Okuduğum en güzel kitaplardan birisiydi. Bir kaç gündür inceleme yazsam ya diye düşünüp duruyorum ama ne anlatsam bilemiyorum da.
Can Yayınları'nın yaz kampanyasında denk gelmişti kitap, ne yazarın adını duymuşum daha önce, ne hikayesini... İkinci Dünya Savaşı sonrası yazıyor arka kapakta. Ebru ablaya (
Ebru Ince) mesaj atıyorum bunu okudun mu diye, hani ikinci dünya savaşı ya kesin fikri vardır diye. Sakın kaçırma mutlaka al oku diyor. İyi ki dinledim, iyi ki aldım, iyi ki okudum, iyi ki tanıdım seni Borchert.
Vurucu cümlelerin altını çizmek istedim okurken ama kitabın tamamı neredeyse çizili şuanda.
Bir Yıkım Edebiyatı örneği, ama yıkımı nasıl iliklerinize kadar hissettirmek.. Bir adam savaştan döner, üç yıl geçmiştir, evine döner ama evi aynı değildir, insanlar aynı değildir. Çok bocalar, uyum sağlamak güçtür.
Aç, yorgun, uykusuzdur kimse kapıyı açmaz.
İş arar hiç bir kapı açılmaz.
Karısının yatağında başka bir adam vardır, karısı yoktur.
Evine gider annesi babası çoktan ölmüşlerdir, evi yoktur, kimsesi yoktur.
Bütün kapılar yüzüne kapanmıştır, o kapıların dışında bırakılmıştır.
Bir tür çığlıktır bu kitap aslında,
Ülkesine,
Vatandaşlara,
SAVAŞA,
İnsanları savaşa gönderenlere,
Tanrı'ya
Vicdanı kör olmuş insanlara...
YAŞAMA.
Oysa o bin bilmem kaç gece aç, üşümüş ve yorgun onlar için savaşmıştır. Şimdi onlar bu durumu küçümsemektedirler, yardım istediğinde onu kapıların dışında bırakmışlardır. Ee tamam diyorlar adeta savaştıysalar savaştılar, ölen öldü dün de ölmüşlerdi, yarın da ölecekler kalkıp da bunun yasını mı tutalım şimdi??
Diğer bütün kapılar kapalı olunca kendisine açık olan tek kapıdan girmiş, ölümü seçmiştir kahraman.
Tanrı'ya ÇOCUKLARIN HER GECE ÖLÜRKEN SEN NEREDEYDİN? diye hesap sorduğu kısımda burnumun direği sızladı. Hiç savaş görmemiş olan ben (umarım da görmem) acısını tahayyül edemem dahi. #33512258
Çok çok etkilendiğim diğer kısım da binbaşı ile hesaplaştığı kısımdı. Binbaşım yirmi kişinin sorumluluğunu vermiştin bana da aralarından 11 adam ölmüştü, o gece çok soğuktu, ben onları düşünmekten, bu olayın vicdan azabından geceleri uyku uyuyamıyorum; sen bin kişinin sorumluluğuyla geceleri uyuyabiliyor musun? #33509176
Tiyatro metni gibi yazılmış ama roman gibi aslında. Harika, çarpıcı, sarsıcı daha ne sıfat bulunabilirse... Kitabın başında güzel bir anektod vardı, Borchert'in oyunu sonunda radyoda yayınlandığında ve Stalingard'daki askerler onu dinlediğinde derler ki "Biz seni anladık kardeşim, sesimiz olduğun için teşekkür ederiz."
"Senin yaşıtın olan biz arkadaşlar, Stalingrad’da, Demyansk’ta, Smolensk’te ve Vyazma’da bulunmuş biz astsubaylar meraktan nefesimizi tutmuş, hoparlör önünde oturduk, senin oyununu dinledik ve anladık bütün söylediklerini."
Kitap kadar hüzünlü yazarın da hayatı.. Savaşta hasta olduğu halde mahkum edilmiş, eziyet görmüş, dönmüş iki yıl gibi bir sürede ne yazabildiyse yazmış ve bu oyun sahnelenmeden 1 gün önce ölmüş, oyunun sahnelendiğini görememiştir. Hem de 26 yaşında, gencecik... Savaşta terk edildiği kötü koşullar yüzünden.
Oyunu izlemeyi öyle isterim ki...
Bu kitaba rastlarsanız mutlaka okuyun, kısacık ama içinde koca bir acı ve isyan var.
Ebru Ince) mesaj atıyorum bunu okudun mu diye, hani ikinci dünya savaşı ya kesin fikri vardır diye. Sakın kaçırma mutlaka al oku diyor. İyi ki dinledim, iyi ki aldım, iyi ki okudum, iyi ki tanıdım seni Borchert.
Vurucu cümlelerin altını çizmek istedim okurken ama kitabın tamamı neredeyse çizili şuanda.
Bir Yıkım Edebiyatı örneği, ama yıkımı nasıl iliklerinize kadar hissettirmek.. Bir adam savaştan döner, üç yıl geçmiştir, evine döner ama evi aynı değildir, insanlar aynı değildir. Çok bocalar, uyum sağlamak güçtür.
Aç, yorgun, uykusuzdur kimse kapıyı açmaz.
İş arar hiç bir kapı açılmaz.
Karısının yatağında başka bir adam vardır, karısı yoktur.
Evine gider annesi babası çoktan ölmüşlerdir, evi yoktur, kimsesi yoktur.
Bütün kapılar yüzüne kapanmıştır, o kapıların dışında bırakılmıştır.
Bir tür çığlıktır bu kitap aslında,
Ülkesine,
Vatandaşlara,
SAVAŞA,
İnsanları savaşa gönderenlere,
Tanrı'ya
Vicdanı kör olmuş insanlara...
YAŞAMA.
Oysa o bin bilmem kaç gece aç, üşümüş ve yorgun onlar için savaşmıştır. Şimdi onlar bu durumu küçümsemektedirler, yardım istediğinde onu kapıların dışında bırakmışlardır. Ee tamam diyorlar adeta savaştıysalar savaştılar, ölen öldü dün de ölmüşlerdi, yarın da ölecekler kalkıp da bunun yasını mı tutalım şimdi??
Diğer bütün kapılar kapalı olunca kendisine açık olan tek kapıdan girmiş, ölümü seçmiştir kahraman.
Tanrı'ya ÇOCUKLARIN HER GECE ÖLÜRKEN SEN NEREDEYDİN? diye hesap sorduğu kısımda burnumun direği sızladı. Hiç savaş görmemiş olan ben (umarım da görmem) acısını tahayyül edemem dahi. #33512258
Çok çok etkilendiğim diğer kısım da binbaşı ile hesaplaştığı kısımdı. Binbaşım yirmi kişinin sorumluluğunu vermiştin bana da aralarından 11 adam ölmüştü, o gece çok soğuktu, ben onları düşünmekten, bu olayın vicdan azabından geceleri uyku uyuyamıyorum; sen bin kişinin sorumluluğuyla geceleri uyuyabiliyor musun? #33509176
Tiyatro metni gibi yazılmış ama roman gibi aslında. Harika, çarpıcı, sarsıcı daha ne sıfat bulunabilirse... Kitabın başında güzel bir anektod vardı, Borchert'in oyunu sonunda radyoda yayınlandığında ve Stalingard'daki askerler onu dinlediğinde derler ki "Biz seni anladık kardeşim, sesimiz olduğun için teşekkür ederiz."
"Senin yaşıtın olan biz arkadaşlar, Stalingrad’da, Demyansk’ta, Smolensk’te ve Vyazma’da bulunmuş biz astsubaylar meraktan nefesimizi tutmuş, hoparlör önünde oturduk, senin oyununu dinledik ve anladık bütün söylediklerini."
Kitap kadar hüzünlü yazarın da hayatı.. Savaşta hasta olduğu halde mahkum edilmiş, eziyet görmüş, dönmüş iki yıl gibi bir sürede ne yazabildiyse yazmış ve bu oyun sahnelenmeden 1 gün önce ölmüş, oyunun sahnelendiğini görememiştir. Hem de 26 yaşında, gencecik... Savaşta terk edildiği kötü koşullar yüzünden.
Oyunu izlemeyi öyle isterim ki...
Bu kitaba rastlarsanız mutlaka okuyun, kısacık ama içinde koca bir acı ve isyan var.
··
763 Gösterim
10 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Kitabın konusunu youtube.com/watch?v=o_l4Ab5... bu şarkıda ve klipte anlatılmak istenen temayla örtüştürdüm. Özellikle de "Ülkesine, vatandaşlara, savaşa, insanları savaşa, gönderenlere, Tanrı'ya, vicdanı kör olmuş insanlara, yaşama..." kısmıyla.
Savaş dediğimiz şey -hele ki büyük çaplı ve içerisine pek çok ülkenin dahil olduğu savaşlar- ardında o kadar yarım kalmış aile hayatı bırakmıştır ki, hiçbir hesap makinesinin bunu hesaplamaya gücü yetmez. O kadar uzun süreli savaşlarda yıllardır haber alınamayan, savaşa ne için gönderildiği durmadan sorgulayan fakat elinden geleni yine de ardına koymayan insanlar vardı. Onlardan bazıları için, -özellikle de böyle savaş sorgulaması yapıp da epik türde eser veren yazarları için- savaş aurası bir bakıma cennetin yanlış, cehennemin doğru tarafı olarak düşünülmüştür diyebiliriz.
Anlattıklarına göre ise, kitap karşısındakini çarpan, milliyetçilik hakkında düşündüren ve 
Ademoğlu Neredeydin? gibi bir savaş eleştirisi içeren metinler içeriyor. Sevdim. Emeğine sağlık Kevser.
Ademoğlu Neredeydin? gibi bir savaş eleştirisi içeren metinler içeriyor. Sevdim. Emeğine sağlık Kevser.
NigRa
Gönderi Sahibi
Zaten Borchert ve Böll en önemli iki temsilcisi olarak gösterilmiş Yıkım Edebiyatı'nın..Bir kaç Böll daha okumak istiyorum, okumaları düzene sokabilirsem.
NigRa
Gönderi Sahibi
"Oyun ilk kez 13 şubat 1947’de yayınlandı. Borchert oyunu dinleyememişti, çünkü kentte elektrik kesintisi uygulanıyordu ve o gün de sıra yazarın oturduğu semtteydi. Başka bir yere taşınacak durumda da olmadığından, arabayla alınıp kentin ke sinti dışında kalan bir semtindeki dostlarından birine götürülememişti. " Hayat bir kere cömert davranmamış Borchert'e.. :(((
Reklam
Savaş gibi binlerce derdi getiren bir gerçek varken her şey nasıl da bir anda anlamsızlaşıyor. Savaşı anlatan kitaplardan kaçınmaya çalışıyorum. Çünkü aşırı etkileniyorum ve mutsuzlaşıyorum. Lakin belki de daha çok okumalıyız. Böylece aptalca şeyleri daha az değil, hiç önemsemeyiz. Kalemine sağlık.
Bu sıralarda tiyatro merinlerinden gidiyoruz:) İncelemeni okurken kafamda 632 sayfalık bir kitap canlandı:) O kadar dolu dolu yazmışsın. Sonuna geldiğimde ufak bir şok yaşadım:) Güncel fiyatı 8,37 ky’da... Ekledim listeye ben. Teşekkürler bu güzel inceleme için...
NigRa
Gönderi Sahibi
Bundan sonra incelemeleri, yazıları didiklemeyeceğim :)) Kısacık bir kitaptı fakat 600 sayfayı bu kısa metne sığdırmış gibiydi, belki bu sebepten tiyatro metni olarak yazmayı seçmiştir.