Yılanı ÖldürselerEdebiyat
balkandays.blogspot.com/2025/05/ylan-ol...
Hayatın gerçekleri içinden çok çarpıcı bir eser Yılanı Öldürseler… Bitirdikten sonra uzun müddet etkisinde kaldım. Kısacık bir novella ama bize kökleşmiş yanlış töreler üzerinden kadının sorunlarını göstermekte. Hatta eser Nobel Edebiyat Ödülü için düşünülmüş, fakat bazı farklı nedenlerden dolayı vaz geçilmiş.
Çukurova’nın bir köyünde Esme adında bir genç kız Abbas adında bir delikanlıya âşık olur. Abbas Esme’yi üç defa istemesine rağmen, babası onu vermez. Güzelliği dillere destan olan Esme’yi komşu köyden gelen Halil evinden zorla kaçırır ve kendi evine götürür. Böyle çirkin bir adımla başlayan bu evliliğe Esme’nin vereceği tek tepki aylarca konuşmamak olur. Tâki evladı Hasan doğana kadar. Hasan doğduktan sonra başına gelenleri kabullenip hayata tekrar tutunmaya çalışan Esme’nin çilesi burada bitmeyecektir. Bir gün Abbas çıkıp gelir ve eski aşıklar görüşmeye başlar. Buna bir müddet göz yuman Halil sonunda Abbas’ı öldürmek ister. Ama Abbas ondan önce davranır ve Halil’i vurur. Burada dini ve ahlaki değerlerden uzaklaşan insanların duygularını referans alarak hareket etmelerinin acı hikayesini okuyoruz aslında. Cehaletin özellikle kırsalda hangi boyutlarda olabileceğini gözler önüne sermiş Yaşar Kemal. Şehirlerde yaşanan cahillikleri anlatmayı ise başka yazarlara bırakmış…
Yılanı Öldürseler’i okuduktan sonra göğsüme çöken sıkıntıyı Yaşar Kemal’in olabilecek en kötü senaryoyu yazmış olmasına verirken, yazarın şu sözü bu tezimi destekler nitelikte oldu: “Her yazar kendi Çukurova’sını yazar”
Bir diğer mesele de “Hortlaklar”. Palto’dan (1842) sonra Yılanı Öldürseler (1970) kitabında da karşıma çıkan “hortlaklar” Palto’da yanlışı yapanın cezasını dünyada çekmesi için kullanılırken,
balkandays.blogspot.com/2025/05/the-ove...
En son ne zaman bir kıyafet diktirdiniz ve onun için altı ay boyunca kumaşçı kumaşçı gezdiniz? Yalnız burada yemek takımına uyması için en az altı AVM gezip çay kaşığı aramaktan bahsetmiyorum. Saraybosna’ya geldikten sonra bir gün uyandığımızda çeşmeyi açtık ve su akmıyordu! İnanamadık… Sular nasıl giderdi… Bir zaman sonra gün içinde elektrik gitti ve öylece internetsiz kalakaldık. Kışın ise gaz kesintisi olarak çıktı karşımıza… Zira Ankara’da orta halli bir evde oturmamıza rağmen su depomuz ve jeneratörümüz olduğundan ne de çabuk unutmuştuk bu yokluk hallerini… Palto işte bu unutan yüzümle karşılaştırdı beni… Yokluğu ve sabretmeyi unutan yüzümle…Bu arada az önce yarın sular kesileceği için birkaç kovayı doldurup geldikten sonra yazıma kaldığım yerden devam ediyor olmam da dikkate şayan…Hani şeytan demişti ya Sen bir de elinden her şeyini alınca gör Eyyüb’ün durumunu diye. Ama Eyyüb değildi o aslında, Eyyüb AS’dı ve her şeyi gitmesine rağmen bir an dahi şikâyetlenmedi. Tabi hepimizden bir Eyyüb AS olmamız beklenmiyor çok şükür lakin bu kıssada odaklanmamız gereken kısım içimizde bir Eyyüb AS potansiyeli ile yaratılmış olmamız. Bize düşen de onu bulup olabildiğince açığa çıkarmak olsa gerek.
Palto… Ne kadar da bizden bir hikâye kaleme almış Gogol bundan neredeyse iki asır önce. Biz miydik değişmeyen yoksa hikayeler mi? İşini düzgün yapan sıradan bir memur olan Akakij Akakijeviç bir memurun hayal bile edemeyeceği bir şey yapmış, artık kevgire dönen ve dikiş dahi tutmayan paltosunu değiştirerek, yeni bir Palto diktirmeye kalkışmıştı. Lakin soğuktan korumasını beklediği palto, bir gecede tüm hayatını değiştirmiş ve onu soğuktan donmaktan beter etmiştir. Yalnız bu hikâyenin muhtemelen tek güzel tarafı,
Reklam
İyilikEdebiyat
Bakara ﴾177﴿ “Yüzlerinizi doğuya ve batıya çevirmeniz erdemlilik değildir. Asıl erdemli kişi Allah’a, âhiret gününe, meleklere, kitaba ve peygamberlere iman eden; sevdiği maldan yakınlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışlara, yardım isteyenlere ve özgürlüğünü kaybetmiş olanlara harcayan; namazı kılıp zekâtı verendir. Böyleleri anlaşma yaptıklarında sözlerini tutarlar; darlıkta, hastalıkta ve savaş zamanında sabrederler. İşte doğru olanlar bunlardır ve işte takvâ sahipleri bunlardır.”
Ve bunu başaranlar sıdk ve takva ehli olurlar ya da bunu ancak sıdk ve takva ehli olanlar başarabilir… Matematikteki çift yönlü ok gibi… Sonucunu ancak yaşayarak ve hayatımızda uygulayarak görebileceğimiz bir denklem…
Üstelik ayetin Arapçası da çok manidar. Önce iyiliğin ne olmadığını söylüyor Rabbimiz: İyilik yani Birr yüzlerinizi doğuya ve batıya çevirmeniz değildir, diyor. Tıpkı La İlahe İllallah derken olumsuzla başlamamız gibi. Demek ki insan ilk önce neyi istemediğini, hayatta kendisini nerede görmek istemediğini, kimlerle beraber olmak istemediğini, nerelerde vaktini geçirmemesi gerektiğini, nerede ve kimlerle ölmek istemediğini bilecek… Önce bahçenin ayrık otlarını ayıklaması gerekiyor insanın. Ardından ise bahçesine sırayla hangi çiçekleri ekmesi gerektiğine karar verecek. İşte kitabımız da bu çiçeklere insanın saf akıl ve vicdan ile karar vermesinin eksik hatta bazen yanlış olduğunu söylüyor. Bunun için bahçeyi bizden çok daha iyi bilen, toprağının yapısını, konumunu, ne kadar güneş alıp almadığını, dolayısıyla deneyip yanılmak için çok da vaktin olmadığı bu ekimde, hakiki kaynağın; ayetin başında geçtiği üzere Allah’a, âhiret gününe, meleklere, kitaba ve peygamberlere iman olduğunu söylüyor. Buralardan beslenerek bahçesine tohum eken bizlere; bu tohumların yeşermesi için
İnsanoğluEdebiyat
İlk ay “Franz Kafka’nın namı diğer “Dönüşüm” kitabını okuduk. Çok önceleri Almancasından okuduğum bu eseri bir kez de Türkçe olarak dinledim ve yine çok etkilendim. Kitapla birlikte ise “Babam ve Oğlum” filmini tekrar izledik. Ne kadar ağladığımı hatırlamıyorum. Ne öğrendim derseniz:
“Farklı olana verilecek ilk tepki en kolay olanıdır. Konfor alanından çıkmadan reddedersiniz, olur biter. Ama asıl olan ve tabi olması gereken bu değildir. Bugün A’yı reddedersiniz belki yarın karşınıza B çıkar. İmtihandan alınması gereken ders alınmadığı müddetçe tekrar etmeye devam edecektir. Tamam, kabullendim ve mücadele edeceğim dediğiniz zaman da artık çok geç olmuş olabilir…”
balkandays.blogspot.com/2025/04/the-dea...
Ah insanEdebiyat
Mart ayı kitabımız ise Tolstoy’un “İvan İlyiç'in Ölümü” novellası idi. Gülhan hanımın buluşmanın en başında söylediği gibi, bu başlığı Tolstoy değil de başka bir yazar koysaydı, kitabın sonu baştan belli, diye okumazdık belki. Ama Tolstoy okunur, hem de nasıl okunur
Ölüm var ölüm var diyor insan kitabı bitirince… Varlık içinde yokluk, nimet içinde külfet ve dahi şükür içinde nankörlük olan tüm hayatlara ucundan kıyısından dokunuyor biraz… Ivan’ın da böyle bir hayatta nasıl ölüme adım adım yaklaştığını okuyorsunuz içiniz burkularak…
balkandays.blogspot.com/2025/04/the-dea...
Nurettin TopçuEdebiyat
Puan vermedi
Nurettin Topçu'dan okuduğum üçüncü kitap olduğu için kolaylıkla anladım. İnce ve kısa sürede okunabilecek bu çalışmanın, sindirmek ve üzerinde düşünmek adına zamana yayılmasında fayda var. Yahut baş ucu kitabı olarak bulundurup, ara ara açıp bakmak güzel olabilir.
balkandays.blogspot.com/2025/02/kitap-b...
Reklam
Reklam