Saetek şêst deqe ye, lê tu
Di her salîseyê de li bîra min
Û di her salîseyê de bi awakî di
Hişê min, fikra min li hev dixî
Jiyanê li ber min dikî cehennem.
Serencama esas a ekola femînîstiyê di sala 1929an de bi pirtûka Odeyek Ji Odeyên Xwe² Virginia Woolf daye destpêkirin. Woolf di vê pirtûkê de dide zanîn ku mêr, her gav bi çavekî biçûkxistî li jinan dinêrin û ew mêr in ku cihê jinan pênase dikin. Çimkî hemû saziyên siyasî, îqtisadî, civakî û edebî di bin kontrola wan de ne. Ji ber salên sekan ên îqtisadê û herwiha salên herba duyemîn a cîhanê ku bala mirovahiyê çû ser meseleyên din, belavbûna fikra femînîstiyê di nav civakê de dereng ma. Lê belê ev serencam di sala 1949an de ji aliyê Simon de Beauvoir ve bi çapa pirtûka bi navê Zayenda Duyemin careke din femînîzm hişyar kir. Ew di wê baweriyê de bû ku civakên rojavayî yên pederşahî wisa dizanin ku kontrol û îdareya wan di destê mêran de ye. Mêran hemû wateyên ku li ser jinê hatine danîn, pênase kirin û di vê pênaseyê de ji jinan re "ewa din" a mêran hat gotin. Li gorî wê divê jin ji bo felata xwe şêwaza civaka pederşahî û mefhûma "ewa din" daynin aliyekî û xwe ji nû ve pênase bikin.
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Her çiqas femînîzmê di dawiya sedsala nozdehemîn de wek tevgereke terefdariya hiqûqî û azadiya jinan dest pê kiribe jî ya rast ew e ku têkoşîna jinan a ji bo başkirina rewşa wan, xwe digihîne demên gelek berê. Berê jin usûlen wek “mêrê kêm” dihat pênasekirin ku heya sedsala hijdehemîn bawerî li ser vê yekê bû; tenê û tenê cinsek li siruştê heye û ew cins jî mêr e. Mesela li gor nêrîna Arîsto jin, parçeyekî winda ji taybetiyên mêraniyê ye. Zanista biyolojiyê jî di vê baweriyê de bû. Çimkî di lêkolînên anatomiyê de yên heya berî sedsala hijdemîn, cudahî di navbera biyolojiya mêr û jinê de qebûl nedikirin û di ser de jî endamê jinaniyê, wek endameke kurt û zeîf a meraniyê dihesibandin û jin wek "mêrê xesandi" bi nav dikirin. Ev fikra nedîtî, jin wek cinseke ku bê îstîsmarkirin, didan nîşan. Lê belê piştî ku di sedsala hijdehemîn de hin guherîn di zanista biyolojiyê de pêk hatin, bi wê yekê re nedurustbûna vê fikrê jî derkete holê û jin ji aliyê biyolojîk, ji nû ve hatin nasin
Dostluğuna ve ahlâkına güvendiği, ilmine, irfanına ve sohbetine meftun olduğu "muhlis-i sâdık" arkadaşlarına (meselâ Babanzâde Ahmet Naim'e, Ali Şevki Hoca'ya, Ferit Kam'a, Emrullah Efendi'ye, Hüseyin Kâzım Kadri'ye...) yakın olmak, onları sıkça görebilmek için birkaç defa evini taşıması yahut yaya uzun mesafeler kat ederek dost ziyaretlerine gitmesi, uzun yollar kat ederek hocaların derslerine-sohbetlerine katılması de onun meziyetleri arasında hep zikredilmiştir¹⁹⁵. Dostları ve ilim-irfan sahipleri arasında konuşmayı da, yeri geldiğinde "fıkra gelsin mi?" diyerek fıkra anlatmayı ve latife yapmayı da, uzun uzun dinlemeyi de severdi. Dost ve yakınları arasında geçimi zor, alıngan hatta bazı bakımlardan çekilmez insanlar da vardı fakat onların hususiyet sahibi insanlar oluşları nezdinde zor taraflarını da katlanılır kılıyordu. Çok sevdiği Neyzen Tevfik veya son nefesine kadar yanında olan Fuat Şemsi bunlar arasındadır.
Sayfa 145 - İstanbul Zaim Üniversitesi Yayınları / ¹⁹⁵ Dost halkasındaki kişiler ve onlarla yakın-sıcak-mesuliyetli münasebetleri hakkında fikirler edinmek için bk. Eşref Edip, age, 1, 175-248; Mithat Cemal, age, s. 50-63, 80-99, 105-28; Orhan Okay, age, 145-60
Ayrılık Provaları
### I.
olmadım!
dağların sabrına sığındığımdan beri
olduğum yok artık benim.
bulamadım, taş neden yüzünü döndü bana
ne söyleyecekti eğilip baktığım su
rüzgâra kapılmış sağrısı o atın
bana ne dileyecekti?
âh ki durmadım dünyada soluklanmak için.
koyun koyuna uyuduğumuz
tepedeki çimenlikten beri
çok vaadiyle dünyanın
çok gözler gelip geçti canımdan
ama
olmadım!
hepsi birdi sevgilim
nasılsa sonunda hepsi birdi.
### II.
filizkıran fırtınasıydı hayatım!
iyi hatırla!
kimin yüzüyle gelmiştin bana
bir begonvil, bir serçe, bir sabah ıslığı
kimin yüzüyle hayatım?
ayrıldığımızda kimdik
şimdi hangi gövdenin içindeyiz
küçük bir çıngırak çalarken sabahları..
bağışla!
bazı zamanlar unutuyorum
yola uzun bakmayı.
bazı şarkılardan geçmeyi örneğin:
Aleksitimi hastalarının rüyaları sıkıcıdır, duygulara ilişkin duyumsal sıfat ya da zarf kullanmadan donuk bir monotonluk içinde konuşurlar.Ender olarak metafor kullanırlar ya da özlü sözlere başvururlar,sarkastik bir ifade ise dudaklarından hiç çıkmaz.Zevkli bir iş yaparken şarkı mırıldanmazlar,ender olarak hayal kurarlar ve latife yapmazlar. Bir grup içinde bir fıkra anlatıldığında, aleksitimik kişi büyük olasılıkla yüzünü asıp "Ben anlamadım," diyecektir.
