Kitap; Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün fikir babam dediği Ziya Gökalp'ın çeşitli dergi ve gazetelerde yazdığı şiirlerin bir araya toplanmış hali. Turan şiiri ile başlayan kitap çeşitli masal, koşma ve destanlardan oluşuyor.
Ziya Gökalp, Masallar bölümünün ilk yazısı olan ve şiir şeklinde yazdığı Kızılelma'da Ay Hanım ve Turgut üzerinden Kızılelma nedir sorusunu cevaplıyor. Daha önceki yüzyıllarda Türk milletinin Kızılelma ülküsü için Çin'e Viyana kapılarına dayandığını söyleyen Gökalp, milletinin fethettiği topraklarda birlikte yaşadığı topluluklara özenip kendi dilini ve milli kültürünü unuttuğunu şu dizelerle ifade ediyor:
Şair, hakim? gelmiş bizden de; çokça
Kimi Farsi yazmış, kimi Arapça...
Bu dizeleri yazan Gökalp Kızılelma'ya giden yolun Türk milletinin kendi milli benliğini bulmasından geçtiğini de yine aynı şiirinde ifade ediyor.
Gökalp diğer kitaplarında Avrupa milletlerinin kalkınma sebebini ve bizim de izlememiz gereken yollardan birini, bir alanda uzmanlaşmak olarak açıklar. İşte Esnaf Destanı adlı şiirinde buna değinmiş.
Gökalp bu kitaptaki masal, koşma ve destanlarında Turan ülküsü, kitaba adını da veren Kızılelma, Türklerin mevcut dağınık durumu, tarihe damga vurmuş Türk liderler, son dönemlerde yaşanan bozgunlar, vatan ve millet sevgisi gibi konuları işlemiş. Ancak yazıların neredeyse tamamında Turan ve Kızılelma ülkü ve emelinden bahsedilmiş.