Dewletên netewî yên tirk, fars û erebên Iraq û Suriyê bi îdeolojiyên nasyonalîstî û şovenîstî herîk hêrişbirîna ser kurdan û ji navbirina kultura wan bûn, da ku bi vê rêyê pênas û yekbûna neteweyî ya welatên xwe biçespînin. Bi dirêjahî wê maveyê de ziman û kultura kurdî rûbîrûyê hêrîşên dorfireh ma. Zimanê kurdî, wek zimanê xwendin û nivîsîn, ji xeynî çendîn herêmên Başûrê Kurdistanê (herêmên wek Silêmanî, Hewlêr, hinek navçeyên Kerkûkê ) herdem hate qedexekirin.
39
Bi qasî Londra, Paris, New York, Stenbol, Enqereyê divê rêwitiya ber bi Nairobi, Victoria-Gasteiz, Cardiff, Belfast, Amed, Hewlêr, Mahabad û gelek bajarên ku di nav nexşeyên komara edebiyatên cihanî de cih nagirin jî dest pê bike û avakiriana edebiyata neteweyî û ya navneteweyî ji vir dest pê bike.
Enî fener e, dêm ji sêvê xelat
Şekirlêv ji kaniya der ava heyat
Diran wek birinc e û dev xuncegul
Kohê Hewlêr û Cûdî ne herdu mil
Û sîng dest e, tê de bihişta Îrem
Deqek lê wekî kevirê Beyta Herem
Û gerden ji cam e, mewij tê d' xuya
Beden baxê Berzan e, ber nûgiya
Ji pesnê wê sêsed ziman lal dibî Ji vîna wê nehsed ciwan kal dibî
Mueyed Teyib
(D. 1957)
Kendinizi tanıtır mısınız?
Ben, 1957'de Duhok'ta doğdum. 1977'de orta öğrenimimi bitirdikten sonra Bağdat'ta yüksek öğrenimime başladım, hukuk okudum.
...
1978'de de Hewkari adlı haftalık gazetenin edebiyat sayfasında redaktörlük işine benzer bir görev yürüttüm. Aynı yıl Bağdat'ta yayın yapan Kürtçe radyoda üç yıl süren ve haftada bir yayınlanan "Her Şarkının Bir Hikayesi Var" adlı programı sundum. Yine o yıllarda Bağdat, Süleymaniye, Duhok ve Hewlêr'de (Erbil) düzenlenen panellerde şiirlerimi insanların beğenisine sundum. Bazı şiirlerim de ünlü müzisyenler tarafından şarkı haline getirildi, Tahsin Taha'nın okuduğu "Ho Beriyē" şarkısı bunlardan biridir. 1979'a gelindiğinde şiirlerimi bir araya topladığım "Stran, Berf û Agir" (Şarkı, Kar ve Ateş) dosyamı yayınlamak istedim, ancak sansür zihniyetine takılınca yasaklandı. Şimdi ise Katrinehom kentinde Kürtçe öğretmenliği yapıyorum.
Hewlêr: Navenda sîxurên tirk, faris û ereban. Ji bo her sîxurekî, her dem kurdek heye ku were kuştin. Heta kurdekî nekujin, hesabên wan ên bankayê tije nabe. Heta kurdekî nekujin, zarokên wan nikarin biçine mektebên taybet ên welatên biyanî. Heta kurdekî nekujin, nikarin bi qehpi-kekê re rakevin. Heta kurdekî nekujin, Xwedê, wan naşîne bihuştê. Heta kurdekî nekujin, welatê wan nabe welatek.