Serencama esas a ekola femînîstiyê di sala 1929an de bi pirtûka Odeyek Ji Odeyên Xwe² Virginia Woolf daye destpêkirin. Woolf di vê pirtûkê de dide zanîn ku mêr, her gav bi çavekî biçûkxistî li jinan dinêrin û ew mêr in ku cihê jinan pênase dikin. Çimkî hemû saziyên siyasî, îqtisadî, civakî û edebî di bin kontrola wan de ne. Ji ber salên sekan ên îqtisadê û herwiha salên herba duyemîn a cîhanê ku bala mirovahiyê çû ser meseleyên din, belavbûna fikra femînîstiyê di nav civakê de dereng ma. Lê belê ev serencam di sala 1949an de ji aliyê Simon de Beauvoir ve bi çapa pirtûka bi navê Zayenda Duyemin careke din femînîzm hişyar kir. Ew di wê baweriyê de bû ku civakên rojavayî yên pederşahî wisa dizanin ku kontrol û îdareya wan di destê mêran de ye. Mêran hemû wateyên ku li ser jinê hatine danîn, pênase kirin û di vê pênaseyê de ji jinan re "ewa din" a mêran hat gotin. Li gorî wê divê jin ji bo felata xwe şêwaza civaka pederşahî û mefhûma "ewa din" daynin aliyekî û xwe ji nû ve pênase bikin.
Ez ji jîyanê hîn bûm. Carna hin pirs hene, Meriva hişyar dikin. Hin hevok hene, vedikin. Hildidin, li ser hûrê Meriç rû dinên.
Dilo Rabe*Kurdî
Dilo rabe dilo rabe
Veke çavan ku êvar e
Nezan û bes di xew da be
Bi newmê ra mebe yare
Li xwe şîrîn meke newmê
Ji nefsa xwe bike lewmê
Meçe nêzîkî vê qewmê
Qewî ew fi'la xesar e
Dilo newma me jê behs e
Beyana xefletê nehs e
Ne hişyar î gelek tehs e
Me nêv xabe ku mirdar e
Dilo rabe ji vê xabê
Wekî bapîr û wek babê
Em jî dê çîne turabê
Bi bal baxwoy û ferwar e
Binêr baxwoy û ferwarî
Binêr çerxê di rozgarî
Li te roj hate êvarî
Te ne 'eql e, ne hişyar e
Sayfa 203 - weşanên nûbihar
"min jê hez kir berî ku wî bibînim
berî ku destên wî rahêjin min
û bigerînin li aranên welatê min
li dû ku ji min hez kir,
evîndariya wî ez şewitandim
di giyanê min de hêza tiştan peyda bû
û zivistan bi paş ket
berfa tenahiyê dawerivî
zaroktiya min hişyar bû."
Ü li rohelatê
Dema ko dinya hişyar dibe
... dengê..... strana azahî ü serbestiyê, bila Mina tirêjên rojê ên pak û zêrîn
Bikeve nav dil û guhên me
Bilûra min
Tu yî xemrevina dilketiyên welât...
Sayfa 112 - İthaki Yayınları
Heta ko nîvê şevê
Kesek nebû derkevê
Pêta vîna sorgula’
Avêt cergê bilbila’
Ahenga nîvê şevê
Kî kore ye, gul ne vê?
Nêr û mê bûne gelwaz
Hezar zincîr û perwaz
Di gel melek û cina’
Suhbeta mêr û jina’
Pîroz kirin li me kar
Ne carek, lê hezar car
Baqên gula’ rêz kirin
Ez û gul himbêz kirin
Gul bi gulê geş dibûn
Bilbil pê serxweş dibûn
Govend û hunerbazî
Hezar reng û awazî
Mey ji lêvan mijandin
Evîn li me şarandin
Ne xewn e ez hişyar im
Bêhna gulê ez xwarim
Gul û bilbil nivistin
Kulek di dil ne hiştin
Merd e hunermenda min
Tiştek ne ma ne da min
Evînê em geş kirin
Ji can û cendek kirin
Kul û keser me der kir
Derdê xwe çareser kir
