astengkirin. Ew dîwarê hatî lêkirin jî tê hilweşandin. Xwe navê pirtukê jî. Ew hevoka Muhyedin Akmaz "dîwarê Me jî Hilweşandin" tê.
Niviskar bêyî kû behsa pêvajoya biryargirtinê : Ka bi çi hestê bi çi ramanê, ev biryar girtiye û derketiye vê rêye ,bike. Destpêka berhemé de mexset û mirazê xwe, rê û rêbaza teknîka xwe eşkere kiriye . Dema derbasî çîroka şahidekî dibe pêşîyê gala wê/wî şahidî û çiroka xwe a çawa xwe gihandine şahid dike. Piştre dora xeberdanê dide şahid. Dema şahid xeberdide kêm caran dikeve navberê. Ev yek jî dibe sedema herikandine ke
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
bahozê wêrekKurdî
Navê romanê Bahoz e ji aliyê Eskerê Boyîk ve hatiye nivîsandin. Bi giştî ji 108 rûpelan pêk tê. Ev kurteroman di navbera salên 1999-2002an de hejmarên rojnameyaya Hevî, Roja Teze û Dema Nû de çap bûne. Piştre ji aliyê Weşana Avesta ve di sala 2011an hatiye çap kirin.
Ev roman hem ji aliyê naverokê ve hem jî ji aliyê mijarê ve dişibe destanan. Lê qasî destanan ne dirêj e. Wek kurteroman hatiye pejirandin. Ji aliyê folklorîk ve berhemekê dewlemend e.
Ev roman li ser welatê Mêrgesorê disekine. Mêrgesor welatekî ji hêla xwezayê ve bedew, xweş û dewlemend e. Lehengê sereke Bahoz, zarokekê pênc salî ye û bavê wî Şivan e. Welatê wan Mêrgesor ji aliyê Çavpanan ve hatiye dagirkirin. Zulm û zordariya çavpanan li ser gelê Mêrgesorê hukim dike. Gelê Mêrgesorê neçar û ji halê xwe bêzar e. Ji her aliyê xwe Mêrgesorê talan dikin, xira dikin aramî û xweşî nema ye, lawiran gişk qir dikin. Dema ku zarên Mêrgesorê tên pênc saliya xwe ji aliyê Çavpanan ve ji malbatên wan distînin û wan perwerde dikin bi navê Dûşmanan dormedarê xwe diherimînin, talan dikin. Şivên jî li ber vê bindestî û eziyetê serî radike naxwaze lawê xwe Bahoz bide Wehşan. Gundiyên Şivên pişt wî nasekinin. Di navbera Şivên û Qrêl de pevçûn diqewime. Pîrêka wî dimire, Şivên dikeve zindanê. Dayika Bahoz dibe Teyr û difire asîman. Her wiha Bahozê jî bi xwe re dibe ji zulmê xilas dike. Ruhê Mêrgesorê her dem ligel Bahoz tevdigere. Rêya rast û durust nîşanî wî dike. Bahoz hêj pênc saliyê xwe de di sirûştê bi tenê serê xwe dimîne. Ji aliyê ajalan ve tê xweyî kirin. Bahoz ji aliyê ajalan ve pir tê hez kirin ne ji bilî wewikan be. Dehan qezî têne serê Bahoz. Aşiqê Rojê dibe. Ji ber evînê serxweş dibe û têk diçe. Dema ku têk diçe Qrêl Bahozê digire û diavêje Zindanê. Bahoz di zindanê de rastî Bavê xwe tê lê xwe nade
'heta ku erd bibe rûyê evînê..·180 syf.·Kurdî
10/10
2021 1. kitabı
Xwedê dilekî dide mirov, mirov bi wî dil î ve dikeve rêyekê, hewldanên ji bo şopa azadiyê û xeyalên azadiyê ji ba dil ve li ber zar û nevîyên mirov diherike. . Eger mirov bixwaze azadiya gel pêk bîne, divê mirov ji Hesê Karezî fêm bike ku mirin di wê rêyê de di navbera te û hezkiriyên te de ye û henek dixwazin tav a te biçirînin..
.
Hesê Karezi;
Mala te, hespê te dişewitînin, lê ew ronahiya ku bi agir derdikeve, tarîtiya te ye. Agir ji te hespê te stand.
Dema em pirtûkê dixwînin em dizanin ku dojeh ji bo kesên di rêya azadiyê de ne ewqas dûr e lewra hikûmet dişewitîne, esker, bê şerm dişewitînin. Lê Xwedê mezin e. Ew ê rojekê bi ronahîya me kor bibin, Xwedê mezin e.
.
Fatê, min dilê xwe cihê ku te Meryem lê veşart hişt. Mîna te porê Meryem ê parast, ez ê êşa xwe veşêrim. Ne wek hev e, lê tu min biborîn e.Ew tenêtî bû ya te bû , te li pey Hesê û Porsor xist. Te jî dizanîbû ku jiyan ji jinan hez na ke. Te ji dizanîbû ku tenêtî dikare jinekê têk bibe. Jinbûn bi xwe zor e, pirsgirêk ne tu yî.
.
Yaşar Kemal dibêje, rast jî dibêje: " Ew kesên baş li hespên spî siwar bûn û çûn." Hesê Karezi û Şeşper çûn, lê Cemîl ez dizanim ew her tim bîra te danin. . Cemîl, dibêjin ew kesê bavê wî mir kor dibe lewra ji nû ve avakirina stûna hilweşandî ya malê zehmet e, pirr zehmet e.
.
Girtîgeh çar dîwar in, lê çar dîwar her tim mirovan naparêzin. Ne girtîgeh in , cihê êşkenceyê nin. .
Di lêgerîna azadiyê, şopa bapîrê xwe de ;Hesen.
Difikirin ku wê fikra azadiya wî bitewînin, wî dixin girtîgehê. Sûç ê wî, xwendina pirtûkên bi zimanekî qedexe hatibûn nivîsandî bû. Sûç ê te ewgas e Hesen, ew ji bo wan bese, bo heta dil ê xwe rehetkin li te din.
.
Dîrok me vedişêre, henek her tim hewl didin ku şopên me nehêlin, xera bikin. Hêja Cemîl li şopa Hesê Karezî de dimeşe . Hêja yek ji wan kesan e